Việt Nam chi hơn 2,6 tỷ USD nhập ngô, lúa mì, đậu tương

4 tháng đầu năm, Việt Nam chi hơn 2,6 tỷ USD nhập ngô, lúa mì và đậu tương, tăng mạnh so với cùng kỳ do nhu cầu nguyên liệu cho chăn nuôi, chế biến thực phẩm đi lên.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 4 tháng đầu năm nay, Việt Nam nhập gần 4 triệu tấn lúa mì, trị giá hơn 1 tỷ USD, tăng lần lượt 66% về lượng và 60% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngô cũng được nhập khẩu với khối lượng lớn, đạt 4,4 triệu tấn, trị giá hơn 1,1 tỷ USD, tăng 49% về lượng và 43% về giá trị. Trong khi đó, nhập khẩu đậu tương đạt 1,1 triệu tấn, trị giá 542 triệu USD, tăng lần lượt 61% và 70%.

Dù lượng nhập khẩu tăng mạnh, giá nhiều loại ngũ cốc trên thị trường thế giới vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân lúa mì 4 tháng đầu năm đạt khoảng 255,4 USD một tấn, giảm 3,7%, còn ngô giảm 3,6%, xuống 248,8 USD một tấn. Riêng đậu tương tăng 5,2%, lên 475,9 USD một tấn.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nguồn cung ngô và đậu tương toàn cầu niên vụ 2025-2026 vẫn ở mức cao nhờ sản lượng lớn từ Brazil và Mỹ. Điều này giúp giá ngũ cốc duy trì ở vùng thấp, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tăng nhập khẩu và dự trữ nguyên liệu.

Brazil và Argentina hiện là hai nguồn cung ngô lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần 80% thị phần. Với đậu tương, Mỹ và Brazil chiếm gần 90% giá trị nhập khẩu. Trong khi đó, Australia, Brazil và Canada là những thị trường cung cấp lúa mì chủ lực.

Theo các doanh nghiệp nhập khẩu, nhu cầu nguyên liệu cho ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản hiện lên gần 30 triệu tấn mỗi năm. Trong đó, ngô và lúa mì là nguồn cung năng lượng chính, còn đậu tương là nguyên liệu giàu đạm quan trọng trong sản xuất cám.

Ngoài ra, nhu cầu từ ngành chế biến thực phẩm như mì ăn liền, bánh kẹo, dầu ăn và sữa đậu nành cũng tăng nhanh, khiến lượng nhập khẩu các mặt hàng này tiếp tục đi lên.

Trong khi nhu cầu ngày càng lớn, nguồn cung trong nước lại hạn chế. Diện tích trồng ngô và đậu tương liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Riêng lúa mì gần như không thể sản xuất thương mại tại Việt Nam do điều kiện khí hậu không phù hợp.

Theo Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, nguyên liệu nhập khẩu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Lúa mì gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu, còn ngô và đậu tương nội địa chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu chế biến.

Sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu khiến ngành chăn nuôi dễ bị tác động khi giá nông sản hoặc chi phí logistics toàn cầu biến động. Từ cuối tháng 2, xung đột Trung Đông leo thang cũng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại giá hàng hóa và cước vận chuyển có thể tăng mạnh trở lại. Vì vậy, không ít đơn vị đã đẩy mạnh nhập khẩu để dự trữ nguyên liệu cho các tháng cuối năm.

Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, Việt Nam khó giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu do hạn chế về quỹ đất, năng suất và hiệu quả canh tác. Điều này đồng nghĩa ngành chăn nuôi trong nước sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ biến động của thị trường nông sản toàn cầu.

Thi Hà