1 hour ago
8
Xu hướng chuyển dịch xanh toàn cầu
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 418/TB-VPCP về Đề án “Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành, sử dụng xe 3 bánh chạy điện” do Bộ Công an đề xuất. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thống nhất sự cần thiết thí điểm loại xe này để thu gom rác, bưu chính, logistics tại khu dân cư đông đúc, ngõ hẹp nơi xe lớn khó tiếp cận.
Theo Bộ Công an, xe ba bánh điện đáp ứng nhu cầu cơ giới hóa thu gom rác, giao hàng chặng cuối và có thể chở thiết bị chữa cháy ban đầu, hỗ trợ tiếp cận các ngõ nhỏ. Đây là dòng xe mới được yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, không phải khôi phục xe ba bánh tự chế trước đây.
Trên thực tế, xu hướng chuyển đổi sang xe ba bánh điện đang là làn sóng mạnh mẽ trên thế giới. Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp quốc (UNEP), đơn vị này đang thúc đẩy xe hai bánh và ba bánh điện tại 9 quốc gia châu Á và châu Phi để giảm ô nhiễm không khí và khí thải nhà kính.
Xe 3 bánh điện trên thế giới được sử dụng trong lĩnh vực bưu chính, logistics. Ảnh: Aim2flourish
Số liệu của UNEP cho thấy, châu Á hiện có 490 triệu xe hai và ba bánh chạy xăng. Công cụ tính toán eMob của UNEP dự báo nếu toàn cầu đạt 90% doanh số xe máy và xe ba bánh chạy điện vào năm 2030, lượng phát thải CO2 sẽ giảm khoảng 11 tỷ tấn từ nay đến năm 2050, tiết kiệm 350 tỷ USD chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng.
CEEW (Hội đồng Năng lượng, Môi trường và Nước Ấn Độ) cho hay, quốc gia này đã vươn lên vị trí dẫn đầu thế giới về dòng xe ba bánh điện, với hơn một nửa số xe ba bánh đăng ký từ năm 2021 là xe điện. Hiện tại, 80% thị trường xe ba bánh Ấn Độ đã được điện hóa. Kết quả này đến từ các chương trình quốc gia như PM E-DRIVE của Bộ Công nghiệp nặng nhằm phát triển trạm sạc, hay chính sách FAME II giúp giảm thuế GST từ 28% xuống 5%.
Về mặt kinh tế, xe ba bánh điện có chi phí vận hành cực thấp, chỉ 0,5-1 rupee/km so với 3-4 rupee/km của xe xăng. Nhờ sức tải 600-800 kg, các doanh nghiệp lớn như Amazon hay Flipkart đã áp dụng xe ba bánh điện để giao hàng chặng cuối.
Tại Thái Lan, tờ Kenresearch khẳng định thị trường xe ba bánh điện Thái Lan trị giá khoảng 20 triệu USD. Sức hút này nhờ gói ưu đãi trị giá 5 tỷ Baht của Hội đồng Đầu tư (BOI) Thái Lan, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tới 8 năm cho nhà sản xuất đạt sản lượng 10.000 xe/năm.
Bài học từ Trung Quốc, châu Âu
Theo Gyroorboard, xe ba bánh chạy điện Trung Quốc được thiết kế ưu tiên công năng và độ bền hơn là tính thẩm mỹ, trở thành xương sống của mạng lưới logistics đô thị. Với giá mua chỉ từ 2.000 - 5.000 USD (so với 15.000 - 25.000 USD của xe tải xăng nhỏ) và chi phí sạc điện rẻ hơn xăng gấp nhiều lần, xe ba bánh điện giúp các doanh nghiệp nhỏ và tài xế độc lập tăng thu nhập đáng kể, đồng thời chuyển dịch mạnh mẽ sang pin Lithium-ion an toàn.
Còn báo cáo nghiên cứu của Market Data Forecast chỉ ra, thị trường xe ba bánh điện châu Âu đạt quy mô hơn 450 triệu USD năm 2025 và dự kiến vượt 1,29 tỷ USD vào năm 2034. Nhờ khả năng chuyên chở 200 - 400 kg và di chuyển linh hoạt trong các phố cổ hẹp có Khu vực phát thải thấp, các hãng vận chuyển lớn như PostNL tại Amsterdam hay DHL Express tại Berlin đã phủ sóng loại xe này.
Du khách đi thử xe ba bánh chạy điện tại Vô Tích, Trung Quốc. Ảnh: Ren Zhijun.
Không chỉ phục vụ logistics, xe ba bánh điện tốc độ thấp còn là giải pháp di chuyển phổ biến cho xã hội già hóa. Theo Cơ quan giao thông cơ giới Đức, số lượng đăng ký xe ba bánh điện có cabin kín cho người trên 70 tuổi tăng vọt 42% năm 2024, do xe không yêu cầu bằng lái ô tô phức tạp và giới hạn tốc độ an toàn dưới 25 km/h.
Các chuyên gia nhận định, từ thực tế thế giới và đề xuất của Bộ Công an, việc đưa xe ba bánh chạy điện vào quản lý bài bản tại Việt Nam là bước đi phù hợp. Đây không chỉ là giải pháp xanh hóa dịch vụ đô thị mà còn giúp hiện đại hóa và đảm bảo an toàn giao thông bền vững.
