1 hour ago
5
Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc bệnh do virus Hanta, chuyên gia cho rằng người dân vẫn cần chủ động phòng bệnh, đặc biệt kiểm soát nguy cơ lây nhiễm từ chuột và các loài gặm nhấm trong môi trường sống hằng ngày.
PGS-TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế)
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, PGS-TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), đã chia sẻ về nguy cơ virus Hanta xâm nhập Việt Nam, khả năng lây lan cũng như các biện pháp phòng bệnh.
- Phóng viên: Mới đây, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã thông báo ghi nhận chùm ca nhiễm virus Hanta trên tàu du lịch quốc tế với 3 ca tử vong. Ông đánh giá mức độ nguy hiểm và nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam hiện nay ra sao?
+ PGS-TS Trần Đắc Phu: Virus Hanta là bệnh lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu liên quan các loài gặm nhấm như chuột. Người nhiễm virus có thể mắc bệnh do tiếp xúc với nước tiểu, phân, nước bọt của chuột hoặc hít phải bụi chứa virus trong môi trường có chất thải của chuột.
Tuy nhiên, đối với tình hình hiện nay, chúng tôi đánh giá nguy cơ virus Hanta xâm nhập cũng như bùng phát tại Việt Nam là rất thấp. Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh do virus Hanta.
Một số nghiên cứu trước đây từng ghi nhận trường hợp có kháng thể virus Hanta trong xét nghiệm máu ở một số bệnh nhân sốt, song chưa ghi nhận ổ dịch hay ca bệnh điển hình trong cộng đồng.
Riêng đối với chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế, nguy cơ lây lan từ con tàu này vào Việt Nam gần như không đáng lo ngại vì Việt Nam không có người trên tàu đó. Hiện con tàu cũng đang được quốc gia sở tại và WHO giám sát rất chặt chẽ.
Ngoài ra, số người nhập cảnh từ vùng có dịch hiện không nhiều nên nguy cơ xâm nhập càng thấp. WHO cũng như Việt Nam đều đánh giá nguy cơ hiện nay ở mức rất thấp. Người dân không nên hoang mang, lo lắng quá mức nhưng cũng không nên chủ quan.
Tuy nhiên, ngành y tế vẫn cần tiếp tục theo dõi sát tình hình để đánh giá dịch tễ, đồng thời tăng cường kiểm dịch y tế biên giới, nhất là với tàu bè và hàng hóa nhập khẩu nhằm hạn chế động vật gặm nhấm mang mầm bệnh từ nước ngoài vào Việt Nam.
Chuột không chỉ có thể mang virus Hanta mà còn lây truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Trước đây, Việt Nam từng ghi nhận các đợt dịch hạch liên quan chuột theo hàng hóa nhập khẩu, nhất là hàng bông sợi.
- Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc virus Hanta, nhưng chuột là loài phổ biến tại nước ta. Theo ông, người dân cần lưu ý gì để phòng nguy cơ lây nhiễm từ môi trường sống hằng ngày?
+ Đúng là chuột là loài phổ biến trong môi trường sống ở nước ta. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần khẳng định rằng hiện chưa có bằng chứng cho thấy bệnh do virus Hanta đang lưu hành phổ biến tại Việt Nam hay lưu hành rộng trong đàn chuột.
Virus Hanta chủ yếu lây sang người qua các loài gặm nhấm như chuột
Dù vậy, điều đó không có nghĩa có thể loại trừ nguy cơ hoàn toàn. Người dân vẫn cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, trước hết là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chuột và chất thải của chuột.
Nếu phải dọn dẹp khu vực có chuột, tiếp xúc với chuột hoặc chất thải của chuột thì cần đeo khẩu trang, găng tay, sau đó rửa tay sạch bằng xà phòng. Đồng thời cần giữ vệ sinh môi trường sống, không để thức ăn thừa, hạn chế nơi trú ngụ của chuột trong nhà ở, kho chứa hoặc khu vực ẩm thấp.
Đối với những người nuôi chuột cảnh, tôi cho rằng hiện chưa cần quá lo lắng vì nguy cơ hiện nay rất thấp. Tuy nhiên, vẫn cần bảo đảm vệ sinh chuồng trại, tránh tiếp xúc trực tiếp với chất thải của chuột và vệ sinh tay sạch sẽ sau khi chăm sóc vật nuôi.
Ngoài virus Hanta, chuột còn có thể mang nhiều mầm bệnh khác lây sang người. Vì vậy, việc kiểm soát chuột và giữ vệ sinh môi trường luôn là biện pháp rất quan trọng trong phòng chống bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người.
Ngành y tế vẫn cần tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch tễ thế giới, đồng thời tăng cường kiểm dịch y tế biên giới, đặc biệt với tàu biển và hàng hóa nhập khẩu nhằm hạn chế nguy cơ chuột mang mầm bệnh từ nước ngoài vào Việt Nam.
Đối với các thủy thủ, hành khách đi tàu biển hoặc người trở về từ vùng có dịch nếu xuất hiện triệu chứng sốt, mệt mỏi, khó thở hoặc dấu hiệu bất thường chưa rõ nguyên nhân, chuyên gia khuyến cáo cần sớm đến cơ sở y tế để khai báo và được kiểm tra.
Virus Hanta lây sang người thế nào?
Virus Hanta (Hantavirus) là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, bộ Bunyavirales, được xem là một trong những tác nhân gây bệnh lây từ động vật sang người đáng chú ý trên thế giới. Các chủng virus này phân bố theo từng khu vực địa lý và có thể gây nhiều bệnh cảnh khác nhau ở người, trong đó có hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận hoặc hội chứng tim phổi do Hanta virus.
Bộ Y tế cho biết bệnh chủ yếu lây từ các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh hoặc môi trường có chuột làm tổ, trú ẩn. Người bệnh có thể nhiễm virus khi đưa tay dính mầm bệnh lên mắt, mũi, miệng hoặc bị chuột cắn.
Khi quét dọn nhà kho, khu vực đóng kín lâu ngày hay nơi có chuột trú ngụ, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi chứa virus trong không khí. Nếu hít phải bụi này, con người có nguy cơ nhiễm bệnh. Lây truyền từ người sang người rất hiếm nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Virus Hanta có thể gây bệnh nặng với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, đau bụng, sau đó tiến triển ho, khó thở, tụt huyết áp, suy hô hấp. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
