
Lực lượng chức năng tiếp tục nỗ lực phun nước làm mát vào bồn chứa hóa chất bị quá nhiệt ở nhà máy tại Garden Grove (quận Cam, California) - Ảnh: AFP
Theo Đài KTLA, tính đến sáng 24-5 (giờ địa phương), khoảng 40.000 cư dân quận Cam (bang California, Mỹ) vẫn đang phải tá túc tại các cơ sở sơ tán.
Không thể can thiệp
Lệnh sơ tán được ban hành từ hôm 22-5 sau khi một bồn chứa hóa chất methyl methacrylate ở một nhà máy tại thành phố Garden Grove gặp lỗi, liên tục nóng lên và đứng trước nguy cơ bục vỡ hoặc phát nổ.
Đây là loại hóa chất công nghiệp dễ bay hơi, độc tính cao và rất dễ cháy, dùng để sản xuất nhựa acrylic và kính plexiglass - vật liệu thường thấy trong linh kiện hàng không.
Do sự nguy hiểm của vụ việc, lệnh sơ tán đã được mở rộng từ Garden Grove sang nhiều thành phố lân cận, trong đó có Westminster. Đây là hai thành phố hợp thành khu Little Saigon, nơi có đông đảo người gốc Việt sinh sống.
Theo Cơ quan Cứu hỏa quận Cam (OCFA), số liệu đo được trong đêm 22 rạng sáng 23-5 cho thấy nhiệt độ bên trong bồn đã tăng đều 1°F mỗi giờ, từ 77°F lên 90°F (khoảng 25 - 32°C).
Ngày 23-5, Thống đốc bang California Gavin Newsom đã ban bố tình trạng khẩn cấp cho quận Cam. Nhiều lực lượng liên bang đã được điều động đến hiện trường nhưng đến nay lực lượng ứng phó vẫn chưa tìm ra cách can thiệp trực tiếp vào bồn chứa.
Giới chức địa phương cảnh báo hai kịch bản nghiêm trọng có thể xảy ra: bồn chứa nứt vỡ khiến gần 27.000 lít hóa chất tràn ra môi trường bên ngoài hoặc tệ hơn là rơi vào tình trạng "thoát nhiệt mất kiểm soát" và phát nổ.
Đến tối 23-5, các đội giám sát không khí của EPA và Cơ quan Quản lý chất lượng không khí Bờ Nam (South Coast AQMD) cho biết chưa phát hiện chất ô nhiễm trong các cộng đồng lân cận.
Tại hiện trường, các đội ứng phó đã dựng hàng rào bao cát quanh nhà máy, đồng thời xây dựng phương án dự phòng để hướng dòng hóa chất (nếu tràn ra) chảy ra biển, tránh thấm vào hệ thống thoát nước mưa, suối hay sông gần đó.
Đáng chú ý, theo Sở Cảnh sát Garden Grove, khoảng 15% người dân trong khu sơ tán vẫn từ chối rời đi.
Những kịch bản lạc quan nhất

Bản đồ khu vực dân cư được sơ tán tại quận Cam - Ảnh: NEW YORK TIMES
Nút thắt của khủng hoảng nằm ở các van trên bồn chứa, vốn dùng để bơm chất làm mát vào bên trong, đã hỏng hoàn toàn. Đại úy Steve Concialdi (OCFA) cho biết một khi van không còn hoạt động, mọi phương án can thiệp thủ công đều quá nguy hiểm.
Phó giáo sư hóa học Elias Picazo (ĐH Nam California) lý giải nhiều khả năng chính lượng hóa chất lỏng bên trong bồn chứa đã hóa rắn và "bít" cứng đầu van.
"Có thể vật liệu đã polymer hóa ngay tại đầu van. Không gì lọt vào hay thoát ra được nữa, vì loại monome dạng lỏng một khi đã polymer hóa sẽ trở thành nhựa rắn như thủy tinh", ông phân tích trên báo Los Angeles Times.
Hy vọng duy nhất hiện nay là khả năng toàn bộ hóa chất lỏng bên trong bồn tự đông cứng nhờ chính phản ứng hóa học đang diễn ra.
Chỉ huy trưởng lực lượng cứu hỏa quận Cam Craig Covey ví von quá trình này như viên đá đông từ ngoài vào trong: nếu lượng nước làm mát khổng lồ giúp bồn nguội đi đủ chậm, áp suất dư sẽ giảm và methyl methacrylate có thể tự "hóa rắn" trước khi gây ra thảm họa.
