Xe 'độ' có dễ dàng vượt qua đăng kiểm?

Vừa "độ" xe vừa phập phồng

Không ít người khi sở hữu xe muốn thay đổi nội thất, ngoại thất một chút cho phù hợp cá tính. Tuy nhiên, khác với chiếc điện thoại thông minh có thể được thay đổi ngoại hình, gắn thêm phụ kiện tùy ý, xe cộ là phương tiện giao thông nên cần thiết phải có sự quản lý chặt chẽ, bắt buộc tuân thủ các quy định. Tuy nhiên, do trước đây chưa có sự phân định rõ ràng nên đến thời điểm này, nhiều người vẫn chưa nắm rõ việc "độ" xe của mình có được chấp nhận khi đăng kiểm hay không. Anh Trần Hiếu (ngụ TP.HCM), cho biết xe của anh đã được thiết kế lại ngoại hình và dán decal nằm ngang theo thân xe. "Việc thiết kế này là tôi thực hiện theo sở thích của mình, nhưng sắp tới ngày đăng kiểm, tôi không biết có lọt qua được khâu kiểm định hay không?", anh Hiếu lo lắng.

Một trường hợp khác là anh Ngô Nghĩa (Đồng Tháp). Chiếc xe bán tải của anh được lắp thêm nắp thùng cao bằng nhôm để tạo thành "ngôi nhà di động" có cả tấm che cửa sổ. "Xe của tôi cũng sắp đến ngày đăng kiểm nên khá thấp thỏm, không biết có cần phải tháo rời ra để vượt qua kiểm định hay không?", anh Nghĩa chia sẻ.

Thay đổi ngoại hình, nội thất xe là nhu cầu của nhiều người

Ảnh: CTV

Theo anh Nguyễn Cường Vinh, chủ một xưởng sửa chữa ô tô tại TP.HCM, nhu cầu "độ" xe, gắn thêm thiết bị, phụ kiện hiện nay rất phổ biến, riêng tại garage của anh hằng tháng đều có hơn 10 khách hàng đến chăm sóc và lắp thêm thiết bị. "Vấn đề hiện nay của người dùng xe là mong muốn thỏa mãn sở thích "cá nhân hóa" chiếc xe, nhưng mặt khác lại lo lắng các công đoạn thay thế này có thể vi phạm quy định khi đăng kiểm và phải mất công trả lại nguyên bản khi đến kỳ kiểm định", anh Vinh cho biết.

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô Vận tải TP.HCM, cho rằng không chỉ ở VN mà trên thế giới, nhu cầu "độ chế" xe cũng rất phổ biến, có những dòng xe được sản sinh với mục đích là phục vụ giới thích độ thêm phụ tùng để thể hiện cá tính. Trong những năm gần đây, các quy định quản lý việc "độ" xe đã cởi mở hơn nhưng vẫn còn nhiều hạng mục, bộ phận trên xe chưa được quy định rõ ràng, khiến quá trình đăng kiểm, xử lý vi phạm vẫn còn nhiều kẽ hở.

Cần quy định rõ các hạng mục được phép “độ” và các hạng mục cần quản lý

Ảnh: Quang Thuần

Nên "cởi" hay "trói"?

Theo ông Lê Trung Tính, các nước có quan điểm và cách quản lý khác nhau về "độ" xe. Chẳng hạn, Singapore siết rất chặt vì muốn hạn chế còn Mỹ cho phép trong giới hạn nhất định. Nhật Bản cũng quản lý chặt chẽ nhưng vẫn cho phép thay thế phụ tùng nếu không quá ảnh hưởng đến thiết kế ban đầu. "Ở VN, tôi cho rằng không nên cấm "độ" xe mà nên minh bạch các quy định để vừa quản lý vừa tạo điều kiện cho ngành sản xuất phụ tùng phát triển. Theo tôi, cần "mở" theo hướng phân loại thành 3 nhóm "độ" xe. Nhóm cho phép tự do không cần đăng ký đối với những hạng mục nội, ngoại thất không ảnh hưởng đến kết cấu. Nhóm 2 liên quan đến chất lượng sản phẩm thay thế và ảnh hưởng đến các phương tiện giao thông khác như đèn, còi thì vẫn được phép "độ" nhưng phải có quy chuẩn và phải kiểm định. Nhóm thứ 3 là các loại xe thay đổi kết cấu, điều chỉnh công năng, nhóm này bắt buộc phải xin phép và có thời hạn kiểm định nhất định", ông Lê Trung Tính chia sẻ.

Mới đây, Bộ Xây dựng công bố và lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện cải tạo; cũng như kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy. Đáng chú ý, dự thảo quy định rõ các trường hợp ô tô có sự thay đổi về trang thiết bị nội thất, ngoại thất nhưng không được coi là cải tạo. Với những trường hợp này, nếu các hạng mục còn lại đều đạt, ô tô sẽ được cấp chứng nhận đăng kiểm điện tử và tem kiểm định.

“Độ” xe không bị cấm, nhưng phải tuân thủ nghiêm các quy định

Ảnh: Hồ Ka

Cụ thể, trang thiết bị nội thất gồm: bọc nội thất, thay đổi cơ cấu điều chỉnh ghế, màn hình giải trí, thiết bị âm thanh, camera quan sát, camera hành trình, điều khiển điều hòa, đèn trang trí trong xe. Trang bị ngoại thất gồm: thay đổi cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, ốp sườn, ốp viền chắn bùn, cánh gió đuôi, ốp vành bánh xe theo tùy chọn của nhà sản xuất. Trang bị ngoại thất thay thế phải do nhà sản xuất cung cấp; đảm bảo sau khi lắp đặt, kích thước bao (dài, rộng, cao) của xe thực tế không vượt quá 100 mm so với thông số ban đầu; đồng thời khối lượng cơ bản không vượt quá sai số cho phép theo quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 12:2011/BGTVT.

Nhiều chủ phương tiện nhận xét các quy định này không mới, thậm chí nhiều năm nay các hạng mục thay thế nội, ngoại thất đều được thực hiện bình thường và không gặp trở ngại khi đăng kiểm. Anh Phạm Minh Tuấn Đức, người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nội thất ô tô, nói: Vấn đề vướng mắc hiện nay mà các chủ xe thường gặp phải là thay đèn led và gắn thêm còi đối với xe tải, xe container. "Nếu là đèn xe zin nguyên bản của nhà sản xuất thì thường độ sáng chỉ vừa đủ trong nội thành, nếu đi đường xa hoặc đường tối cần phải độ thêm đèn. Hoặc chủ xe muốn thay đèn led, đèn pha chiếu sáng thì phải đục chóa, can thiệp vào hệ thống điện. Tất cả những hạng mục này đều đòi hỏi phải có điều kiện, yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn nên gây khó cho chủ phương tiện", anh Đức cho hay.

Trả lời PV Thanh Niên, một lãnh đạo trung tâm đăng kiểm tại TP.HCM giải thích một số quy định mà đa số chủ xe thường hay nhầm lẫn là các quy định cho phép "độ" xe đều đi kèm với những điều kiện về xuất xứ, tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm. Ví dụ như trong dự thảo thông tư mới quy định việc lắp thay thế hoặc tháo bỏ nắp che khoang chở hàng, hành lý của xe ô tô pickup; lắp đặt thêm bậc bước chân lên xuống, trang trí ống xả, đai trang trí bảo hiểm đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu, cánh lướt gió, mui gió không được coi là cải tạo. Tuy nhiên, tất cả những thay đổi trên phải đảm bảo kích thước cơ bản của xe, kích thước thùng hàng, khối lượng cơ bản của xe thực tế chênh lệch so với thông số tương ứng trong giấy chứng nhận kiểm định không vượt quá sai số cho phép theo quy định tại QCVN 12:2011/BGTVT. Vị này cũng nhận định đây mới chỉ là dự thảo để lấy ý kiến và khi ban hành chắc chắn sẽ có những điều chỉnh cho phù hợp thực tế. Còn việc quản lý xe "độ" hiện nay cũng không có nhiều thay đổi. Nếu có thì quy định mới sẽ nêu cụ thể, rõ ràng, minh bạch hơn để tránh những tranh cãi do hiểu chưa đúng quy định.