10 hours ago
6
Quảng Cáo
0943778078
Phường Việt Yên, tỉnh Bắc Ninh có 49 cán bộ phục vụ hơn 66.000 dân, bình quân mỗi công chức phụ trách khoảng 1.347 người.
Nhiều phòng chuyên môn cấp xã phải xử lý khối lượng công việc tương đương nhiều sở, ngành cấp tỉnh. Đơn cử như Phòng Văn hóa - Xã hội của phường có khoảng 12 nhân sự nhưng đảm đương khối lượng công việc tương đương chức năng, nhiệm vụ của 6 sở, ngành cấp tỉnh, gồm nhiều lĩnh vực chuyên sâu. Phòng Kinh tế cũng phải xử lý lượng việc tương đương 4 sở, ngành.
Các số liệu được nêu trong nghiên cứu "Đánh giá nhanh thực trạng cung ứng dịch vụ công trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp" do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong thực hiện, với hỗ trợ kỹ thuật của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), công bố ngày 12/5. Nhóm nghiên cứu khảo sát gần 5.000 người dân trên toàn quốc và thực địa tại Bắc Ninh, Hưng Yên.
Báo cáo trong nghiên cứu "Đánh giá nhanh thực trạng cung ứng dịch vụ công trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp".
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành trên toàn quốc, gồm cấp tỉnh và cấp xã, kết thúc hoạt động của cấp huyện. Cùng với quá trình sáp nhập xã, phường, nhiều nhiệm vụ trước đây do cấp huyện xử lý được chuyển trực tiếp xuống cơ sở.
Theo nhóm nghiên cứu, cấp xã trở thành nút trung tâm trong cung ứng dịch vụ công. Nếu trước đây chủ yếu tiếp nhận rồi chuyển hồ sơ lên cấp huyện, thì xã, phường nay phải trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính, xử lý dữ liệu và vận hành các nền tảng số.
Một phó chủ tịch xã tham gia khảo sát cho biết công chức cấp xã cũ chưa kịp thích nghi với các nhiệm vụ mới có tính chất tương đồng cấp huyện trước đây, đòi hỏi chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ cao hơn. Trong khi đó, công chức từ cấp huyện chuyển xuống lại gặp khó khăn trong nắm bắt tình hình thực tiễn ở cơ sở và cần thời gian điều chỉnh phương thức làm việc.
Báo cáo gọi đây là tình trạng "thể chế đi trước, vận hành theo sau", khi thẩm quyền đã chuyển xuống cấp xã nhưng hướng dẫn chuyên môn, quy trình nội bộ và cơ chế phối hợp chưa hoàn thiện đồng bộ.
Khảo sát tại Bắc Ninh và Hưng Yên cho thấy nhiều cán bộ xã phải xử lý đồng thời các lĩnh vực đất đai, hộ tịch, tài chính, dữ liệu dân cư và dịch vụ công trực tuyến. Một số nơi xuất hiện tình trạng "vừa thừa vừa thiếu công chức", tức không thiếu người về số lượng nhưng thiếu cán bộ phù hợp với yêu cầu công việc mới.
Áp lực còn đến từ hạ tầng và quy trình số chưa đồng bộ. Theo UNDP, dữ liệu hiện còn phân tán, thiếu liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương khiến nhiều quy trình chưa thể tự động hóa hoàn toàn. Một số hệ thống phát sinh lỗi xác thực OTP, dữ liệu chưa đồng bộ hoặc giao diện phức tạp khiến cán bộ phải nhập liệu nhiều lần.
Khảo sát của UNDP cho thấy phần lớn người dân vẫn cần cán bộ hỗ trợ khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến; tỷ lệ sử dụng cổng dịch vụ công cấp tỉnh năm 2024 chỉ khoảng 9%. Áp lực hỗ trợ vì thế dồn mạnh về cấp xã, nhất là tại vùng sâu và nơi có nhiều người cao tuổi.
Đánh giá của người dân về việc tinh gọn bộ máy tại kết quả nghiên cứu.
Tại Hưng Yên, nhiều cán bộ cấp xã phải trực tiếp hướng dẫn người dân đăng nhập VNeID, kê khai hồ sơ hoặc thao tác trên cổng dịch vụ công do nhiều người chưa quen sử dụng công nghệ. Người khuyết tật và nhóm thu nhập thấp cũng gặp nhiều rào cản hơn trong tiếp cận dịch vụ công số.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là sắp xếp lại tổ chức mà còn là thay đổi phương thức vận hành bộ máy hành chính.
"Cần chuyển từ tư duy cơ quan nhà nước có thủ tục gì thì người dân làm theo thủ tục đó sang tư duy người dân cần giải quyết vấn đề gì thì chính quyền thiết kế hành trình phục vụ tương ứng", ông nói.
Gia Chính
