Bác sĩ Bạch Mai chỉ cách sơ cứu đúng khi say nắng, sốc nhiệt

Bác sĩ cảnh báo người dân đối mặt nguy cơ tổn thương não, suy đa tạng và tử vong do sốc nhiệt trong những ngày thời tiết khắc nghiệt nếu thiếu kiến thức sơ cứu.

Bác sĩ Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết cơ sở y tế này vừa tiếp nhận nhiều ca rối loạn thân nhiệt nặng yêu cầu thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực. Chuyên gia nhấn mạnh người dân cần nghĩ ngay đến nguy cơ say nắng, say nóng khi cơ thể bỗng nhiên kiệt sức, buồn nôn hoặc choáng váng giữa không gian oi bức. Nếu bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, triệu chứng sẽ nhanh chóng chuyển nặng, khiến nạn nhân sốt cao trên 40 độ C, da khô nóng, mất ý thức, co giật và hôn mê sâu.

Chuyên gia chia tình trạng tổn thương do nhiệt thành hai dạng cốt lõi. Say nóng xảy ra lúc con người hoạt động quá lâu trong môi trường nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, thiếu gió, thường tấn công nhóm lao động nặng hoặc người mặc trang phục bí bách.

Trong khi đó, say nắng xuất hiện khi ánh mặt trời chiếu trực tiếp vào đầu, gáy, làm hỏng chức năng của trung tâm điều hòa thân nhiệt trên não. Cả hai dạng đều dễ tiến triển thành sốc nhiệt, đe dọa trực tiếp tính mạng trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay lực lượng làm việc ngoài trời như shipper, thợ xây dựng.

Thao tác hạ thân nhiệt sớm quyết định cơ hội sống sót của nạn nhân. Người xung quanh cần lập tức đưa người mắc vào nơi râm mát, thoáng khí. Tiếp theo, người sơ cứu cởi bỏ trang phục dày, lau người nạn nhân bằng nước mát và chườm khăn ướt vào các vùng chứa mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn. Bác sĩ Dũng khuyến cáo mọi người tuyệt đối tránh chườm đá lạnh toàn thân vì hành động này làm co mạch, cản trở quá trình thoát nhiệt. Đồng thời, thân nhân không tự ý ép nạn nhân uống thuốc hạ sốt do nguyên nhân tăng nhiệt không xuất phát từ nhiễm trùng.

Khi người bệnh còn tỉnh táo, người hỗ trợ từ từ cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ưu tiên dung dịch oresol hoặc nước hoa quả. Mọi người cần loại bỏ nước đá lạnh, rượu bia hay nước muối pha đặc khỏi danh sách đồ uống cấp cứu. Trường hợp nạn nhân lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, người có mặt tại hiện trường phải lật nạn nhân nằm nghiêng an toàn nhằm phòng tránh sặc, liên tục theo dõi nhịp thở và gọi xe cứu thương ngay lập tức.

Nhằm bảo vệ sức khỏe mùa nóng, chuyên gia y tế khuyên người dân hạn chế ra đường vào khung giờ trưa nắng gắt. Mỗi cá nhân tự chủ động bổ sung nước trước, trong và sau quá trình vận động. Mọi người nên ưu tiên trang phục sáng màu, sử dụng chất liệu thấm hút mồ hôi tốt, đội mũ rộng vành, đồng thời cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và điện giải cho cơ thể hàng ngày.

Bác sĩ Dũng khám cho một bệnh nhân nhập viện do nắng nóng. Ảnh: Lê Nga

Lê Nga