4 hours ago
2
Quảng Cáo
0943778078
Sau trận động đất cách đây 10 năm, tỉnh Kumamoto siết chất lượng công trình, huấn luyện người dân kỹ năng cứu nạn, giúp giảm thiểu thương vong khi thảm họa tiếp tục xảy ra.
10 năm trước, tỉnh Kumamoto trên đảo Kyushu, phía nam Nhật Bản, liên tiếp hứng chịu hai trận động đất 7 độ trong các ngày 14-16/4/2016, khiến hơn 8.000 ngôi nhà đổ sập và hơn 270 người thiệt mạng.
Hôm 28/7, tỉnh này tiếp tục hứng chịu trận động đất mạnh 6,8 độ. Cơn địa chấn này có nhiều nét tương đồng với trận động đất tại Venezuela hồi tháng 6, thảm họa san phẳng nhiều vùng duyên hải và làm hơn 6.000 người chết ở quốc gia Nam Mỹ.
Tuy nhiên, thiệt hại về nhân mạng tại Kumamoto thấp hơn rất nhiều. Tính đến ngày 8/8, tỉnh này ghi nhận vài trăm tòa nhà bị hư hỏng nặng, 39 người thiệt mạng và hơn 120 người bị thương.
Giới chuyên gia và giới chức địa phương cho hay đây là thành quả từ nỗ lực đầu tư hàng chục tỷ USD vào nâng cấp hạ tầng và gia cố công trình suốt một thập kỷ qua, cũng như những biện pháp chuẩn bị ứng phó động đất của chính quyền tỉnh Kumamoto nói riêng và Nhật Bản nói chung.
Một tòa nhà đổ sập ở Yatsushiro, tỉnh Kumamoto, Nhật Bản ngày 29/7. Ảnh: AP
Củng cố chất lượng công trình
Ví dụ điển hình cho sự chuẩn bị này là Uto, thành phố với 35.000 dân nằm gần tâm chấn.
Trong trận động đất năm 2016, tòa thị chính 5 tầng của thành phố từng bị sập một phần, làm tê liệt khả năng điều phối ứng phó thiên tai của giới chức địa phương trong những ngày đầu.
Một tòa thị chính mới được xây dựng sau đó và đưa vào vận hành từ năm 2023. Dù tâm chấn trận động đất mới cách đó chưa đầy 8 km, tòa nhà bê tông cùng những dãy cửa sổ kính dài vẫn không bị hư hại.
Bí quyết giúp tòa thị chính mới đứng vững là cấu trúc giảm chấn nằm bên dưới tòa nhà, gồm mạng lưới cao su và thép giúp hấp thụ, phân tán năng lượng địa chấn, cho phép mặt đất dịch chuyển bên dưới trong khi tòa nhà vẫn tương đối ổn định.
Thị trưởng Uto Shogo Mitsui giải thích rằng hạ tầng đô thị thiết yếu phải là trọng tâm hàng đầu trong công tác phòng chống động đất, bảo đảm các dịch vụ quan trọng không bị gián đoạn trong khủng hoảng.
"Sau thảm họa vừa qua, người dân Uto đã có một điểm tựa vững chắc để tin tưởng. Điều đó mang lại cảm giác an tâm", ông nói.
Trong trận động đất, hầu hết công trình bị sập ở Kumamoto là nhà khung gỗ kiểu truyền thống được xây từ lâu. Trong khi đó, các ngôi nhà hiện đại và công trình mới xây gần như không bị hư hại.
Nhân viên cứu hộ tại hiện trường vụ sập trung tâm thương mại Aeon ở Kumamoto, Nhật Bản, ngày 29/7. Ảnh: AP
Trên toàn quốc, Nhật Bản đã áp dụng một trong những bộ quy chuẩn chống động đất nghiêm ngặt nhất thế giới. Các công trình hiện đại có móng bê tông được cố định bằng thép và hệ khung được liên kết chắc chắn bằng các khớp kim loại, giúp chịu được rung chấn mạnh.
Kể từ thảm họa năm 2016, chính quyền tỉnh và địa phương ở Kumamoto đã hỗ trợ chi phí cải tạo, giúp các hộ gia đình gia cố kết cấu gỗ yếu và thay ngói đất nặng bằng vật liệu nhẹ hơn. Đến năm 2024, khoảng 90% công trình tại tỉnh Kumamoto đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia về chống động đất.
Các chuyên gia cho rằng đây là một trong những lý do phần lớn các ngôi nhà ở tỉnh này vẫn đứng vững, ngay cả tại khu vực có nền đất yếu.
"Nếu nhà được xây dựng chắc chắn, tuân thủ quy chuẩn, chúng có thể chống chịu khá tốt", Katsuichiro Goda, giáo sư ngành kỹ thuật động đất tại Đại học Western ở Canada, nói.
Một góc thị trấn Hikawa, tỉnh Kumamoto sau trận động đất trong ảnh chụp từ trên cao ngày 1/8. Ảnh: AFP
Huấn luyện kỹ năng ứng phó cho người dân
Giới chức Kumamoto đã củng cố mạng lưới ứng phó tại chỗ sau khi rút kinh nghiệm từ trận động đất năm 2016. Điều này giúp họ có thể xử lý tình huống khẩn cấp trong những giờ đầu, trước khi lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp đến nơi.
Tại Yatsushiro, một trong các thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong trận động đất vừa qua, hai giáo viên mầm non phụ trách một điểm sơ tán cho biết công tác ứng phó với thảm họa được chuẩn bị bài bản. Họ đã có mặt tại trường học địa phương để triển khai ứng phó ngay cả trước khi giới chức thành phố yêu cầu.
"Rút kinh nghiệm từ những gì xảy ra 10 năm trước, tất cả chúng tôi đều nghiêm túc thực hiện những kế hoạch này", giáo viên Ayumi Miyazaki nói.
Tại làng Nishihara, toàn bộ người dân đều tham gia các cuộc diễn tập phòng chống thiên tai quy mô lớn hai năm một lần. Người dân cho biết từ nhỏ họ đã được dạy rằng do sống ngay trên các đới đứt gãy đang hoạt động, việc một trận động đất lớn xảy ra là điều khó tránh khỏi.
Cư dân nhận thực phẩm tại một điểm hỗ trợ sau động đất ở Hikawa ngày 30/7. Ảnh: AP
Các cơn địa chấn như vậy luôn đi kèm nguy cơ chia cắt giao thông và cô lập các khu vực, khiến lực lượng cứu hộ từ thủ phủ Kumamoto khó có thể nhanh chóng tiếp cận hiện trường. Do đó, Tetsuya Sakata, lãnh đạo cộng đồng ở làng Nishihara, cho biết "chúng tôi phải sẵn sàng chủ động ứng phó".
"Nếu không có những buổi diễn tập kỹ lưỡng, có thể nhiều người đã mất mạng", ông nói.
Ông Mitsui, Thị trưởng thành phố Uto, đề cao khả năng ứng phó tại chỗ của người dân khi động đất xảy ra.
"Thay vì trông chờ vào chúng tôi hay nhân viên tòa thị chính, người dân địa phương tự hỗ trợ lẫn nhau bằng cách mang nước, tiếp tế đồ ăn cho nhau. Tôi không biết điều này có liên quan trực tiếp đến số người thiệt mạng giảm hay không, nhưng tôi cho rằng đây là một yếu tố rất quan trọng", ông nói.
Thanh Tâm (Theo NY Times, Japan Times, Reuters)
