Bỏ cà phê thấy đau đầu, mệt mỏi: Cơ thể đang phụ thuộc caffeine?

Điều này không có nghĩa chúng ta nghiện cà phê. Tình trạng trên có thể chỉ là phụ thuộc thể chất, tức là cơ thể đã quen với việc có caffeine. Nếu ngừng đột ngột, cơ thể có thể xuất hiện nhức đầu, buồn ngủ, mệt mỏi, khó tập trung, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).

Cảm thấy nhức đầu, mệt mỏi, giảm năng lượng khi ngừng uống có phê có thể là dấu hiệu của phụ thuộc caffeine

ẢNH MINH HỌA: N.Quý tạo từ ChatGPT

Caffeine đánh lừa cảm giác buồn ngủ

Caffeine giúp chúng ta cảm thấy tỉnh táo chủ yếu bằng cách tác động lên adenosine, một chất trong não có liên quan đến cảm giác buồn ngủ. Khi adenosine tích tụ trong ngày, cơ thể dần cảm thấy mệt và muốn ngủ. Caffeine có thể ngăn adenosine gắn vào các thụ thể của nó, nhờ đó làm giảm cảm giác buồn ngủ và não duy trì trạng thái tỉnh táo lâu hơn.

Vì vậy, cảm giác tỉnh táo sau khi uống cà phê không đồng nghĩa với cơ thể vừa được bổ sung năng lượng. Caffeine chủ yếu làm giảm cảm giác buồn ngủ trong một khoảng thời gian. Khi sử dụng thường xuyên, cơ thể có thể dần thích nghi với tác động này. Đây là một trong những cơ chế được cho là liên quan đến hiện tượng dung nạp và các triệu chứng xuất hiện khi ngừng caffeine.

Bỏ cà phê mới biết cơ thể đã phụ thuộc

Cơ thể có thể bắt đầu phụ thuộc caffeine khá sớm. Không có quy tắc nào cho rằng uống cà phê trong 7 ngày, 1 tháng hay 1 năm thì chắc chắn sẽ phụ thuộc caffeine. Mức độ phụ thuộc khác nhau giữa từng người, tùy vào lượng caffeine, tần suất uống và cơ địa mỗi người.

Cách đơn giản nhất để nhận biết cơ thể có thể đã hình thành sự phụ thuộc caffeine hay không là chú ý đến những gì xảy ra khi bỏ cà phê. Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Psychopharmacology đã xác định những triệu chứng cho thấy bắt đầu phụ thuộc caffeine. Chúng gồm nhức đầu, mệt mỏi, giảm năng lượng, giảm tỉnh táo, buồn ngủ, khó tập trung, dễ cáu gắt, tâm trạng giảm sút và cảm giác đầu óc không minh mẫn.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), đối với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, lượng caffeine khoảng 400 mg/ngày thường không gây các tác dụng tiêu cực đáng kể. FDA cũng lưu ý rằng độ nhạy với caffeine và tốc độ cơ thể loại bỏ caffeine rất khác nhau giữa từng người.

Giảm caffeine từ từ để tránh triệu chứng cai

Nếu đã uống caffeine hằng ngày trong thời gian dài, việc ngừng đột ngột có thể khiến triệu chứng cai xuất hiện rõ hơn. Nhức đầu, buồn ngủ, mệt mỏi và khó tập trung có thể khiến chúng ta tưởng rằng cơ thể không thể sống thiếu cà phê. Thế nhưng, những triệu chứng này thường chỉ là tạm thời, kéo dài vài ngày là hết.

Vì vậy, nếu muốn giảm caffeine, mọi người có thể giảm từ từ thay vì dừng ngay lập tức. Chẳng hạn, người đang uống 2 ly cà phê mỗi ngày có thể giảm lượng cà phê hoặc thay một phần bằng cà phê decaf, tức cà phê đã được loại bỏ phần lớn caffeine trước khi giảm tiếp, theo Medical News Today.