Bỏ việc ở phố phường, anh này lên đường về quê trồng hoàng mai Huế, nay thành nhà giàu nông thôn

Sau khi bỏ việc về quê, anh Nguyễn Phi Trường ở thôn Tân Xuân Lai, xã Quảng Điền, TP.Huế gây dựng lại vườn hoàng mai Huế của gia đình, phát triển quy mô hàng nghìn cây, tạo nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Bỏ việc ở phố phường, về quê làm giàu với cây hoàng mai Huế

Hoàng mai Huế không đơn thuần là một loại cây cảnh mà còn gắn với nét đẹp văn hóa, sự tinh tế và thú chơi tao nhã của người dân cố đô.

Để có được một cây hoàng mai đẹp, người trồng phải dành nhiều năm chăm sóc, uốn nắn và tạo thế. Chính sự kiên trì ấy đã tạo nên giá trị đặc biệt của hoàng mai Huế.

Với anh Nguyễn Phi Trường, trồng hoàng mai Huế không chỉ là nghề mưu sinh mà còn là câu chuyện gắn liền với gia đình.

Từ những kinh nghiệm được truyền lại, anh từng bước tìm hiểu, học hỏi và phát triển mô hình trồng hoàng mai theo hướng bài bản hơn, đưa cây mai từ thú chơi truyền thống trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế.

Anh Nguyễn Phi Trường chăm sóc một chậu hoàng mai tại nhà vườn của mình. Ảnh: Thùy Trinh. 

“Từ hơn chục năm trước, ba mình đã có một vườn mai khoảng 300-400 cây, được trồng từ năm 1993. Khi đó mình cũng vừa được sinh ra. Từ nhỏ đến lớn, mình đã được tiếp xúc với rất nhiều cây mai.

Lúc còn bé thì phụ ba nhổ cỏ, lớn hơn một chút thì phụ làm cây, tưới cây. Không biết từ khi nào, bản thân mình lại đam mê cây mai như vậy", anh Trường kể.

Năm 2018, sau khi ra trường khoảng 5 năm, anh Trường quyết định bỏ việc trở về quê. Lúc đó, gia đình anh gần như đã bán hết vườn mai. Muốn gây dựng lại vườn mai của gia đình để vừa phát triển kinh tế, vừa thỏa niềm niềm đam mê trồng mai, anh quyết định khởi nghiệp với cây mai.

Khác với các loại cây trồng ngắn ngày, hoàng mai cần thời gian dài để tạo nên giá trị. Một cây mai đẹp không chỉ phụ thuộc vào tuổi đời mà còn nằm ở dáng thế, bộ rễ, kỹ thuật chăm sóc và sự am hiểu của người trồng.

Chính vì vậy, để phát triển mô hình hiệu quả, người trồng phải đầu tư lâu dài từ khâu chọn giống, chăm sóc, tạo dáng đến tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Đây cũng là yếu tố quyết định giá trị thương mại của từng cây mai khi đưa ra thị trường.

Nhiều cây hoàng mai với kích cỡ, kiểu dáng khác nhau được chăm sóc tại nhà vườn của anh Nguyễn Phi Trường. Ảnh: Thùy Trinh. 

Từ việc duy trì những gốc mai trong gia đình, anh Nguyễn Phi Trường từng bước mở rộng quy mô, xây dựng nhà vườn và hướng đến việc phát triển hoàng mai theo hướng hàng hóa, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.

“Quy mô vườn hiện tại khoảng 5.000m², với nhiều loại cây, từ mai giống đến mai thế, mai bonsai trồng trong chậu từ 3-10 năm tuổi. Cây mai giống khoảng 1-2 năm tuổi. Ngoài ra, vườn có vài chục cây mai lớn từ vài chục năm tuổi và hơn 1.000 cây mai được trồng dưới đất. Tổng số lượng mai trong vườn ước tính khoảng 7.000 cây mai giống và khoảng 3.000 cây mai ở các nhóm còn lại”, anh Trường chia sẻ.

Việc chuyển từ mô hình trồng nhỏ lẻ sang sản xuất có định hướng giúp cây hoàng mai không chỉ giữ được giá trị văn hóa mà còn trở thành một sản phẩm nông nghiệp đưa lại thu nhập ổn định.

Hoàng mai Huế thành “cây làm giàu”

Theo anh Nguyễn Phi Trường, giá trị của cây hoàng mai không nằm ở thời gian sinh trưởng nhanh mà ở khả năng tích lũy giá trị qua nhiều năm. Một cây mai được chăm sóc tốt có thể mang lại giá trị cao hơn nhiều lần so với các loại cây trồng thông thường.

Bên cạnh việc bán cây, nhiều nhà vườn hiện nay còn phát triển thêm các dịch vụ như chăm sóc mai theo mùa, tạo dáng cây cảnh, cho thuê mai dịp Tết hoặc cung cấp cây theo nhu cầu của khách hàng. Những hướng đi này góp phần đa dạng nguồn thu, giúp người trồng chủ động hơn trong việc phát triển kinh tế từ cây hoàng mai.

Những cây hoàng mai Huế lâu năm có giá trị kinh tế cao nhờ quá trình chăm sóc và tạo dáng kéo dài nhiều năm. Ảnh: Thùy Trinh. 

“Những năm trước, thị trường tiêu thụ khá thuận lợi. Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, thị trường mai khá chậm nên nguồn thu cũng bị ảnh hưởng. Ước tính mỗi năm doanh thu khoảng 400 triệu đồng, sau khi trừ các chi phí thì lợi nhuận còn khoảng 150-200 triệu đồng”, anh Trường cho biết.

Không chỉ mang lại nguồn thu cho gia đình, mô hình của anh Trường còn cho thấy tiềm năng phát triển kinh tế từ những sản phẩm gắn với bản sắc địa phương.

Đằng sau mỗi cây mai hoàn chỉnh là sự đóng góp của nhiều công đoạn khác nhau, từ chăm sóc, cắt tỉa, tạo thế đến vận chuyển và phục vụ khách hàng. Vì vậy, sự phát triển của các nhà vườn cũng góp phần tạo thêm việc làm cho lao động địa phương. Đặc biệt vào những thời điểm cao điểm trước Tết, nhu cầu chăm sóc, vận chuyển và hoàn thiện cây cảnh tăng cao, tạo thêm nguồn thu nhập cho nhiều người dân.

“Hiện vườn có 4 lao động chính, với mức thu nhập khoảng 5-6 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, có khoảng 8 lao động thời vụ. Vào các thời điểm cần nhổ cỏ, lặt lá mai, mình sẽ thuê thêm lao động và trả công theo ngày, tùy công việc, có nhóm 200.000 đồng/ngày, có nhóm 300.000 đồng/ngày”, anh Trường nói.

Việc phát triển những mô hình kinh tế dựa trên cây trồng bản địa không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn góp phần giữ gìn những giá trị truyền thống của địa phương.

Không gian nhà vườn của anh Nguyễn Phi Trường với hàng nghìn cây hoàng mai Huế được chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng. Ảnh: Thùy Trinh. 

Trong bối cảnh thị trường cây cảnh ngày càng cạnh tranh, việc nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu trở thành yếu tố quan trọng để phát triển lâu dài. Đối với hoàng mai Huế, ngoài giá trị kinh tế, cây mai còn mang trong mình câu chuyện văn hóa, lịch sử và nét đặc trưng riêng của vùng đất cố đô. Đây là lợi thế để các nhà vườn khai thác theo hướng kết hợp giữa sản xuất, quảng bá thương hiệu và phát triển trải nghiệm cho khách hàng.

Sau khi tham gia Cuộc thi Khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2023, anh Trường tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất thêm khoảng 2.000m². Hiện nhà vườn đã đạt quy mô mong muốn, nên thời gian tới anh tập trung đầu tư chiều sâu thay vì mở rộng diện tích.

“Mục tiêu của mình là nâng cao chất lượng cây, đa dạng mẫu mã, xây dựng thương hiệu riêng và đầu tư hệ thống tưới tự động cho toàn bộ khu vườn”, anh Trường tâm sự.

Không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho gia đình, mô hình trồng hoàng mai của anh Nguyễn Phi Trường còn cho thấy tiềm năng phát triển kinh tế từ giống cây đặc trưng của Huế khi được đầu tư bài bản và gắn với nhu cầu thị trường.

Từ tình yêu dành cho những gốc mai được cha vun trồng hơn ba thập kỷ trước, anh Trường đang tiếp tục viết nên câu chuyện mới, góp phần gìn giữ giá trị của hoàng mai Huế và mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững từ chính loài cây gắn bó với vùng đất cố đô.