Cả xóm rủ nhau đi khám sức khỏe 0 đồng

TP HCMSáng sớm 6/8, bà Hiền, 65 tuổi, cùng hai người hàng xóm rủ nhau đi bộ sang Bệnh viện Nhân dân Gia Định để khám sức khỏe miễn phí, 'xem trong người có bệnh gì mà chưa biết không'.

Từ hơn 6h, khu khám sức khỏe và sàng lọc được bố trí riêng với khu khám chữa bệnh thông thường tại cơ sở 1 Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã đông người. Trên hàng ghế chờ, ba người phụ nữ lớn tuổi vừa trò chuyện, vừa ngóng kết quả xét nghiệm máu và nước tiểu.

Theo kế hoạch của địa phương, khu phố bà Hiền được bố trí khám lưu động tại một trường học vào tuần sau. Tuy nhiên, khi nhận giấy mời, bà biết người dân có thể khám "phi địa giới" tại bất kỳ cơ sở y tế tham gia chương trình, không phụ thuộc nơi cư trú.

Thấy Bệnh viện Nhân dân Gia Định gần nhà, khám tất cả các ngày trong tuần và thuận tiện đi lại, bà cùng hai người hàng xóm chủ động đăng ký đến sớm thay vì chờ đến lịch của khu phố.

"Có người đi cùng thì vui hơn, lại có dịp biết sức khỏe mình ra sao. Được thành phố cho khám miễn phí thế này người già như chúng tôi mừng lắm", bà Hiền nói.

Nhiều năm nay, bà Hiền thỉnh thoảng điều trị trào ngược dạ dày bằng bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh. Dù được bảo hiểm chi trả phần lớn chi phí, mỗi đợt bà vẫn phải bỏ thêm 300.000-500.000 đồng mua thuốc ngoài danh mục. Vì ngại tốn kém, bà chưa từng khám sức khỏe tổng quát.

Ngồi cạnh bà Hiền, bà Tuyến, 71 tuổi, tranh thủ ăn chiếc bánh bao sau khi lấy máu xét nghiệm. Thỉnh thoảng bà vẫn về quê miền Tây phụ người thân làm ruộng nên nước da rám nắng, sức khỏe còn khá dẻo dai. "Ông nhà tôi sửa xe gần đây, nghe nói đông người là nhất quyết không đi, còn tôi sáng sớm đã qua bệnh viện", bà cười.

Khu khám sức khỏe và sàng lọc miễn phí được bố trí riêng với khu khám chữa bệnh thông thường tại cơ sở 1 Bệnh viện Nhân dân Gia Định, đông đúc người đến khám sáng 6/8. Ảnh: Lê Phương

Đến hơn 10h, nhóm ba người lần lượt cầm kết quả vào phòng bác sĩ. Bà Hiền thở phào khi các chỉ số đường huyết, chức năng gan và thận đều trong giới hạn bình thường. Bác sĩ dặn tiếp tục điều trị bệnh dạ dày, điều chỉnh chế độ ăn và tái khám định kỳ.

Trái với sự nhẹ nhõm của bà Hiền, một người hàng xóm đi cùng được phát hiện huyết áp cao và mỡ máu tăng. Trước đó bà vẫn nghĩ mình khỏe vì chưa từng có triệu chứng. Sau khi được tư vấn, bà cầm thêm giấy hẹn khám chuyên khoa trước khi cùng hai người bạn ra về.

Rời bệnh viện gần trưa, cả ba vẫn bàn nhau sẽ rủ thêm những người trong xóm chưa tham gia. "Có bệnh biết sớm vẫn hơn", bà Tuyến nói.

Suốt buổi sáng, khu khám liên tục đón người dân. Có người mang giấy mời của khu phố đến đúng lịch. Nhiều người khác chủ động chọn bệnh viện gần nhà hoặc chỗ làm để khám sớm. Trong các phòng khám, bác sĩ giải thích từng chỉ số xét nghiệm, tư vấn hướng theo dõi sức khỏe.

Bên cạnh các bệnh viện, phường xã còn tổ chức khám lưu động tại trường học, nhà văn hóa và các cơ sở công cộng. Người dân lựa chọn địa điểm phù hợp hoặc theo lịch của địa phương.

BS.CK2 Trần Thanh Dũ, Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết hai cơ sở tiếp nhận trung bình 100 đến 150 người mỗi ngày. Những trường hợp phát hiện bất thường chuyển sang khám chuyên sâu và điều trị bằng bảo hiểm y tế.

Áp lực lớn nhất hiện nay không phải chỉ nhân lực mà còn xử lý dữ liệu. Bệnh viện duy trì khám tại hai cơ sở, cử êkíp hỗ trợ ba phường Bà Rịa - Vũng Tàu cũ và các điểm khám lưu động quanh viện. Mỗi phiếu khám giấy phải nhập lại hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử để đồng bộ dữ liệu.

Có những cuối tuần, khoảng 20 nhân sự làm liên tục cũng chỉ xử lý được 500 hồ sơ. Nhiều nhân viên phải tiếp tục nhập liệu ngoài giờ hành chính.

Song song với các điểm khám tập trung, TP HCM triển khai khám sức khỏe tại nhà cho người cao tuổi, người khuyết tật và người mắc bệnh mạn tính không có khả năng đi lại. Đến cuối tháng 7, hơn 1.000 người nhóm này được nhân viên y tế đến tận nhà khám bệnh và lập hồ sơ sức khỏe điện tử.

Tại xã Hiệp Phước, một trong những địa phương triển khai sớm nhất, 7 đội chăm sóc sức khỏe được thành lập để phụ trách từng khu vực. Sau rà soát danh sách, nhân viên y tế chủ động đến từng hộ gia đình đo huyết áp, khám lâm sàng, lấy mẫu xét nghiệm, tư vấn và hướng dẫn chuyển tuyến nếu phát hiện bất thường.

Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng nhìn nhận việc đưa bác sĩ tới tận nhà thể hiện bước chuyển đổi của y tế cơ sở. Từ mô hình "chờ người dân đến khám", ngành y tế chuyển sang chủ động tiếp cận người dân, nhất là các nhóm yếu thế. Cùng hồ sơ sức khỏe điện tử, người mắc bệnh mạn tính sẽ được theo dõi liên tục, nhắc tái khám và quản lý sức khỏe lâu dài.

TP HCM đang bước vào 150 ngày đêm cao điểm của chương trình khám sức khỏe toàn dân, hướng tới hoàn thành mục tiêu bao phủ toàn dân năm 2026 và xây dựng hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất.

Đến nay, các địa phương khám và lập hồ sơ cho khoảng 1,5 triệu người. Nhiều xã phường đạt trên 50% dân số. Song nhiều địa phương tỷ lệ khám còn dưới 5%.

Bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định thăm khám, tư vấn sức khỏe cho người dân sau khi có kết quả xét nghiệm máu và nước tiểu, sáng 6/8. Ảnh: Lê Phương

Triển khai trên diện rộng cũng bộc lộ bất cập. Ở một số điểm khám, tiếp nhận, lấy số và gọi tên vẫn thủ công nên người dân, nhất là người cao tuổi, phải chờ lâu vào giờ cao điểm. Công tác vận động người dân chưa đồng đều. Có nơi người dân chưa nhận giấy mời. Ở nhiều địa phương, cộng tác viên dân số và cán bộ khu phố phải đến từng nhà vận động nhiều lần nhưng không ít người vẫn chưa tham gia vì bận đi làm hoặc cho rằng bản thân còn khỏe.

Lê Phương