3 hours ago
6
Quảng Cáo
0943778078
Đại biểu Phạm Trọng Nhân cho rằng cần mở kênh vốn quốc tế và ưu tiên ngân sách trung ương cho hạ tầng liên vùng, giúp các đô thị có nguồn lực phát triển.
Sáng 7/8, thảo luận tổ về dự thảo Luật Phát triển đô thị, đại biểu Phạm Trọng Nhân, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM, đồng tình mở rộng phạm vi điều chỉnh và tăng phân quyền cho địa phương.
Theo ông, việc Quốc hội xem xét thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh trực thuộc Trung ương cho thấy cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về phát triển đô thị. Khi hai địa phương được nâng cấp, phía Bắc sẽ hình thành tứ giác kinh tế Hà Nội - Bắc Ninh - Quảng Ninh - Hải Phòng, kết nối các trung tâm chính trị, công nghiệp điện tử, cảng biển và kinh tế biển.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là khi số thành phố trực thuộc Trung ương tăng lên, nguồn lực nào sẽ bảo đảm các đô thị thực hiện mục tiêu phát triển. "Chắc chắn không thể chỉ trông vào khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương", ông nói và đề nghị mở hai kênh gồm huy động vốn quốc tế qua Trung tâm tài chính quốc tế, cùng ngân sách trung ương cho dự án liên kết vùng.
Ông Nhân cho rằng Trung tâm tài chính quốc tế phải thực hiện được chức năng cốt lõi là dẫn dòng vốn nước ngoài vào nền kinh tế, thay vì chỉ thu hút các định chế đến đăng ký hoạt động.
Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa cho thành viên Trung tâm cung cấp dịch vụ tài chính cho tổ chức, cá nhân Việt Nam bên ngoài phạm vi Trung tâm. Vì vậy, chính quyền địa phương và doanh nghiệp trong nước chưa thể sử dụng hạ tầng này để phát hành trái phiếu, chứng khoán và huy động vốn quốc tế.
Dự thảo đã trao cho chính quyền thành phố một số thẩm quyền về trái phiếu đô thị, nhưng chưa có cơ chế để Chính phủ, địa phương và doanh nghiệp trong nước sử dụng dịch vụ của thành viên Trung tâm nhằm gọi vốn cho các dự án lớn.
"Nếu thiếu quy định này, Trung tâm tài chính quốc tế có thể có tên gọi nhưng chưa thực hiện được chức năng quan trọng nhất là dẫn vốn", ông nói, dẫn nhu cầu đầu tư đường sắt đô thị, tuyến kết nối sân bay Long Thành, cảng biển và logistics vùng Đông Nam Bộ.
Đại biểu kiến nghị cho phép các tổ chức trong nước đủ điều kiện sử dụng dịch vụ tại Trung tâm để huy động vốn quốc tế. Hoạt động này phải tuân thủ quy định về ngoại hối, phòng chống rửa tiền và chịu sự giám sát đầy đủ.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM, phát biểu tại họp tổ sáng 7/8. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Cùng với vốn quốc tế, ông Nhân cho rằng ngân sách trung ương phải giữ vai trò dẫn dắt với các dự án liên kết vùng. Trung ương cần hỗ trợ những công trình có sức lan tỏa nhưng vượt quá khả năng tự cân đối của từng địa phương. Việc ưu tiên không dành cho mọi dự án của đô thị lớn. Công trình được hỗ trợ phải giải quyết điểm nghẽn hạ tầng chung, có tác động liên vùng hoặc quốc gia và được các địa phương hưởng lợi cùng góp vốn.
Theo báo cáo của Hội đồng điều phối vùng Đông Nam Bộ năm 2025, các địa phương đề nghị Trung ương hỗ trợ hàng chục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, với tổng nhu cầu hơn 137.500 tỷ đồng. "Nếu ngân sách trung ương không giữ vai trò dẫn dắt đối với dự án mang lại lợi ích cho cả vùng, ai sẽ bỏ vốn trước để kéo các địa phương cùng tham gia?", ông nói.
Cơ chế đặc thù phải tạo giá trị khác biệt
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy đồng tình giao Chính phủ quyết định mở rộng một số cơ chế đặc thù cho địa phương khác. Cách thiết kế này giúp đáp ứng yêu cầu phát triển mới mà không phải sửa luật mỗi khi có thêm địa phương đủ điều kiện.
Tuy nhiên, bà cho rằng luật cần quy định rõ nguyên tắc để Chính phủ xem xét, quyết định. Nếu thiếu tiêu chí, nhiều địa phương có thể cùng xin áp dụng những cơ chế giống nhau, khiến chính sách đặc thù dần trở thành phổ biến.
Khi đó, các đô thị dễ chạy theo cùng một mô hình, cạnh tranh thu hút đầu tư bằng những ưu đãi tương tự, thay vì phát huy lợi thế riêng và bổ trợ cho nhau. Điều này có thể làm phân tán nguồn lực, giảm hiệu quả đầu tư.
Theo bà Thủy, tư duy phát triển không phải tạo ra nhiều "đầu tàu" giống nhau, mà hình thành mạng lưới các cực tăng trưởng có chức năng khác biệt, liên kết và hỗ trợ lẫn nhau. Việc mở rộng cơ chế đặc thù cần dựa trên vị trí, vai trò, lợi thế cạnh tranh, chức năng phát triển, mức độ liên kết vùng và khả năng tạo sức lan tỏa của mỗi đô thị.
"Cơ chế đặc thù không phải là phần thưởng dành cho địa phương mà là công cụ để Nhà nước thực hiện chiến lược phát triển quốc gia", bà nói, cho rằng mỗi cơ chế phải trả lời được địa phương sẽ tạo ra giá trị khác biệt gì và đóng góp thế nào cho đất nước, thay vì chỉ mang lại lợi ích cho chính nơi đó.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy phát biểu tại tổ sáng 7/8. Ảnh: Ngọc Thành
Trao quyền điều chỉnh quy hoạch điện
Góp ý về hạ tầng năng lượng, ông Phạm Trọng Nhân kiến nghị giữ thẩm quyền điều chỉnh, cập nhật quy hoạch phát triển điện lực cho chính quyền thành phố. Thẩm quyền này đã được phân cấp cho chủ tịch UBND cấp tỉnh tại Nghị quyết 253/2025/QH15, nếu bỏ khỏi dự luật, cần làm rõ các thành phố có tiếp tục được áp dụng cơ chế hiện hành hay không.
Ông cho rằng đô thị đặc biệt có phụ tải điện tăng nhanh, nhất là khi thu hút các dự án trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, nên cần được chủ động xử lý nhu cầu về điện. Theo đó, thành phố được cập nhật quy hoạch nhưng không làm thay đổi tổng công suất và cơ cấu nguồn điện đã được phê duyệt. Trước khi quyết định, địa phương phải lấy ý kiến đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia và đơn vị truyền tải.
Dự thảo Luật Phát triển đô thị sẽ được các đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại hội trường vào ngày 11/8 và xem xét thông qua vào chiều 24/8.
Sơn Hà
