Cannes 2026 vắng bóng Hollywood

Liên hoan phim Cannes lần thứ 79 ít phim Hollywood góp mặt khi nhiều hãng lớn lo ngại rủi ro truyền thông và chi phí quảng bá cao.

Liên hoan phim Cannes từ lâu được xem là biểu tượng của sự hào nhoáng trong ngành điện ảnh, gắn với hình ảnh các ngôi sao hàng đầu thế giới bước trên thảm đỏ Palais giữa hàng nghìn người hâm mộ. Tuy nhiên, theo Variety, ở kỳ tổ chức thứ 79, Cannes kém ồn ào hơn thường lệ khi các hãng phim lớn của Hollywood không mang bom tấn lẫn các sao hạng A đến tham dự.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh các hãng phim cắt giảm chi tiêu, AI gây lo ngại về việc làm, còn thế giới đối mặt xung đột và bất ổn kinh tế. Nhiều dự án lớn đang lên lịch ra rạp năm nay như The Odyssey của Christopher Nolan hay Disclosure Day của Steven Spielberg vắng mặt, tương tự Digger của Alejandro G. Iñárritu và Cliff Booth của David Fincher - có Brad Pitt đóng chính. Thay vào đó, sự kiện chuyển hướng sang các tác phẩm nghệ thuật từ đạo diễn quốc tế như Cristian Mungiu, Paweł Pawlikowski, Ryusuke Hamaguchi.

Giới chuyên môn cho rằng sự hiện diện mờ nhạt của Hollywood đến từ nhiều nguyên nhân, phần lớn là do các hãng thận trọng khi ra mắt phim tại Cannes. Một số dự án chưa hoàn thiện kịp tiến độ để công chiếu tại liên hoan, trong khi nhiều hãng phim không muốn đầu tư hàng triệu USD cho hoạt động quảng bá quá sớm. Ngoài ra, giới phê bình Pháp thường khắt khe trong việc đánh giá phim, nên những phản ứng ban đầu tại Cannes ảnh hưởng lớn đến chiến dịch quảng bá trước khi phát hành toàn cầu.

Theo John Sloss, nhà sáng lập Cinetic Media kiêm nhà môi giới bán phim, Cannes là sân chơi lớn nhất của điện ảnh quốc tế nhưng lại không phải thời điểm lý tưởng cho nhiều phim Mỹ hướng tới mùa giải thưởng. Nếu phim ra mắt quá sớm vào tháng 5, sức hút của tác phẩm sẽ giảm đi trước khi đến vòng bình chọn đề cử Oscar hoặc các giải thưởng lớn.

Giám đốc Liên hoan phim Berlin - Tricia Tuttle - cho biết các hãng lo họ không thể kiểm soát cách công chúng và giới phê bình đón nhận tác phẩm. Theo bà, tâm lý này gia tăng sau thất bại của Joker: Folie à Deux tại Venice 2024. Bộ phim của Todd Phillips bị giới phê bình phản ứng tiêu cực ngay sau buổi công chiếu, khiến dư luận xem đây là thất bại phòng vé. Tác phẩm sau đó thu khoảng 200 triệu USD toàn cầu, dù tổng kinh phí được cho là gần 300 triệu USD.

Thực tế, Cannes chỉ có lợi cho các bom tấn nếu phim ra rạp ngay sau liên hoan. Top Gun: Maverick là dự án hiếm hoi thành công khi công chiếu tại Cannes ngày 18/5/2022 và phát hành toàn cầu chín ngày sau đó. Trước Cannes, phim nhận phản hồi tích cực từ sự kiện CinemaCon (Mỹ) và các buổi chiếu sớm cho báo chí.

Mặt khác, Indiana Jones ra mắt tại Cannes 2023 nhận đánh giá kém khả quan từ báo chí quốc tế. Hơn một tháng sau, tác phẩm mới công chiếu toàn cầu, đạt tổng cộng 384 triệu USD dù ngân sách sản xuất - chưa tính phí quảng bá - khoảng 295 triệu USD. Dù có sự tham gia của các ngôi sao lớn, điển hình là Harrison Ford, phim khó thu hồi vốn, do đó các hãng sản xuất và phân phối phải tính toán kỹ trước khi chi mạnh tay tại Cannes.

Chi phí tham dự cũng gây áp lực. Một công ty lớn có thể chi hơn một triệu USD cho êkíp di chuyển, lưu trú, trang phục cho đoàn phim lẫn công tác quảng bá, còn đoàn phim độc lập Mỹ thường tốn 50.000-200.000 USD (khoảng từ 1,3 tỷ đồng đến hơn 5 tỷ đồng).

Minh tinh Demi Moore - gương mặt Hollywood giữ vị trí giám khảo giải Cành Cọ Vàng - xuất hiện ở buổi chiếu phim "Paper Tiger" tại Liên hoan phim Cannes 2026, hôm 16/5. Ảnh: AFP

Một thay đổi quan trọng khác là khán giả của dòng phim nghệ thuật đang có xu hướng trẻ hóa. Trước đây, nhóm khán giả chủ lực là người lớn tuổi yêu thích các tác phẩm chính kịch, hiện thế hệ trẻ lại chuộng những dự án có màu sắc thể loại pha trộn, táo bạo. Thành công của các hãng phim từng đoạt giải tại Cannes như A24 hay Neon cho thấy khán giả mới muốn những bộ phim mạnh về bản sắc và có khả năng tạo thảo luận. Vì vậy, nhiều nhà sản xuất đang chuyển hướng sang các dự án kinh dị, giật gân hoặc châm biếm để phù hợp với nhu cầu này.

Các thương vụ sáp nhập giữa những tập đoàn lớn đang khiến thị trường tập trung vào số ít công ty. Năm 2019, The Walt Disney Company mua lại 21st Century Fox. Sau đó sáu năm, Paramount Skydance lên kế hoạch thâu tóm Warner Bros. Discovery với giá trị khoảng 111 tỷ USD. Giới chuyên môn cho rằng điều này làm giảm số lượng hãng mua dự án tại Cannes, đồng nghĩa các cuộc cạnh tranh giá cao cho phim sẽ ít xuất hiện, gây khó khăn cho các nhà phát hành và phân phối tìm kiếm đối tác.

Dù thiếu vắng nhiều bom tấn Mỹ, Cannes 2026 vẫn tạo dấu ấn chuyên môn với sự góp mặt của Park Chan Wook ở vai trò chủ tịch ban giám khảo và Demi Moore trong hội đồng chấm giải Cành Cọ Vàng. Ngoài ra, minh tinh Đức Sandra Hüller đang được giới phê bình đánh giá cao với vai diễn trong phim Father của đạo diễn Pawel Pawlikowski, có khả năng giành giải Nữ chính xuất sắc.

Tạo hình của Sandra Hüller (trái) và Hanns Zischler trong "Fatherland". Ảnh: Agata Grzybowska

Năm nay, Cannes thử nghiệm hướng đi mới khi hợp tác Meta, quảng bá dòng kính thông minh Ray-Ban Meta tích hợp video và AI. Tạp chí Vulture nhận định việc Meta là nhà tài trợ của liên hoan phim cho thấy trí tuệ nhân tạo từng bước can thiệp vào ngành công nghiệp giải trí, trong bối cảnh nhiều người mất việc làm và làn sóng công nghệ ảnh hưởng mạnh đến điện ảnh.

Trong cuộc họp báo khai mạc, Demi Moore cho rằng trí tuệ nhân tạo đang trở thành xu hướng toàn cầu, do đó nhà làm phim cần tìm cách thích nghi thay vì đối đầu. "Chống lại AI là bước vào một cuộc chiến chúng ta khó có thể chiến thắng", cô nói.

Liên hoan phim Cannes là một trong những sự kiện điện ảnh uy tín nhất thế giới, được tổ chức lần đầu vào năm 1946 tại thành phố nghỉ mát Cannes, phía nam nước Pháp. Chương trình năm nay diễn ra từ ngày 12 đến 23/5, thu hút hơn 40.000 chuyên gia điện ảnh cùng nhiều khách mời từ 140 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hollywood Reporter nhận xét dù thiếu phim bom tấn, liên hoan lần 79 vẫn khẳng định vai trò bệ phóng giải thưởng cho các tác phẩm quốc tế, đồng thời diễn ra các cuộc thảo luận về sáng tạo, công nghệ và bản sắc văn hóa toàn cầu.

Cát Tiên (theo Variety, Hollywood Reporter, Vulture)