Mẹ 'đại gia kim cương' Chu Thị Thành bị cáo buộc tham ô hơn 79 tỷ đồng

Cựu chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức Chu Thị Thành bị cáo buộc tham ô hơn 79 tỷ đồng từ quỹ bình ổn xăng dầu và thu lợi bất chính gần 20,7 tỷ đồng từ bán hóa đơn.

Hành vi của bà Chu Thị Thành (mẹ "đại gia kim cương" Chu Đăng Khoa) bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) nêu trong kết luận điều tra, đề nghị VKS truy tố về tội Tham ô tài sản và In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.

Cùng vụ án, 22 người còn lại bị đề nghị truy tố ở hai tội trên hoặc Trốn thuế.

Thiên Minh Đức thành lập năm 2001, có hệ sinh thái với nhiều công ty con và nhiều chi nhánh hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, khí hóa lỏng, bất động sản, sản xuất giấy và bao bì, logistics, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi, vận tải biển...

Cơ cấu cổ đông sáng lập của Thiên Minh Đức gồm bà Thành nắm hơn 68,25% cổ phần; ông Chu Đăng Khoa nắm hơn 31,65% cổ phần. Còn lại 0,1% là ông Vương Đình Quán. Doanh nghiệp này đã thay đổi đăng ký kinh doanh cuối tháng 9/2023, có vốn điều lệ hơn 2.000 tỷ đồng. Trong đó, bà Thành nắm 77,15%; ông Khoa nắm 22,77% và ông Quán nắm 0,08%.

Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức. Ảnh: Bộ Công an

Theo kết luận, đầu năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát nên việc kinh doanh xăng dầu gặp nhiều khó khăn. Nhằm khắc phục, bà Thành chỉ đạo cấp dưới khi bán xăng dầu không xuất hóa đơn giá trị gia tăng với đơn giá rẻ hơn giá xuất hóa đơn cho khách hàng. Bà còn cho cấp dưới có quan hệ mua bán từ trước để thỏa thuận việc bán hàng.

Mục đích của nữ đại gia là để thu được tiền ngay, dùng vào việc đầu tư các dự án của công ty và không phải trích lập quỹ bình ổn xăng dầu (BOG). Lý do là thời điểm đó tỷ lệ trích quỹ rất cao, từ 500 đồng đến 1.600 đồng một lít, trong khi tỷ lệ xả rất thấp hoặc không được xả quỹ BOG.

Từ chỉ đạo của Chủ tịch Thiên Minh Đức, các cấp dưới đã giao chi nhánh Hải Phòng liên hệ với khách hàng có nhu cầu mua xăng dầu không lấy hóa đơn. Sau đó xuất bán xăng dầu tại kho Hoàng Huy, thành phố Hải Phòng và kho Nghi Thiết, tỉnh Nghệ An.

Để tránh bị phát hiện, nhân viên kế toán sẽ yêu cầu khách hàng trả tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản ngân hàng cá nhân. Sau đó, kế toán rút tiền từ tài khoản cá nhân về đưa cho thủ quỹ để nhập quỹ Công ty Thiên Minh Đức.

Bằng thủ đoạn này, từ năm 2020 đến 2022, Thiên Minh Đức đã xuất bán gần 78,4 triệu lít xăng dầu, trị giá hơn 1.056 tỷ đồng cho 25 công ty. Thiên Minh Đức còn bán 28,7 triệu lít xăng dầu trị giá 310 tỷ đồng cho khách hàng vãng lai nhưng không xuất hóa đơn giá trị gia tăng cho khách hàng, không trích lập quỹ BOG 67,3 tỷ đồng.

Sau đó, bà Thành cho cấp dưới xuất bán khống 153 hóa đơn cho 21 công ty và xuất trả 13 hóa đơn cho một công ty với khối lượng 97 triệu lít xăng dầu trị giá 1.344 tỷ đồng. Như vậy, tổng số tiền quỹ BOG bị chiếm đoạt là 79 tỷ đồng, C03 kết luận.

Trụ sở Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức trên đường Lê Mao, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Đức Hùng

Hơn nữa, do bán xăng dầu không xuất hóa đơn nên dẫn đến sổ kế toán Thiên Minh Đức tồn một lượng xăng dầu lớn. Để cân đối lượng hàng và phục vụ báo cáo thuế, báo cáo trích lập quỹ BOG với Bộ Công Thương, Tài Chính, bà Thành đã cho tìm người mua hóa đơn để "xuất hóa đơn khống số lượng hàng tồn".

Công an kết luận, từ năm 2020 đến 2022, Công ty Thiên Minh Đức đã xuất bán khống 153 hóa đơn giá trị gia tăng cho 21 công ty với khối lượng hơn 72 triệu lít xăng dầu trị giá gần 842 tỷ đồng. Qua đó, Thiên Minh Đức thu lợi bất chính hơn 20,6 tỷ đồng.

Hồi cuối năm 2023, Thiên Minh Đức bị Thanh tra Chính phủ kết luận có vi phạm trong sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu, kê khai sai thuế bảo vệ môi trường. Từ 2018 đến 2021, tổng tiền thuế bảo vệ môi trường của doanh nghiệp này phải nộp tăng gần 3.300 tỷ đồng.

Phạm Dự