Chùa Hương qua ống kính khách quốc tế 35 năm trước

Du khách người Đức Hans-Peter Grumpe ghi lại cảnh sắc chùa Hương trong chuyến xuyên Việt năm 1991, khi ông xuôi dòng suối Yến vào động Hương Tích trên thuyền nan chèo tay.

Khung cảnh bến Đục nhìn ra suối Yến. Chùa Hương còn có tên khác là Hương Sơn, quần thể văn hóa - tôn giáo gồm hàng chục ngôi chùa thờ Phật, đền thờ Thần và đình thờ tín ngưỡng nông nghiệp. Trung tâm của cụm đình đền chùa này là chùa Hương (tức chùa trong) nằm trong động Hương Tích ở hữu ngạn sông Đáy.

Để đến chùa Hương, du khách đi thuyền xuôi dòng suối Yến. Cách đây 30 năm, phương tiện di chuyển là thuyền nan chèo tay. Hans gọi khu vực suối Yến thời đó là "vịnh Hạ Long trên cạn", thời gian di chuyển đến chùa gần hai tiếng.

Người dân địa phương chăn vịt trên suối Yến. Vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và cuộc sống dân dã gây ấn tượng mạnh với du khách Đức.

Tháp Chuông thuộc khu vực chùa Ngoài - chùa Thiên Trù. Sau khi thuyền cập bến, điểm đến đầu tiên là chùa Thiên Trù, nơi tổ chức lễ khai mạc hội chùa Hương hiện nay. Chùa Thiên Trù có Bảo tháp Viên Công, nơi an táng thiền sư Viên Quang, người lập nên chùa.

Lối vào động Hương Tích, điểm chính trong chuyến chiêm bái chùa Hương. Giữa động là hòn đá Đụn Gạo. Động Hương Tích có chùa trong hay còn gọi là chùa Hương. Nhìn từ xa, hang động có hình dáng giống như một con rồng đang mở miệng.

Động Hương Tích còn có nhiều nhũ đá và măng đá tự nhiên. Sau nhiều năm, một số nhũ đá đã trở nên nhẵn nhụi. Nhiều người tin nếu sờ và xoa vào đá sẽ gặp may mắn.

Khung cảnh vùng ven chùa Hương năm 1991. Sau chuyến xuyên Việt lần đầu, Hans quay lại Việt Nam vào năm 1992 và 1993, tự lái xe qua các tỉnh thành cùng một thông dịch viên bản địa. Ông tiếp tục khám phá văn hóa, lịch sử các vùng miền của đất nước thời kỳ sau Đổi Mới.

Mai Phương

Ảnh: Has-Peter Grumpe