Đàm phán Mỹ - Iran đạt tiến triển 'đáng kể'

Bộ trưởng Ngoại giao Oman đã đưa ra tín hiệu tích cực sau vòng đàm phán hạt nhân mới nhất giữa Mỹ và Iran tại Geneva hôm 27.2.

Oman, quốc gia làm trung gian cho các cuộc đàm phán, cho biết đã đạt được tiến triển đáng kể và hai bên dự kiến sẽ sớm nối lại đàm phán.

Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường xây dựng lực lượng quân sự quy mô lớn ở Trung Đông, dẫn đến những lo ngại ngày càng tăng về một cuộc xung đột khu vực, với việc Tổng thống Donald Trump đe dọa rằng "những điều thực sự tồi tệ" sẽ xảy ra nếu không đạt được thỏa thuận.

"Hoặc là chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc sẽ thật không may mắn cho họ", ông Trump tuyên bố.

Phái đoàn đàm phán của Iran tại Geneva, Thụy Sĩ hôm 26.2

ẢNH: REUTERS

Washington tin rằng Tehran tìm kiếm khả năng chế tạo bom hạt nhân và muốn Iran từ bỏ mọi hoạt động làm giàu uranium. Iran lâu nay luôn phủ nhận việc muốn chế tạo bom, và vào ngày 26.2 cho biết sẽ thể hiện sự linh hoạt tại các cuộc đàm phán.

Ông Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, cho rằng việc tiếp tục đàm phán là một dấu hiệu tốt.

"Nếu Iran đồng ý tiếp tục tạm dừng việc làm giàu uranium, mà hiện đang là một thực tế sau đó có thể là một chương trình làm giàu hạn chế hơn nhiều mà Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác định là khó dẫn đến phổ biến vũ khí và chế tạo vũ khí, thì đó sẽ là cơ sở cho một thỏa thuận. Tất nhiên, Iran vẫn mong đợi các ưu đãi kinh tế, và điều đó phải dưới hình thức Mỹ nới lỏng trừng phạt. Nhưng ở đó, các bên có thể sáng tạo, và có thể có các dự án kinh tế và thương mại chung được xác định để Mỹ có thể đảm bảo rằng việc nới lỏng trừng phạt sẽ được sử dụng vì lợi ích của người dân Iran chứ không phải cho bất kỳ hoạt động nào khác có thể gây nguy hiểm cho lợi ích của Mỹ", ông Vaez phân tích.

Một quan chức cấp cao Iran hôm 26.2 cho biết hai bên có thể đạt được một khuôn khổ cho thỏa thuận nếu Washington tách biệt "các vấn đề hạt nhân và phi hạt nhân".

Trong khi đó, Mỹ nhấn mạnh rằng chương trình tên lửa của Iran và các vấn đề khác phải là một phần của các cuộc đàm phán.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết: "...Iran sở hữu một số lượng rất lớn tên lửa đạn đạo, đặc biệt là tên lửa đạn đạo tầm ngắn đe dọa Mỹ và các căn cứ của Mỹ trong khu vực cũng như các đối tác của Mỹ trong khu vực. Iran từ chối, từ chối bàn về tên lửa đạn đạo với Mỹ hoặc bất kỳ ai. Và đó là một vấn đề lớn".

Ông Vaez cảnh báo rằng nếu không có đột phá trong vòng đàm phán hiện tại, nguy cơ chiến tranh sẽ gia tăng đáng kể: "Mọi người đều hiểu rằng mặc dù có một lựa chọn quân sự, nhưng không có giải pháp quân sự nào cho tình thế khó xử này. Và do đó, một lựa chọn ngoại giao sẽ ít tốn kém hơn và bền vững hơn".

Hôm 26.2, tàu sân bay lớn nhất của Mỹ USS Gerald R. Ford đã rời cảng gần đảo Crete của Hy Lạp để hướng tới Israel, nơi Mỹ cũng đã điều động khoảng 12 máy bay chiến đấu F-22.

Chính quyền Trump chưa chính thức công bố việc triển khai này. Lầu Năm Góc từ chối bình luận.