1 hour ago
1
Từ "thoát nghèo" bằng hạt cà phê
Thời điểm đó, người dân các bản ở Sơn La quen xen canh cà phê với những cây truyền thống như sắn, ngô, lúa. Đến vụ thu hoạch, quả cà phê được thu hoạch xanh chín lẫn lộn, chất lượng quả chưa được quan tâm, giá cả thì phụ thuộc vào thương lái. Thu nhập bấp bênh từ loại cây này khiến nhiều hộ dân quyết định chặt bỏ để trồng thay thế bằng cây cam, bưởi, mận, xoài, nhãn.
Cà phê đã thành cây "thoát nghèo" ở nhiều bản của Sơn La
ẢNH: THÚY HÀ
Giữa bối cảnh đó, chị Cầm Thị Mòn (bản Mảy, xã Chiềng Chung cũ) cũng không khỏi đắn đo. Thế rồi, sau một chuyến tham quan Đắk Lắk, thấy người dân nơi đây có thu nhập cao từ việc trồng, chăm sóc cây cà phê, nhiều hộ đã thoát nghèo và làm giàu, chị Mòn quyết định giữ lại nương cà phê của gia đình. Chị bắt tay vào cải tạo đất, cắt tỉa, chăm bón phân theo đúng thời điểm sinh trưởng phát triển của cây.
Hành trình "thoát nghèo" của chị Mòn không đơn độc. Năm 2020, chị vận động 14 thành viên khác trong xã, lập nên Hợp tác xã (HTX) Ara-Tay Coffee, là tên ghép của giống cà phê Arabica nổi tiếng thơm ngon vùng Tây Bắc và "Tay" - tức là "người Thái".
Chị Mòn bên cây cà phê của gia đình
ẢNH: THÚY HÀ
Nhờ sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự đồng hành của Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Sơn La và tổ chức CARE, các thành viên HTX được tập huấn kiến thức từ trồng, chăm sóc, thu hái, bảo quản đến rửa, phơi, rang xay và đóng gói cà phê. Say mê học hỏi, các thành viên của HTX hiểu rằng đây là cơ hội đổi đời của họ.
Nâng niu từng quả cà phê thơm ngọt phơi dưới cái nắng vàng như mật ong, chị Cầm Thị Mòn tâm sự: "Chúng tôi không chỉ trồng cà phê, chúng tôi dành cho quả cà phê trên nương nhà mình cả trái tim và tâm huyết của những người làm vườn. Chúng tôi muốn kể câu chuyện để mọi người thưởng thức cà phê không chỉ biết đến đây là một loại thức uống, mà còn là câu chuyện của tình yêu và sự chăm sóc tận tình".
Đến hiện thực hóa ước mơ ra thế giới
Với tâm huyết dành cho cây cà phê, chị Cầm Thị Mòn khẳng định, Ara-Tay Coffee cam kết mang lại những gói cà phê "tử tế đến từng hạt".
Chị Mòn nói: "Chúng tôi không chỉ trồng cà phê, chúng tôi dành cho quả cà phê trên nương nhà mình cả trái tim và tâm huyết của những người làm vườn"
ẢNH: THÚY HÀ
Để đảm bảo thực hiện lời hứa này, các thành viên HTX quyết tâm từ bỏ thói quen canh tác cũ, có hại cho đất và chất lượng quả cà phê.
Họ thay đổi thói quen "hái xô" quả xanh lẫn quả chín sang "hái chọn", tức là chỉ hái quả chín. Mỗi hạt cà phê được chọn lọc kỹ càng, từ những quả chín đỏ nhất, đạt độ đường, để đảm bảo rằng mỗi ly cà phê đều chứa đựng hương vị ngọt ngào, đậm đà và tinh tế. Cùng việc áp dụng những kinh nghiệm quý học hỏi được, họ tin rằng đã đến lúc người Sơn La mang những "hạt cà phê tử tế" đến với người tiêu dùng.
Chị Lò Thị Thủy, thành viên trẻ của Ara-Tay Coffee, cho hay, bằng việc canh tác thân thiện với môi trường, không dùng hóa chất độc hại, bà con nhận thấy họ đang bảo vệ sức khỏe của chính người trồng cà phê và giữ gìn thiên nhiên tươi đẹp nơi đây.
Các thành viên HTX Ara-Tay Coffee phơi quả cà phê đặc sản
ẢNH: THÚY HÀ
Mường Chanh là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu mát mẻ quanh năm, những nương đồi nằm ở độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, nhiệt độ chênh lệch trung bình trong ngày lên tới hơn 10 độ C. Đây là những điều kiện lý tưởng để hương vị và độ ngon của quả cà phê nơi đây đặc biệt hơn hẳn những nơi khác.
Từ chỗ diện tích ban đầu của 14 thành viên có khoảng 14 ha, đến nay, tổng diện tích vùng nguyên liệu của HTX Ara-Tay Coffee đã lên tới trên 70 ha. Hiện sản phẩm của HTX được bao tiêu ổn định theo đơn đặt hàng của các khách hàng trong nước và bước đầu tiến ra thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Vụ sản xuất năm 2025, HTX đạt khoảng 90 tấn cà phê quả tươi, cho khoảng 7 tấn cà phê nhân xanh và sản phẩm khác.
Cà phê Sơn La đang từng bước chinh phục thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc
ẢNH: THÚY HÀ
Thương hiệu cà phê bột Honey và Natural, trà cascara từ vỏ quả cà phê đã và đang được người tiêu dùng đón nhận và đánh giá cao, nhiều năm liền được công nhận sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Sơn La.
Đáng chú ý, bên cạnh ấn tượng mà cà phê Arabica Sơn La tạo ra được trên thị trường trong nước và quốc tế, cùng ưu tiên thúc đẩy canh tác bền vững, Ara-Tay Coffe tuy là "tân binh" song đã dần khẳng định được tên tuổi và vị trí, được biết đến như một điểm sáng chuyên sản xuất cà phê Arabica chất lượng cao do người Thái trồng tại tỉnh Sơn La.
Và họ, những "người kể câu chuyện về cà phê Sơn La", vẫn đang ngày ngày cần mẫn đưa cà phê Ara-Tay đến người tiêu dùng bằng cả tấm lòng. Không chỉ sản xuất cà phê, họ còn vun đắp niềm tự hào của người Thái Sơn La, hướng tới xây dựng một thương hiệu, một tương lai bền vững cho thế hệ mai sau.
