Đề xuất thành lập Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật

Bộ Tư pháp vừa công khai tài liệu thẩm định Nghị định phòng, chống tin giả, tin sai sự thật. Dự thảo nghị định này do Bộ Công an xây dựng.

Phân loại tin giả, tin sai sự thật

Theo dự thảo nghị định, tin giả, tin sai sự thật gồm các thông tin: Tin giả, tin sai sự thật, thông tin sai lệch, thông tin giả mạo, thông tin bịa đặt, thông tin vu khống, thông tin xuyên tạc.

Bộ Công an đề xuất phân loại tin giả, tin sai sự thật theo độ nguy hại và theo quyền được tiếp cận thông tin.

Trong đó, tin giả, tin sai sự thật theo độ nguy hại gồm:

Tin giả, tin sai sự thật nguy hại cao, bao gồm các tin giả, tin sai sự thật có khả năng tác động, ảnh hưởng tiêu cực lớn đến an ninh, quốc phòng, đối ngoại, uy tín, hình ảnh của Đảng, Nhà nước, dư luận xã hội; có khả năng gây ra khủng hoảng truyền thông; tác động đến uy tín, hình ảnh của lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước.

Tin giả, tin sai sự thật nguy hại thấp bao gồm các tin giả, tin sai sự thật ảnh hưởng phạm vi hẹp, tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác.

Phân loại tin giả, tin sai sự thật theo quyền được tiếp cận thông tin gồm:

Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân không được tiếp cận.

Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện.

Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận.

Thành lập Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật là cấp thiết

Đáng chú ý, tại dự thảo Nghị định có quy định về Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Theo Bộ Công an, thực tiễn hiện nay tại Việt Nam, người dùng Internet ngày càng tham gia nhiều hơn vào môi trường số với hàng chục triệu tài khoản mạng xã hội và các hoạt động trực tuyến đa dạng.

Tuy nhiên, song song với những cơ hội, tiện ích vượt trội, không gian mạng cũng đã và đang xuất hiện nhiều nguy cơ mới.

Trong đó nổi bật là vấn nạn tin giả, tin sai sự thật, thông tin bịa đặt, deepfake (kỹ thuật kết hợp giữa các thuật toán chuyên sâu và học máy với mục đích tạo ra những video, hình ảnh hoặc âm thanh giả mạo một cách rất chân thực) cùng các chiến dịch thao túng dư luận có chủ đích.

Bộ Công an đánh giá tin giả, tin sai sự thật lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, gây nhiễu loạn thông tin, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân, làm phức tạp tình hình xã hội, thậm chí đe dọa an ninh quốc gia.

Do đó Bộ Công an cho rằng việc thành lập Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật là cấp thiết, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, giải quyết tối ưu vấn nạn tin giả, tin sai sự thật.

Đồng thời thống nhất, điều phối công tác phòng, chống tin giả, tin sai sự thật của quốc gia.

Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật dự kiến thực hiện những nhiệm vụ gì?

Dự thảo nghị định quy định Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật thực hiện các nhiệm vụ sau:

Tiếp nhận tin báo tố giác, tố cáo, khiếu nại về hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Tiến hành rà soát, phát hiện hoặc điều phối rà soát, phát hiện thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Đồng thời kiểm chứng, xác minh, làm rõ vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật và điều phối kiểm chứng, xác minh, làm rõ vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật của các cơ quan, đơn vị trong Bộ Công an.

Gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật của các cơ quan, đơn vị trong Bộ Công an.

Thầm định việc gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật sau khi kiểm chứng vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật. Hỗ trợ, giải đáp thắc mắc về tin giả, tin sai sự thật.

Ngoài ra, Trung tâm còn có nhiệm vụ liên thông thông tin, tài liệu xác định, gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật giữa Bộ Công an và các cơ quan, tổ chức, bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp.

Bổ sung, cập nhật dữ liệu về dữ liệu phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật tạo đồng bộ, thống nhất.

Chia sẻ thông tin công khai để cá nhân, tổ chức có thể tra cứu thông tin liên quan xử lý tin giả, tin sai sự thật. Báo cáo định kỳ tình hình vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

Theo dự thảo nghị định, Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật kết nối với UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các bộ, cơ quan ngang bộ để thực hiện các hoạt động phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Bộ Công an chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Hướng dẫn, hỗ trợ các bộ, ngành, UBND các cấp kết nối, liên thông, cập nhật, bổ sung, liên kết dữ liệu về Trung tâm và thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ, giải đáp thắc mắc, thực hiện các nhiệm vụ khác khi cần thiết.

Trong khi đó, các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp phối hợp, trao đổi với Bộ Công an cập nhật, bổ sung, liên kết dữ liệu về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật lên Trung tâm.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp có trách nhiệm đảm bảo các điều kiện về kỹ thuật, lực lượng, phương tiện để cập nhật, bổ sung, liên kết dữ liệu về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật với Trung tâm và đường dây nóng để trao đổi với đơn vị quản lý, vận hành.

Việc liên thông, bổ sung, cập nhật, chia sẻ dữ liệu về dữ liệu phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước và quyền tiếp cận thông tin.

Về chủ trương, Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật sử dụng tối đa các nguồn lực sẵn có về cơ sở hạ tầng, cơ sở dữ liệu, khoa học công nghệ, thông tin, truyền thông của Bộ Công an. Đồng thời không làm phát sinh biên chế - người hưởng lương từ ngân sách nhà nước.