Điểm cao cũng chưa bảo đảm đậu đại học

Khởi động chuỗi chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" lần thứ 25 - năm 2026, chiều 26-2, Báo Người Lao Động tổ chức buổi talkshow - tư vấn trực tuyến "Điểm mới quan trọng trong tuyển sinh ĐH 2026".

Nhiều điểm mới tác động đến thí sinh

Các chuyên gia tham gia buổi talkshow - tư vấn trực tuyến đều ủng hộ việc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) có những điều chỉnh trong Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026. Đây là những đổi mới mang tính xây dựng, góp phần nâng cao chất lượng đầu vào và chất lượng đầu ra của sinh viên.

Theo PGS-TS Lê Trung Đạo, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Tài chính - Marketing, một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt của quy chế tuyển sinh năm nay là việc giới hạn mỗi cơ sở đào tạo chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển. Điều này buộc các trường ĐH phải tính toán, rà soát và cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn những phương thức tuyển sinh hiệu quả nhất, bảo đảm chất lượng đầu vào.

Với việc quy đổi điểm giữa các phương thức, về cơ bản, nguyên tắc vẫn giữ ổn định như năm trước. Tuy nhiên, cách thức quy đổi cụ thể sẽ phụ thuộc vào quy định riêng của từng trường.

Đề cập việc "siết" điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ, PGS-TS Lê Trung Đạo cho rằng nhiều thí sinh có năng lực học tập dù ở mức trung bình nhưng được điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ cao nên vẫn trúng tuyển ĐH. Thực tế, chi phí ôn thi và thi để lấy các chứng chỉ ngoại ngữ còn khá cao. Phần lớn thí sinh này có điều kiện kinh tế khá giả, sống ở thành phố lớn. Điều đó vô tình gây ra việc mất cân bằng và chưa bình đẳng với các thí sinh ở vùng sâu, vùng xa.

"Theo tôi, việc "siết" từ 3 điểm xuống còn 1,5 điểm là phù hợp. Học ngoại ngữ không phải chỉ để đậu ĐH mà còn nhằm trau dồi bản thân, để tiệm cận với tốc độ phát triển của thế giới, tăng cơ hội xin học bổng… Vì vậy, dù "siết" điểm cộng ngoại ngữ nhưng vẫn không thể "hạ nhiệt" tinh thần học tập của học sinh ngày nay" - PGS-TS Lê Trung Đạo nhấn mạnh.

Về phương thức xét tuyển bằng học bạ, Bộ GD-ĐT quy định các trường phải xét điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ của tối thiểu 3 môn, trong đó bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang 30. Các trường chỉ được dùng phương thức này với những thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển hoặc điểm thi của môn toán, ngữ văn và một môn khác tối thiểu 15/30.

TS Nguyễn Thanh Phương, Viện Đào tạo Quốc tế NIIE - Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhận xét đây là sự điều chỉnh tích cực, phù hợp và là "hồi chuông cảnh tỉnh" cho thí sinh. Ngoài khối ngành sức khỏe, với các ngành khác, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cũng lấy điểm trúng tuyển học bạ từ 18 trở lên.

"Nếu so sánh chuẩn cũ và chuẩn mới, tôi thấy không ảnh hưởng gì nhiều, ngược lại còn có tín hiệu tích cực cho xã hội và tốt cho nhà trường. Với sự thay đổi này, tôi tin chắc nhiều thí sinh thi từ năm 2027 về sau sẽ cố gắng tập trung học tập để cải thiện điểm thi THPT hơn" - TS Nguyễn Thanh Phương nhìn nhận.

Tại buổi tư vấn, TS Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG TP HCM, cho biết đến thời điểm này, đa số các trường thành viên ĐHQG TP HCM đã "chốt" còn 2 phương thức xét tuyển chính năm 2026. Đó là xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT (thời hạn nộp hồ sơ trước ngày 20-6) và xét tuyển theo phương thức kết hợp - còn gọi là phương thức tổng hợp.

Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP HCM đã áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp nhiều năm nay. Đây cũng là trường thành viên ĐHQG TP HCM đầu tiên áp dụng phương thức kết hợp này.

Các chuyên gia cho rằng với phương thức này, thí sinh sẽ được xét tuyển toàn diện hơn: Từ điểm quá trình học tập, điểm thi tốt nghiệp THPT đến điểm thi đánh giá năng lực… Theo kết quả học tập 4 năm của sinh viên Trường ĐH Bách khoa, chất lượng đào tạo cải thiện rõ rệt hơn những phương thức tuyển sinh khác.

Các chuyên gia, khách mời tham gia chương trình tại Báo Người Lao Động. Ảnh: QUANG LIÊM

15 nguyện vọng là rất an toàn, thoải mái

Giải đáp thắc mắc của thí sinh gửi về chương trình, PGS-TS Trương Nguyễn Luân Vũ, Trưởng Khoa Cơ khí Chế tạo máy - Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, đánh giá năm nay, Bộ GD-ĐT giới hạn đăng ký 15 nguyện vọng là rất an toàn. Thí sinh không cần quá lo lắng, vô tình sẽ tạo áp lực cho bản thân.

Đến thời điểm này, thí sinh cần xác định rõ ngành học yêu thích của mình. Sau đó, các em cần xác định trường học và chương trình đào tạo phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình.

Khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh nên chia thành 3 nhóm "chiến thuật": 5 nguyện vọng đầu dành cho các ngành yêu thích nhất dù điểm chuẩn có tỉ lệ chọi cao; 5 nguyện vọng tiếp theo chọn các ngành có mức điểm vừa sức, khả năng đậu cao; 5 nguyện vọng cuối là phương án an toàn vào các ngành chắc chắn trúng tuyển để dự phòng.

Theo ThS Vũ Đình Lê, Phó Trưởng Phòng phụ trách Phòng Tư vấn tuyển sinh - Trường ĐH Luật TP HCM, thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2024, thí sinh đăng ký khoảng 5 nguyện vọng là đủ trúng tuyển. Đến năm 2025, con số này tăng lên gần 9 nguyện vọng. Do vậy, 15 nguyện vọng năm 2026 là rất thoải mái nếu thí sinh nghiêm túc trong việc đặt nguyện vọng.

Đối với những thí sinh yêu thích ngành luật, ThS Vũ Đình Lê cho biết năm 2026, Trường ĐH Luật TP HCM vẫn giữ nguyên 5 phương thức xét tuyển như năm 2025. Năm nay, trường dự kiến có thêm 4 ngành mới, gồm: kinh tế số, thương mại điện tử, công nghệ tài chính và ngôn ngữ Trung Quốc.

"Từ năm 2026, Trường ĐH Luật TP HCM có thêm phân hiệu đào tạo tại tỉnh Quảng Trị. Các em có thể cân nhắc lựa chọn để học gần nhà, bớt áp lực về tài chính so với học ở TP HCM. Điểm chuẩn đầu vào ở phân hiệu này cũng thấp hơn so với cơ sở tại TP HCM; đội ngũ giảng viên và bằng cấp sau tốt nghiệp cũng tương đương cơ sở chính" - ThS Vũ Đình Lê thông tin.

Trước khi thí sinh bước vào giai đoạn nước rút của kỳ thi quan trọng, PGS-TS Nguyễn Văn Thụy, Trưởng Phòng Tuyển sinh và Truyền thông - Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, gửi lời khuyên đến các "chiến binh 2K8": "Luôn trong tư thế chủ động, không chờ "nước đến chân mới nhảy"; giữ phong độ, sức khỏe ổn định; giữ sự bình tĩnh của bản thân".

Về việc chọn nghề, thí sinh tuyệt đối không nên theo "ánh sáng" của người khác. Các sinh viên khóa trước có thể thành công với ngành nghề nào đó nhưng với thí sinh hiện nay thì chưa chắc. Các em cần chọn nghề dựa theo quy tắc "kiềng 3 chân": Đúng sở thích, đúng năng lực và phù hợp với thị trường lao động.

"Thị trường lao động này không phải là thị trường hiện tại mà đó là tầm nhìn 5-10 năm trong tương lai. Thí sinh phải lưu ý ưu tiên hàng đầu là chọn ngành trước rồi mới chọn trường học có môi trường phù hợp" - PGS-TS Nguyễn Văn Thụy nhấn mạnh.