1 hour ago
6
Bản ghi nhớ gồm 14 điểm chưa được công bố chính thức, song CNN thu được bản sao từ một quan chức Mỹ dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp tuần này. Nguồn tin này - cùng hai nguồn tin ngoại giao khác - xác nhận về nội dung bản ghi nhớ.
Thứ nhất, Iran và Mỹ cùng các đồng minh trong cuộc chiến hiện tại tuyên bố sau khi ký kết Bản ghi nhớ này, giao tranh trên tất cả mặt trận - trong đó có Lebanon - sẽ chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn.
Đồng thời, các bên cam kết từ nay trở đi sẽ không hành động thù địch và kiềm chế đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau. Thỏa thuận chính thức cuối cùng sẽ kế thừa và xác nhận lại toàn bộ quy định của điều khoản này cũng như các điều khoản khác.
Thứ 2, Iran và Mỹ cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, đồng thời không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Thứ 3, Iran và Mỹ cam kết đàm phán và đạt thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn theo nhất trí chung.
Một người phụ nữ vẫy cờ Iran tại trung tâm Tehran hôm 15-6. Ảnh: AP
Thứ 4, ngay sau khi ký kết Bản ghi nhớ này, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và ngăn chặn mọi sự can thiệp hoặc cản trở chống Iran, đồng thời khôi phục hoạt động giao thông tối đa trong vòng tối đa 30 ngày. Lưu lượng tàu thuyền của Iran sẽ về mức trước xung đột. Mỹ cũng cam kết rút quân khỏi các khu vực xung quanh trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Thứ 5, sau khi ký kết Bản ghi nhớ này, Iran ngay lập tức thực hiện các bước đảm bảo lưu lượng di chuyển của tàu thuyền từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại được khôi phục trong vòng 30 ngày về mức trước xung đột, có tính đến nhu cầu loại bỏ các trở ngại về mặt kỹ thuật và vô hiệu hóa thủy lôi do Iran thực hiện.
Thứ 6, Mỹ cùng các đối tác khu vực cam kết xây dựng kế hoạch toàn diện phục hồi và phát triển kinh tế cho Iran dưới sự nhất trí của cả hai bên, đảm bảo nguồn tài chính ít nhất là 300 tỉ USD. Cơ chế thực hiện kế hoạch này, như một phần của thỏa thuận cuối cùng, sẽ được xây dựng trong vòng 60 ngày.
Thứ 7, Mỹ cam kết chấm dứt - theo tiến trình nhất trí trong thỏa thuận cuối cùng - tất cả lệnh trừng phạt hiện áp đặt lên Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cũng như tất cả các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ.
Thứ 8, Iran tái khẳng định sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí hạt nhân. Iran và Mỹ nhất trí số phận của số uranium làm giàu và tất cả vấn đề liên quan đến hạt nhân được hai bên thống nhất, bao gồm cả nhu cầu hạt nhân của Iran, sẽ được giải quyết thỏa đáng trong thỏa thuận cuối cùng. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận lại điều này.
Thứ 9, Iran và Mỹ nhất trí trong khi chờ đợi thỏa thuận cuối cùng, hai bên sẽ duy trì hiện trạng: Iran giữ nguyên chương trình hạt nhân, và Mỹ không áp đặt các lệnh trừng phạt mới hoặc tăng cường lực lượng trong khu vực.
Thứ 10, Mỹ cam kết ngay sau khi ký kết Bản ghi nhớ này và cho đến ngày dỡ bỏ lệnh trừng phạt, Bộ Tài chính Mỹ sẽ ban hành miễn trừ cho Iran xuất khẩu dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các sản phẩm tương đương, cũng như tất cả dịch vụ liên quan, bao gồm ngân hàng, bảo hiểm, vận tải...
Thứ 11, Mỹ cam kết giữa lúc hai bên đàm phán thỏa thuận cuối cùng, các nguồn quỹ và tài sản của Iran hiện bị phong tỏa hoặc hạn chế sẽ được giải phóng và đưa vào sử dụng hoàn toàn.
Các nguồn tiền này - cho dù giữ trong tài khoản tổng hay chuyển nhượng - sẽ được sử dụng cho mọi khoản thanh toán nào thuộc về bên thụ hưởng cuối cùng do Ngân hàng Trung ương Iran quyết định và sẽ hoàn toàn sẵn có. Trên cơ sở đó, Mỹ cam kết sẽ cấp mọi giấy phép và văn bằng cần thiết.
Thứ 12, Iran và Mỹ nhất trí sẽ thiết lập cơ chế thực thi để giám sát việc thực hiện nghiêm chỉnh và dựa trên cam kết trong thỏa thuận cuối cùng.
Thứ 13, sau khi ký kết Bản ghi nhớ này và ngay sau khi nhận được các bảo đảm về việc triển khai Điều 4, 5, 10 và 11, cũng như tiếp tục thúc đẩy các bước nêu trên, Iran và Mỹ đàm phán để đi đến thỏa thuận cuối cùng với các Điều khoản còn lại.
Thứ 14, thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
