Dòng nước ấm cung cấp sức mạnh cho siêu El Nino

Các nhà khoa học xác định một dòng nước siêu ấm nằm ở độ sâu hàng trăm mét bên dưới bề mặt Thái Bình Dương có thể tạo ra siêu El Nino cực mạnh trong năm nay.

Theo Futurism, mang tên sóng Kelvin, dòng nước này có nhiệt độ cao hơn 7,5 độ C so với mức trung bình ở một số vùng biển sâu, tích trữ lượng nhiệt lớn giữa đại dương. Sóng nước ấm dưới mặt biển đe dọa gây ra một trong những sự kiện El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận vào cuối năm nay, với tác động dây chuyền tới mô hình khí hậu toàn cầu trong năm 2027, làm tăng nguy cơ hạn hán, mưa lũ, nắng nóng kỷ lục.

Sóng Kelvin di chuyển một lượng nước biển ấm từ Tây Thái Bình Dương qua 14.484 km đến bờ biển phía tây Nam Mỹ. Michelle L’Heureux, nhà khoa học vật lý ở Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA), nhận định sóng Kelvin hiện nay có thể sánh ngang với năm 1997. Siêu El Nino năm 1997-1998 gây ra thiệt hại toàn cầu lên đến 96 tỷ USD vào thời điểm đó.

Theo Washington Post, sóng Kelvin được phát hiện năm 1879 bởi nhà khoa học Lord Kelvin. Sóng này chịu ảnh hưởng từ những cơn gió thổi qua một số vùng biển ấm từ tây sang đông qua Thái Bình Dương. Yếu tố chủ chốt đầu tiên giúp hình thành sóng Kelvin là lượng nước lớn từ Vùng nước ấm Tây Thái Bình Dương nằm ở phía đông Indonesia. Nhiệt độ nước trong khu vực này thường ở mức cao do gió mậu dịch thổi từ phía đông khiến nước ấm tích tụ, kéo theo bề mặt đại dương gần Indonesia cao hơn 0,3-1 mét so với ngoài khơi Ecuador.

Cứ vài năm một lần, gió mậu dịch thổi từ phía đông suy yếu. Trong trường hợp cực đoan, chúng đảo hướng và bắt đầu thổi từ phía tây với tốc độ khoảng 24 km/h trong vài tuần, gọi là đợt bùng phát gió tây. Những cơn gió này cung cấp năng lượng cần thiết để hình thành sóng Kelvin thông qua tạo áp lực lên bề mặt đại dương, khiến nước ấm di chuyển xuống dưới về phía đông khi sóng lan truyền qua Thái Bình Dương. Ranh giới phân tách giữa nước ấm ở bề mặt và nước mát ở sâu hơn xê dịch lên gần mặt biển khi nhiệt lượng chuyển từ Vùng nước ấm Tây Thái Bình Dương về phía Nam Mỹ.

So sánh nhiệt độ mặt biển giữa sự kiện siêu El Nino năm 1877 và El Nino dự kiến xuất hiện trong năm 2027. Ảnh: NOAA

Sóng Kelvin không xô vào bãi biển mà di chuyển từ từ dưới bề mặt Thái Bình Dương, mất 2-3 tháng để vượt qua lưu vực. Nó có thể khiến hiện tượng nước trồi (quá trình gió khuấy động nước biển mát ở vùng sâu hơn lên bề mặt) suy yếu. Do không còn nguồn cung cấp nước mát, nước biển bề mặt dần ấm lên và El Nino bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, L’Heureux cho biết dù sóng Kelvin năm nay rất mạnh, các nhà nghiên cứu vẫn chưa chắc chắn về độ mạnh của sự kiện El Nino năm nay.

Theo Fox News, El Nino là pha ấm của El Nino - Dao động Nam (ENSO), diễn ra vài năm một lần với đặc trưng là nhiệt độ bề mặt biển cao hơn mức trung bình ở trung tâm và đông Thái Bình Dương. El Nino làm gián đoạn mô hình gió và mưa thông thường, gây ra thay đổi diện rộng đối với thời tiết và khí hậu toàn cầu. Thuật ngữ siêu El Nino chỉ sự kiện El Nino cực mạnh với nhiệt độ mặt biển ở trung tâm và đông Thái Bình Dương tăng hơn 2°C so với mức trung bình lịch sử.

An Khang tổng hợp