'Đưa nghệ sĩ, KOL lệch chuẩn, sai phạm vào danh sách đen'

Cơ quan quản lý lập "blacklist" (danh sách đen) người nổi tiếng vi phạm pháp luật, quy tắc ứng xử để nhãn hàng cân nhắc hạn chế hợp tác, dự kiến triển khai tháng 6.

Nội dung được ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - đề cập tại hội nghị sáng 22/5 tại TP HCM. Cục trưởng cho biết dư luận đặt thắc mắc về những trường hợp từng vi phạm, sau đó vẫn hoạt động bình thường vì không chịu chế tài xử lý hình sự, chỉ phạt hành chính.

Theo ông Tự Do, cơ chế "danh sách đen" (blacklist) giúp các đơn vị, thương hiệu cân nhắc chuyện hợp tác với các nghệ sĩ, KOL, KOC vi phạm quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Đơn vị sẽ cùng Cục Nghệ thuật Biểu diễn thảo luận, từ đó thống nhất về các trường hợp nêu trên.

Cơ quan quản lý cho biết trước đây từng có một danh sách nghệ sĩ "lệch chuẩn", bị khuyến nghị hạn chế làm việc cùng, nhưng không có thời hạn cụ thể. Điều này khiến nhiều công ty, nhãn hàng băn khoăn liệu việc hạn chế kéo dài trong bao lâu. Danh sách sắp tới dựa trên các tiêu chí cụ thể như vi phạm pháp luật, chuẩn mực đạo đức, xã hội, thời gian ba tháng, sáu tháng, một năm tùy mức độ nghiêm trọng. Cục trưởng nhấn mạnh đây không phải quy định bắt buộc mà dựa trên tinh thần tự nguyện đồng hành, cam kết từ các công ty, thương hiệu.

Đại diện Cục cho biết năm nay sẽ là "năm thanh lọc" mạnh với các trường hợp sai phạm. "Chúng tôi mong các đơn vị chung tay thực hiện, từ đó gửi thông điệp đến các nghệ sĩ, KOL rằng nếu có hành vi vi phạm pháp luật, lệch chuẩn, họ sẽ không thể hoạt động nghệ thuật trong một quãng thời gian nhất định", ông Tự Do nói.

Danh sách dự kiến được công bố trên Cổng thông tin nhà sáng tạo nội dung Việt Nam do Cục triển khai, khi website đi vào hoạt động từ đầu tháng 6. Ông Nguyễn Văn Tuấn - tổng giám đốc Netspace, đơn vị được giao vận hành cổng thông tin - cho biết "blacklist" sẽ bao gồm các cá nhân hoặc kênh vi phạm, bị gắn nhãn để cảnh báo các nhãn hàng.

"Cơ quan quản lý sẽ có văn bản thông báo gửi đến từng đối tượng cụ thể, dựa trên hồ sơ vi phạm, trước khi đưa lên 'blacklist'", ông Tuấn cho biết. Ngược lại, những nghệ sĩ, KOL có hoạt động tích cực, từng tham gia các khóa đào tạo do Cục tổ chức, sẽ có hình thức khuyến khích, tuyên dương.

Sở Văn hóa, Thể thao TP HCM hưởng ứng giải pháp của Cục. Ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó giám đốc Sở - cho biết sẽ cùng cơ quan an ninh lập các danh sách trắng, đen. Ngoài ra còn có "danh sách xanh", tập hợp những người nổi tiếng thường dự các sự kiện lớn của thành phố, mời họ làm đối tác truyền thông, cùng quảng bá các hoạt động trọng đại, ý nghĩa.

Hội nghị cũng giới thiệu bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành đầu tháng 3. Trong đó, quy tắc dành những người có tầm ảnh hưởng (influencer) gồm duy trì lối sống lành mạnh; tuyệt đối không cổ xúy vi phạm pháp luật hay trái thuần phong mỹ tục; không lợi dụng niềm tin, tình cảm của khán giả để trục lợi cá nhân; tuân thủ quy định về quảng cáo.

Cục trưởng Nghệ thuật Biểu diễn Xuân Bắc cho biết một trong những điểm ưu việt của bộ quy tắc này là các hệ thống kênh MCN (mạng đa kênh), nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung có thể đọc và điều chỉnh hành vi của họ, đồng thời giúp các nhãn hàng có bộ lọc ngay từ đầu. "Quy định sinh ra không phải chỉ để phạt, mà còn để xây dựng một môi trường lành mạnh", ông Xuân Bắc cho biết.

Mai Nhật