29 minutes ago
3
Khí CO2 chiếm hơn 80%
Cơ quan chức năng xác định hiện tượng khí và nước phun từ các giếng khoan tại xã Chư Prông có thể liên quan đến đứt gãy Pô Cô và hoạt động núi lửa trẻ, không phải sự cố riêng lẻ tại từng hộ dân.
Như Báo Thanh Niên đã thông tin, hiện tượng bắt đầu ngày 19.7.2026, khi ông Đàm Xuân Hòa (ở làng Klă, xã Chư Prông), khoan sâu thêm giếng nước gia đình từ 160 lên 170 m do thiếu nước sinh hoạt và tưới tiêu. Ngay sau đó, hỗn hợp khí và nước phun lên khỏi miệng giếng.
Ban đầu, nước trong, lưu lượng khoảng 2 m³/giờ. Sau khi ống khoan bị vỡ, đất xung quanh bị xói mòn khiến nước chuyển sang màu đỏ đục. Khi đoàn kiểm tra liên ngành đến ngày 6.8, khí và nước vẫn tiếp tục phun, dù áp lực không mạnh. Người đứng lâu gần miệng giếng có cảm giác ngạt, khó chịu.
Tại thôn Hưng Tiến (xã Chư Prông), cách đó không xa, một giếng khoan khác cũng xuất hiện hiện tượng tương tự. Hỗn hợp khí và nước phun lên dưới dạng sương mù, có thời điểm cao hơn 3 m.
Giếng khoan của gia đình ông Đàm Xuân Hòa ở xã Chư Prông phun khí và nước bất thường
ẢNH: TRẦN HIẾU
Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, khu vực này từng ghi nhận các hiện tượng tương tự. Tháng 12.2024, xã Ia Phìn xảy ra một trường hợp; tháng 4.2026, thôn Hưng Tiến tiếp tục ghi nhận hiện tượng phun trào.
Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nhận định các điểm phun trào kéo dài theo phương á kinh tuyến, cho thấy khả năng đây là hiện tượng địa chất có tính hệ thống.
Đáng chú ý, kết quả phân tích mẫu khí tại giếng khoan ở thôn Hưng Tiến do Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 thực hiện cho thấy CO2 chiếm 81,95%, nitơ 17,94%, còn hydro và hydrocacbon chiếm dưới 0,03%.
Đại diện Liên đoàn Địa chất Trung Trung bộ nhận định các lỗ khoan nhiều khả năng đã xuyên vào tầng chứa nước hòa tan khí có áp, nằm dưới lớp đá bazan đặc sít. Khi mũi khoan xuyên qua lớp chắn, áp suất giảm đột ngột, tạo hiện tượng tự phun, tương tự giếng phun tự nhiên nhưng kèm khí hòa tan.
Khoanh vùng để đảm bảo an toàn
Theo cơ quan chuyên môn, nguy cơ đáng lo ngại không nằm ở áp lực phun mà ở hàm lượng CO2 cao. Khí này nặng hơn không khí, có thể tích tụ tại vùng trũng, kín gió, làm tăng nguy cơ ngạt đối với người và vật nuôi mà không có cảnh báo rõ ràng bằng mùi hoặc màu sắc.
Nhiều cơ quan chức năng đã đến khiếng khoan của gia đình ông Đàm Xuân Hòa để tìm hiểu, nghiên cứu về hiện tượng giếng phun khí và nước
ẢNH: TRẦN HIẾU
UBND xã Chư Prông đã xử phạt hành chính ông Đàm Xuân Hòa 42,5 triệu đồng do khoan, thăm dò nước dưới đất không phép; đồng thời yêu cầu treo biển cảnh báo và rào chắn quanh lỗ khoan.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo xã Chư Prông khoanh vùng an toàn bán kính tối thiểu 30 - 50 m quanh các lỗ khoan đang phun; cấm tụ tập, hiếu kỳ tại miệng giếng; không tự ý trám lấp hoặc đốt lửa gần lỗ khoan khi chưa xác định thành phần khí. Người dân cũng được khuyến cáo không sử dụng trực tiếp nước phun cho ăn uống khi chưa có kết quả phân tích chất lượng.
Tỉnh Gia Lai đang tính phương án thu hồi khí CO2 tại lỗ khoan ở thôn Hưng Tiến nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và tránh lãng phí nguồn tài nguyên khoáng sản tiềm năng.
Ngày 21.8, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ phối hợp các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó có Viện Khoa học Trái đất và Cục Địa chất - Khoáng sản Việt Nam, hướng dẫn doanh nghiệp có nhu cầu thực hiện thủ tục thu hồi khoáng sản theo quy định.
Về lâu dài, Cục Địa chất - Khoáng sản Việt Nam đề xuất điều tra đột xuất để xác định quy mô, ranh giới tầng chứa khí - nước có áp và đánh giá mức độ an toàn đối với người dân trên vùng đất bazan trẻ của Tây nguyên.
Trong thời gian chờ kết quả nghiên cứu, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không lại gần các giếng khoan có khí, nước phun, không tụ tập hiếu kỳ và báo ngay chính quyền khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
