Hộ kinh doanh sợ thủ tục hơn cả sợ số thuế phải nộp

Chiều 21.8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp. 

Đồng tình với chủ trương giảm thuế, song đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) đề xuất cân nhắc lại mức giảm 30% như đề xuất. Theo ông Ngân, sau 7 tháng, thu ngân sách đạt khoảng 1,35 triệu tỉ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ, tương đương tăng thêm khoảng 250.000 tỉ đồng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM)

ẢNH: QUOCHOI

Trong khi đó, theo báo cáo của Chính phủ, việc thực hiện chính sách giảm thuế dự kiến làm giảm thu khoảng 6.700 tỉ đồng trong hai năm 2026 - 2027, cho thấy dư địa ngân sách cho chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vẫn còn. Ông đề nghị mở rộng đối tượng được giảm thuế, thay vì chỉ tập trung vào hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu dưới 10 tỉ đồng.

Cụ thể, ông đề nghị xem xét hỗ trợ cả doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 50 tỉ đồng, riêng lĩnh vực nông nghiệp và thương mại, dịch vụ có thể tính đến ngưỡng doanh thu dưới 100 tỉ đồng. Nếu đủ nguồn lực, chính sách có thể mở rộng tới cả doanh nghiệp vừa. 

Đại biểu Trần Hoàng Ngân gợi ý có thể thiết kế 3 mức giảm thuế theo quy mô doanh nghiệp: doanh nghiệp siêu nhỏ giảm 30%, doanh nghiệp nhỏ giảm 20% và doanh nghiệp vừa giảm 10%. 

Không thể yêu cầu hộ kinh doanh nhỏ chứng minh từng chi phí

Cũng đề nghị đánh giá kỹ ngưỡng doanh thu 10 tỉ đồng để chính sách không tạo ra tác động ngược, đại biểu Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) chỉ rõ bất cập: chủ thể có doanh thu 9,9 tỉ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp, nhưng nếu doanh thu chỉ tăng thêm một mức nhỏ vượt 10 tỉ đồng lại mất toàn bộ ưu đãi.

"Điều này có thể làm phát sinh động cơ giữ doanh thu dưới ngưỡng hoặc chia nhỏ hoạt động kinh doanh", ông Dũng băn khoăn, và đề nghị Chính phủ tính toán lại, có cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp sát ngưỡng, cũng như phòng ngừa việc chia tách doanh thu để hưởng chính sách.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM)

ẢNH: GIA HÂN

Từ thực tế doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, nói điều khiến nhiều hộ kinh doanh lo ngại hiện nay không hẳn chỉ là số tiền thuế phải nộp mà còn là các thủ tục đi kèm khi chuyển đổi phương thức quản lý. 

Các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ, sổ sách, kế toán hay việc xác định chi phí có thể trở thành gánh nặng đối với những hộ kinh doanh nhỏ, nhất là các hộ bán hàng nhỏ lẻ.

"Có khi người ta sợ thủ tục, sợ chi phí tuân thủ còn hơn cả số thuế phải nộp. Điều quan trọng là phải xây dựng phương thức quản lý thuế đơn giản, minh bạch và dễ thực hiện. Người thuộc diện chịu thuế phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, nhưng cách xác định và kê khai thuế không nên quá phức tạp", ông Thân nêu.

Nhấn mạnh đến vấn đề quan trọng là cách thức xác định thu nhập chịu thuế đối với hộ kinh doanh, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất nghiên cứu phương án xác định doanh thu. Đồng thời cho phép khấu trừ chi phí theo một phương thức đơn giản, phù hợp với đặc thù của hộ kinh doanh, thay vì áp dụng cứng nhắc những yêu cầu về hóa đơn, chứng từ và kế toán tương tự doanh nghiệp lớn.

"Không thể yêu cầu một hộ kinh doanh nhỏ phải xác định, chứng minh từng khoản chi phí, từng hóa đơn theo một quy trình quá phức tạp. Chính sách phải được thiết kế để người dân có thể thực hiện được", đại biểu Thân nhấn mạnh.