Giảm gánh nặng cho bệnh nhân ung thư vú nhờ sàng lọc, điều trị sớm

Bệnh nhân ung thư vú thời gian tới sẽ được phát hiện dấu hiệu sớm, chẩn đoán xác định và bắt đầu điều trị, chuẩn hóa điều trị đa mô thức và chăm sóc liên tục ngay tại địa phương.

Ngày 15/8, Nghệ An thí điểm triển khai Kế hoạch hành động quốc gia phòng chống ung thư vú giai đoạn 2026-2035. Chương trình không dừng ở xây dựng kế hoạch mà hướng tới thí điểm triển khai thực tế trên toàn tỉnh, từ tuyến xã, huyện đến bệnh viện chuyên khoa, qua đó xây dựng mô hình có thể đánh giá và nhân rộng.

TS.BS Phạm Vĩnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, cho hay kế hoạch thí điểm tại tỉnh này được đặt trong các mục tiêu của kế hoạch hành động quốc gia, gồm 60% ca ung thư vú xâm lấn được phát hiện ở giai đoạn sớm; 80% phụ nữ có dấu hiệu nghi ngờ được chẩn đoán xác định trong vòng 60 ngày; 80% người bệnh được điều trị đa mô thức, chăm sóc toàn diện và hoàn thành liệu trình.

"Mục tiêu là rút ngắn thời gian từ phát hiện bất thường đến chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân, tăng cơ hội sống khỏe cho bệnh nhân ung thư vú", ông Hùng nói.

Một bệnh nhân tầm soát ung thư vú. Ảnh: Diệu Hiền

Chương trình được triển khai trong bối cảnh ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam với khoảng 24.500 ca mắc mới và gần 10.000 ca tử vong mỗi năm. Loại ung thư này tăng nhanh hơn dự báo, hiện cứ 100.000 phụ nữ có 38 người mắc bệnh trong khi dự báo đến năm 2030 con số này 29,3 ca.

Hơn 60% người bệnh được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn III-IV, khiến tỷ lệ sống thêm sau 5 năm chỉ khoảng 74%, thấp hơn nhiều quốc gia phát triển. Phát hiện muộn không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn làm tăng đáng kể gánh nặng chi phí đối với người bệnh và hệ thống y tế.

Nghệ An được lựa chọn triển khai mô hình do có quy mô dân số lớn và địa bàn đa dạng, từ miền núi, trung du đến đồng bằng ven biển. Khoảng 83% diện tích tỉnh là miền núi, tạo điều kiện để chương trình đánh giá khả năng tiếp cận dịch vụ phòng chống ung thư ở nhiều nhóm dân cư và địa bàn khác nhau.

Nhiệm vụ quan trọng ban đầu là xác lập đường cơ sở về tỷ lệ mắc mới và giai đoạn phát hiện ung thư vú tại tỉnh, bởi hiện chưa có số liệu đầy đủ được công bố. Ở giai đoạn triển khai, chương trình tập trung chuẩn hóa quy trình chuyển tuyến, đào tạo nhân viên y tế theo từng tuyến, tăng cường truyền thông và huy động cộng đồng, đặc biệt tại các huyện miền núi và khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Mô hình cũng hướng tới thí điểm phát hiện sớm có tổ chức, điều hướng người bệnh cho đến khi hoàn tất chẩn đoán; nâng cao chất lượng chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, xét nghiệm các dấu ấn ER/PR/HER2; tăng cường hội chẩn đa chuyên khoa, điều trị đa mô thức và chăm sóc liên tục. Theo kế hoạch, toàn bộ quá trình sẽ được giám sát ở cấp tỉnh, giúp đánh giá hiệu quả từng khâu trong "dòng thác" chăm sóc ung thư vú.

Công bố triển khai kế hoạch quốc gia phòng chống ung thư vú tại Nghệ An. Ảnh: Bích Thủy

PGS.TS Trần Thị Thanh Hương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư, Bệnh viện K, cho biết dự án tại Nghệ An là bước triển khai thí điểm nhằm cụ thể hóa các mục tiêu quốc gia thành giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương. Kết quả sẽ được theo dõi, đánh giá để xác định những giải pháp hiệu quả, làm cơ sở xem xét nhân rộng.

Còn ông Burak Pekmezci, Tổng giám đốc Roche Pharma Việt Nam, cho rằng phát hiện sớm chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi người bệnh được tiếp nối bằng chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

"Mô hình tại Nghệ An vì vậy không chỉ hướng tới phát hiện ung thư vú sớm hơn, mà quan trọng hơn là xây dựng một hành trình chăm sóc liền mạch, có thể đo lường từ tuyến cơ sở đến điều trị chuyên sâu", ông Burak nói, thêm rằng điều này được kỳ vọng là cơ sở thực tiễn để hoàn thiện và nhân rộng Kế hoạch hành động quốc gia tại các địa phương khác.

Lê Nga