Hàn Quốc muốn giành lại quyền chỉ huy thời chiến từ tay Mỹ

Hàn Quốc thúc đẩy việc giành lại quyền chỉ huy tác chiến thời chiến, hiện do Mỹ kiểm soát, sau khi ông Trump ra lệnh giảm quy mô tập trận chung.

"Một liên minh vững chắc sẽ củng cố nền tảng an ninh, đồng thời việc tăng cường năng lực nội tại cũng giúp nâng cao giá trị và tầm quan trọng của chúng ta với tư cách là một đồng minh", Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung ngày 18/8 tuyên bố, đề cập đến mối quan hệ giữa quân đội nước này và Mỹ.

Tổng thống Lee cho rằng trước khi ông kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2030, Hàn Quốc cần thúc đẩy kế hoạch chuyển giao quyền kiểm soát tác chiến thời chiến (OPCON) từ tay lực lượng Mỹ.

Ông cũng chỉ đạo giới chức Hàn Quốc đẩy nhanh tiến độ dự án mua sắm tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, với quan điểm rằng năng lực quốc phòng độc lập và quan hệ liên minh Seoul - Washington vững chắc là những yếu tố bổ trợ cho nhau.

Hàn Quốc đã chuyển giao quyền OPCON cho Bộ chỉ huy Liên Hợp Quốc do Mỹ đứng đầu trong Chiến tranh Triều Tiên (năm 1950-1953). Sau đó, quyền này được chuyển sang Bộ chỉ huy Lực lượng Hỗn hợp Hàn Quốc - Mỹ khi cơ quan này được thành lập vào năm 1978. Hàn Quốc đã tiếp nhận lại quyền kiểm soát tác chiến thời bình vào năm 1994, nhưng quyền kiểm soát tác chiến thời chiến hiện vẫn do Mỹ nắm.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung tại Seoul ngày 15/8. Ảnh: AP

Theo Tổng thống Hàn Quốc, việc giành lại quyền OPCON cần được thúc đẩy để tăng cường năng lực quốc phòng trong lúc môi trường an ninh toàn cầu thay đổi nhanh chóng.

Tuyên bố được Tổng thống Lee đưa ra sau khi người đồng cấp Mỹ Donald Trump chỉ đạo Lầu Năm Góc cắt giảm "đáng kể" các cuộc diễn tập, tập trận chung Mỹ - Hàn Quốc. Hành động của ông Trump được xem là tín hiệu mở đường đối thoại với Triều Tiên, quốc gia lâu nay vẫn chỉ trích các hoạt động quân sự chung giữa Washington và Seoul là hành động "diễn tập chiến tranh".

Cuộc tập trận Lá chắn Tự do Ulchi giữa Mỹ và Hàn Quốc, vốn được lên kế hoạch diễn ra ngày 17-27/8, đã bị rút ngắn thời gian để kết thúc vào ngày 21/8, sau yêu cầu của ông Trump.

Thiết giáp Mỹ trong cuộc tập trận Lá chắn Tự do Ulchi vào tháng 8/2025. Ảnh: US Army

Ông chủ Nhà Trắng trước đó bày tỏ không hài lòng vì Mỹ từ lâu đã tham gia các cuộc tập trận chung với Hàn Quốc và phải trả phần lớn chi phí. Ông cũng nhấn mạnh "quan hệ rất tốt đẹp" với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

"Các cuộc tập trận không chỉ tốn kém, mà còn gửi đi tín hiệu hoàn toàn không phù hợp và thù địch đến một đất nước luôn thể hiện tôn trọng và không phải mối đe dọa chừng nào Donald J. Trump còn là Tổng thống Mỹ", ông viết trên mạng xã hội.

Mỹ hiện có khoảng 28.500 binh sĩ đồn trú tại Hàn Quốc để tăng cường khả năng phòng thủ trước mối đe dọa quân sự từ Triều Tiên. Đây là hệ quả từ cuộc chiến năm 1950-1953, vốn kết thúc bằng thỏa thuận đình chiến thay vì hiệp ước hòa bình.

Ngọc Ánh (Theo AFP, Reuters, Yonhap)