1 hour ago
7
Biên bản kiểm tra có trước khi tàu cập cảng
Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa công bố kết luận thanh tra trách nhiệm trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) giai đoạn từ năm 2024 đến quý I/2026.
Nhiều sai phạm, tồn tại xuất hiện ở nhiều khâu thuộc các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ.
Các đơn vị được thanh tra gồm: Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư; Văn phòng thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nghề cá (Văn phòng kiểm soát nghề cá - VPKSNC); Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá cùng một số cảng cá trên địa bàn.
Kết quả thanh tra cho thấy những tồn tại xuất hiện ở nhiều khâu, từ xây dựng kế hoạch, quản lý hồ sơ tàu cá, xử phạt vi phạm hành chính đến kiểm soát tàu ra vào cảng và giám sát sản lượng thủy sản.
Theo Thanh tra tỉnh, VPKSNC chưa xây dựng, ban hành kế hoạch kiểm tra tàu cá cập cảng, rời cảng hằng năm. Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá cũng chưa xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện các quy định về IUU đối với các cảng cá trực thuộc. Trách nhiệm được xác định thuộc người đứng đầu các đơn vị.
Đáng chú ý, công tác kiểm tra tàu cá cập cảng tại cảng cá Nhật Lệ có nhiều trường hợp không bảo đảm trình tự nghiệp vụ và quy định pháp luật.
Qua kiểm tra hồ sơ, Thanh tra tỉnh phát hiện 12 biên bản kiểm tra của VPKSNC được lập trước thời điểm tàu cá cập cảng theo thông tin ghi nhận trong hồ sơ quản lý. Ngoài ra, có 35 biên bản kiểm tra được lập sau thời điểm lập phiếu giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng.
Sai sót cũng xuất hiện với số lượng lớn trong quản lý hồ sơ tàu cá. Thanh tra lựa chọn ngẫu nhiên 102 hồ sơ để kiểm tra thì phát hiện 40 hồ sơ có thiếu sót trong quá trình lập và lưu trữ hồ sơ xóa đăng ký tàu cá.
Sai phạm nhiều nhất nằm ở Văn phòng kiểm soát nghề cá.
Hàng chục hồ sơ xử phạt làm chưa đúng
Một lĩnh vực quan trọng trong chống khai thác IUU là xử lý các hành vi vi phạm cũng bộc lộ nhiều bất cập. Theo đó, một số hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính chưa lưu đầy đủ tài liệu chứng minh việc chấp hành quyết định xử phạt; thể thức văn bản chưa bảo đảm. Việc xác định hành vi vi phạm và viện dẫn căn cứ pháp lý trong một số trường hợp chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ.
Qua kiểm tra 65 hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính năm 2025, có 11 hồ sơ thực hiện chưa đúng quy định và 18 hồ sơ tàu cá khép hồ sơ xử phạt cũng chưa được thực hiện đúng quy định.
Trách nhiệm được xác định thuộc công chức tham mưu lập hồ sơ xử phạt và trưởng phòng chuyên môn thuộc Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư được giao kiểm tra, thẩm định trước khi ban hành quyết định.
Tại các cảng cá, hồ sơ phục vụ kiểm soát nguồn gốc thủy sản cũng tồn tại nhiều thiếu sót. Nhiều nhật ký khai thác thủy sản chưa được thuyền trưởng ký xác nhận tại từng trang; một số phiếu giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng thiếu thời gian giám sát, chữ ký của người giám sát hoặc chủ tàu, thuyền trưởng.
Việc cập nhật dữ liệu trên hệ thống VNFishbase tại một số cảng cá tư nhân chưa kịp thời và thiếu đồng bộ. Có thời điểm, dữ liệu nhật ký khai thác và thông tin tàu cá xuất, nhập cảng được cập nhật chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý cơ sở dữ liệu nghề cá.
Tình trạng này được phát hiện tại cảng cá bến cá chợ Cửa Việt, cảng cá Việt Trung và cảng cá Bến dịch vụ hậu cần nghề cá Mũi Ông. Thanh tra xác định trách nhiệm thuộc người đứng đầu các tổ chức quản lý cảng cá tư nhân.
Các cảng cá tư nhân cũng bị phát hiện để xảy ra nhiều sai phạm.
Kinh phí chống IUU cũng có sai sót
Không chỉ nghiệp vụ quản lý tàu cá, công tác tài chính phục vụ chống khai thác IUU cũng bị Thanh tra tỉnh chỉ ra nhiều vấn đề.
Việc chi tiền nhiên liệu cho ca nô hướng dẫn tàu cập cảng cá chỉ định và tuần tra, kiểm soát chưa được quy định cụ thể trong quy chế hoạt động của VPKSNC tại các cảng. Một số hóa đơn điện tử chưa thể hiện đầy đủ thông tin theo quy định; một số khoản chi từ nguồn kinh phí Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU chưa chứng minh đầy đủ mối liên hệ trực tiếp với nhiệm vụ được giao, khiến hồ sơ thanh toán chưa chặt chẽ.
Trong năm 2024, 2025 và quý I/2026, tổng dự toán đầu năm được thẩm định cho hoạt động của VPKSNC là 5,878 tỷ đồng, sau điều chỉnh tăng lên 6,450 tỷ đồng, trong khi dự toán thực hiện hơn 4,009 tỷ đồng.
Đáng chú ý, năm 2024 có khoản chênh lệch hơn 104 triệu đồng phải trả lại ngân sách nhà nước, năm 2025 là 140 triệu đồng. Trách nhiệm thuộc Chánh VPKSNC, bộ phận tham mưu tài chính, kế toán và các cá nhân liên quan trong lập dự toán, kiểm tra hồ sơ và tham mưu thanh toán.
Trước hàng loạt tồn tại trên, Thanh tra tỉnh kiến nghị xử lý hành chính, yêu cầu chấn chỉnh đối với Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, VPKSNC, Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá cùng các cảng cá liên quan.
Thanh tra tỉnh đồng thời đề nghị Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ; rà soát việc quản lý, sử dụng kinh phí và bố trí đủ nhân lực, phương tiện, trang thiết bị phục vụ kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản.
