3 hours ago
1
Phương pháp dùng thuốc xịt mũi giúp giảm stress oxy hóa và "đánh thức" lại hệ thống năng lượng của não - Ảnh: TopMicrobialStock/Shutterstock
Lão hóa thường đi kèm với cảm giác "sương mù não", suy nghĩ chậm hơn và trí nhớ suy giảm. Nhiều người chấp nhận đây là hệ quả tất yếu của tuổi tác. Nhưng nghiên cứu mới công bố trên Journal of Extracellular Vesicles cho thấy điều đó có thể không hoàn toàn đúng.
Nhóm khoa học tại Texas A&M University đã phát triển một loại thuốc xịt mũi giúp giảm viêm não, phục hồi chức năng tế bào và cải thiện trí nhớ chỉ sau vài tuần trong các mô hình lão hóa.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu Ashok Shetty, phát hiện này mở ra khả năng "đảo ngược quá trình lão hóa não, giúp con người duy trì sự minh mẫn và tránh suy giảm nhận thức".
"Các bệnh liên quan đến tuổi tác của não bộ như chứng mất trí nhớ là mối lo ngại lớn về sức khỏe trên toàn thế giới. Những gì chúng tôi đang chứng minh là quá trình lão hóa não có thể được đảo ngược, giúp mọi người duy trì sự minh mẫn về tinh thần, tham gia các hoạt động xã hội và tránh được sự suy giảm do tuổi tác", nhà nghiên cứu chính Ashok Shetty cho biết trong một thông cáo báo chí.
Trung tâm của phương pháp này là các túi ngoại bào, những cấu trúc siêu nhỏ mang theo microRNA. Đây là các phân tử có vai trò điều hòa hoạt động của gene, giúp "bật" hoặc "tắt" các quá trình sinh học trong tế bào.
Điểm đột phá nằm ở cách đưa chúng vào não. Thay vì phải can thiệp xâm lấn, thuốc được đưa qua đường mũi, tận dụng các đường dẫn trực tiếp từ khoang mũi lên não.
Nhà nghiên cứu Maheedhar Kodali cho biết phương pháp này cho phép tiếp cận não một cách hiệu quả mà không cần phẫu thuật, giúp các tế bào miễn dịch hấp thụ các túi ngoại bào và điều chỉnh phản ứng viêm.
Khi não già đi, tình trạng viêm nhẹ tích tụ theo thời gian, đặc biệt ở các vùng liên quan đến trí nhớ. Quá trình này có liên quan mật thiết đến các bệnh như Alzheimer và Dementia.
Các microRNA giúp ức chế các con đường gây viêm đang hoạt động quá mức. Đồng thời chúng phục hồi chức năng ty thể, tức là "nhà máy năng lượng" của tế bào, giúp tế bào thần kinh hoạt động hiệu quả trở lại.
Trong các thử nghiệm, những cá thể được điều trị cho thấy: khả năng nhận biết vật thể tốt hơn; phản ứng nhanh hơn với thay đổi môi trường; trí nhớ và chức năng nhận thức được cải thiện rõ rệt.
Đáng chú ý, hiệu quả xuất hiện chỉ sau vài tuần và có thể kéo dài nhiều tháng, dù chỉ sử dụng hai liều.
Dù chưa được thử nghiệm trên người, nghiên cứu này cho thấy một hướng đi hoàn toàn mới. Thay vì chỉ làm chậm quá trình suy giảm, khoa học đang tiến gần hơn tới khả năng đảo ngược nó.
Trong bối cảnh số ca sa sút trí tuệ dự kiến tăng mạnh trong tương lai, một phương pháp đơn giản như thuốc xịt mũi có thể tạo ra bước ngoặt lớn trong y học.
Các nhà nghiên cứu cũng kỳ vọng công nghệ này có thể được ứng dụng trong phục hồi sau đột quỵ hoặc chấn thương não, nơi viêm và tổn thương tế bào đóng vai trò then chốt.
