Mô hình 'kiềng ba chân' giúp Masan bứt tốc trong mảng bán lẻ

Kỳ đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Masan chọn chủ đề Đại kết nối. Trên sân khấu, ông Nguyễn Đăng Quang, Chủ tịch Hội đồng quản trị Masan Group, lý giải cách doanh nghiệp chuyển từ mô hình đa ngành sang nền tảng tích hợp: "Sau 30 năm xây dựng từng mảnh ghép, hôm nay chúng tôi bước vào giai đoạn kết nối tất cả để tạo nên nền tảng tăng trưởng hoàn toàn mới". Các mảnh ghép mà ông nói tới, chính là ba nền tảng trụ cột: hệ thống bán lẻ, thương hiệu tiêu dùng, công nghệ.

Ông Danny Le, Tổng giám đốc Masan Group nêu một câu chuyện về sự phát triển của hãng nước giải khát nổi tiếng, ví von cho hiệu quả của mô hình kết hợp. Ông cho biết các thương hiệu này lớn, có sản phẩm được khách hàng yêu thích, nhưng lại không sở hữu được quầy kệ, không kiểm soát được điểm bán. Vì vậy, họ phải để các nhà bán lẻ quyết định thương hiệu nào, sản phẩm nào được lên kệ. Và chính những nhà bán lẻ là người nắm biên lợi nhuận, đồng thời đặt ra giới hạn cho hành trình của thương hiệu và sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Đầu tiên trong cấu trúc "Đại kết nối", bán lẻ được xác định là trụ cột nền tảng giúp Masan tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng. Ông Nguyễn Đăng Quang cho biết, việc tiếp nhận WinCommerce là bước ngoặt chiến lược trong 7 năm qua. Năm 2020, Masan tiếp nhận hệ thống này với khoản lỗ khoảng 3.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau quá trình tái cấu trúc, doanh nghiệp đã chuyển đổi thành công và đặt mục tiêu đưa WinCommerce tạo lợi nhuận tương đương quy mô khoản lỗ trước đây.

Theo ông Quang, giá trị của WinCommerce không chỉ nằm ở việc cải thiện hiệu quả tài chính, mà ở điểm hình thành nền tảng bán lẻ có độ phủ rộng. Nền tảng này là hạ tầng quan trọng giúp đơn vị đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, tạo điều kiện để các mảng kinh doanh khác kết nối vào hệ sinh thái.

Trên nền tảng đó, trụ cột sản phẩm - thương hiệu tiêu dùng đóng vai trò tạo lực kéo. Ông Danny Le cho rằng, nếu chỉ có bán lẻ mà thiếu thương hiệu, doanh nghiệp sẽ khó tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Ngược lại, nếu chỉ có thương hiệu mà không kiểm soát điểm bán, doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào hệ thống phân phối bên ngoài. Vì vậy, Masan lựa chọn tích hợp hai yếu tố này.

Ông dẫn ví dụ với sản phẩm thịt mát MeatDeli: sản phẩm được phân phối tại khoảng 5.000 cửa hàng WinMart, WinMart+, WiN, với doanh số bình quân khoảng hơn 2 triệu đồng mỗi cửa hàng mỗi ngày. Việc đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ giúp Masan kiểm soát tốt hơn hành trình từ sản xuất đến tiêu dùng, đồng thời hình thành thói quen mới cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Đăng Quang nhận định, mảng thịt vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Hiện MeatDeli mới đạt khoảng 2% thị phần do độ phủ phân phối có trọng số khoảng 7%. Với nền tảng bán lẻ và hệ thống chuỗi lạnh đang được xây dựng, Masan đặt mục tiêu nâng độ phủ lên khoảng 90% thị trường.

"Khi đạt được quy mô này, mảng thịt có thể trở thành trụ cột tăng trưởng song hành với Masan Consumer trong thị trường có quy mô khoảng 15 tỷ USD", ông Quang nói.

Nếu bán lẻ và thương hiệu tạo nền tảng tăng trưởng, thì công nghệ là yếu tố giúp Masan vận hành hiệu quả và mở rộng quy mô. Ông Danny Le cho biết, doanh nghiệp đã đầu tư vào các nền tảng công nghệ như WinX, Supra và hệ thống Digital 4Ps để đưa dữ liệu vào toàn bộ hoạt động.

Theo ông, WinX không chỉ là nền tảng hội viên, còn là công cụ kết nối người tiêu dùng, điểm bán và thương hiệu. Thông qua WinX, Masan có thể thấu hiểu hành vi mua sắm, sở thích và phản hồi của khách hàng. Điều này cho phép doanh nghiệp cá nhân hóa tương tác, tối ưu khuyến mãi và nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng.

Ở cấp độ vận hành, dữ liệu giúp Masan thay đổi cách ra quyết định. Doanh nghiệp hiện theo dõi được doanh số, hiệu quả từng sản phẩm và từng điểm bán theo thời gian thực. Nhờ đó, Masan có thể điều chỉnh danh mục hàng hóa, giá bán và chiến lược phân phối linh hoạt, điều này giúp giảm phụ thuộc vào các công ty nghiên cứu thị trường, đồng thời tiết kiệm chi phí.

Trong lĩnh vực logistics, nền tảng Supra giúp Masan tối ưu phân phối hàng hóa. Đơn cử, khi quan sát các chỉ số trên nền tảng Supra, đơn vị sẽ biết thịt ba chỉ của MeatDeli đang được phân bổ ở bao nhiêu cửa hàng, nơi nào bán rất chạy và rất nhanh để kịp thời bổ sung, tránh tình trạng thiếu hàng. "Điều đó tạo nên quy mô và hiệu quả trong vận hành", lãnh đạo đơn vị cho biết.

Masan cũng số hóa toàn bộ mô hình 4P gồm sản phẩm, giá, điểm bán và quảng bá. Theo ông Danny Le, dữ liệu cho phép doanh nghiệp xác định sản phẩm nào hiệu quả, mức giá nào phù hợp và kênh phân phối nào cần ưu tiên. Nhờ đó, các quyết định kinh doanh được đưa ra nhanh hơn và chính xác hơn.

Masan sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ nội bộ thay vì mua lại doanh nghiệp bên ngoài. Doanh nghiệp đã xây dựng đội ngũ khoa học dữ liệu và các công cụ AI riêng để giải quyết các bài toán đặc thù, hướng đi giúp Masan duy trì lợi thế dài hạn.

Hiệu quả của mô hình tích hợp được thể hiện qua dòng tiền. Ông Danny Le cho biết, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của Masan tăng từ khoảng 80 triệu USD năm 2020 lên 500 triệu USD vào năm 2026, minh chứng cho hiệu quả của việc kết nối ba trụ cột trong một hệ thống thống nhất.

Ông Nguyễn Đăng Quang nhấn mạnh yếu tố cốt lõi tạo nên sự khác biệt của mô hình không chỉ nằm ở cấu trúc kinh doanh, mà còn ở sự gắn kết của toàn hệ sinh thái. Xa hơn, các trụ cột giúp Masan hướng tới mục tiêu: giúp người tiêu dùng có thể chi trả ít hơn 10% cho các chi tiêu cần thiết, đáp ứng những nhu cầu thiết yếu mỗi ngày.

Nội dung: Hoàng Đan I Thiết kế: Hằng Trịnh I Ảnh: Masan