2 hours ago
2
Mô hình tên lửa chống hạm NSM do Công ty Na Uy Kongsberg sản xuất tại triển lãm quốc phòng Euronaval ở Le Bourget, Pháp năm 2014 - Ảnh: AP
Tranh cãi xoay quanh dòng tên lửa Naval Strike Missile (NSM) do Công ty Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy sản xuất để trang bị cho đội tàu tác chiến ven biển (LCS) mới của Malaysia, báo South China Morning Post ngày 21-5 đưa tin.
Kuala Lumpur cho biết đã thanh toán tới 95% hợp đồng trị giá 126 triệu euro (146,4 triệu USD).
Theo trang quốc phòng USNI News, tên lửa NSM có sử dụng bộ phận con quay hồi chuyển (gyroscope) do Mỹ sản xuất, giúp tên lửa giữ đúng quỹ đạo bay. Điều này khiến loại vũ khí này chịu các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, vốn chỉ cho phép bán một số loại khí tài quốc phòng cho các thành viên NATO và 35 quốc gia đối tác.
Malaysia không phải thành viên NATO và cũng không nằm trong danh sách đối tác này.
Tuy nhiên, ông David H. Gamble, đại biện lâm thời của Đại sứ quán Mỹ tại Malaysia, khẳng định Washington "không liên quan đến quyết định" của Na Uy và thực tế từng hỗ trợ thương vụ này.
"Trong năm 2024, Mỹ đã hỗ trợ tích hợp các bộ phận dẫn đường cần thiết cho hệ thống NSM của Kongsberg để bảo đảm việc bàn giao cho Malaysia", ông Gamble cho biết, nhấn mạnh Washington vẫn cam kết duy trì quan hệ quốc phòng và an ninh chặt chẽ với Kuala Lumpur.
Trong khi đó, Na Uy vẫn bảo vệ quyết định hủy thương vụ, cho biết nước này đang siết chặt việc xuất khẩu các công nghệ quốc phòng nhạy cảm trước những thay đổi lớn của môi trường an ninh châu Âu và toàn cầu.
"Việc xuất khẩu một số công nghệ quốc phòng nhạy cảm nhất do Na Uy phát triển sẽ chỉ giới hạn cho các đồng minh và đối tác thân cận của chúng tôi", Bộ Ngoại giao Na Uy tuyên bố.
Vụ việc làm gia tăng khó khăn cho chương trình hiện đại hóa Hải quân Malaysia, vốn đang chậm tiến độ nhiều năm. Các chuyên gia cảnh báo việc phải thay đổi hệ thống vũ khí có thể khiến thời gian bàn giao 5 tàu tác chiến ven biển tiếp tục bị lùi khỏi mốc dự kiến 2027 - 2029.
Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Khaled Nordin sau đó tuyên bố nước này đã "mất niềm tin" vào Na Uy và sẽ không tiếp tục mua các sản phẩm quốc phòng từ quốc gia Bắc Âu này.
Hiện Kuala Lumpur yêu cầu Công ty quốc phòng Kongsberg Defence & Aerospace bồi thường tổng cộng hơn 1 tỉ ringgit (tương đương 251,6 triệu USD), bao gồm cả chi phí trực tiếp và gián tiếp liên quan đến dự án.
