Nation Builders Awards, hạng mục mới của Better Choice Awards 2026 tôn vinh doanh nghiệp kiến quốc

Tại buổi công bố chính thức Better Choice Awards 2026 diễn ra ngày 5/8 tại Hà Nội, trục giải thưởng Nation Builders Awards đã được giới thiệu như một trong những thay đổi quan trọng nhất của mùa giải năm nay. Trục giải mới này thay thế cho Consumer Finance Awards trong cấu trúc chương trình, mở rộng phạm vi ghi nhận từ những sản phẩm, dịch vụ và lựa chọn tiêu dùng nổi bật sang đóng góp vượt bậc của doanh nghiệp đối với nền kinh tế, xã hội và năng lực phát triển quốc gia.

Sự thay đổi này không đơn thuần là việc bổ sung thêm một nhóm danh hiệu mới. Đằng sau Nation Builders Awards chính là sự ghi nhận đồng thời mở ra góc nhìn rộng hơn về vị trí của doanh nghiệp trong tiến trình phát triển của đất nước.

Một doanh nghiệp dẫn dắt vẫn cần được chứng minh bằng doanh thu, thị phần, hiệu quả vận hành và khả năng cạnh tranh. Nhưng ở tầm vóc lớn hơn, giá trị của doanh nghiệp còn nằm ở những gì họ kiến tạo và để lại: một mạng lưới hạ tầng phục vụ hàng triệu người, một công nghệ chiến lược được làm chủ, một ngành công nghiệp mới được hình thành, một chuỗi cung ứng được nâng cấp hay một chuẩn sống tốt hơn được phổ cập tới cộng đồng. Nation Builders Awards được xây dựng để gọi tên những doanh nghiệp đã đưa năng lực cốt lõi của mình vượt ra ngoài phạm vi lợi ích riêng, trở thành một phần năng lực phát triển chung của Việt Nam.

Khi giá trị doanh nghiệp được đo bằng khả năng kiến tạo

Trong một thời gian dài, thành công của doanh nghiệp thường được kể qua các bảng xếp hạng doanh thu, lợi nhuận, tài sản hoặc tốc độ tăng trưởng. Đương nhiên đây vẫn là những thước đo quan trọng, nhưng chưa đủ để phản ánh toàn bộ dấu ấn mà một doanh nghiệp có thể tạo ra đối với đất nước.

Một mạng viễn thông được đưa tới vùng sâu, vùng xa không nằm ở việc mở rộng số thuê bao tăng cường doanh thu. Nó còn giúp người dân tiếp cận tri thức, dịch vụ công, y tế, giáo dục và các cơ hội kinh tế mới. Một trung tâm dữ liệu không chỉ cung cấp năng lực lưu trữ, mà còn trở thành lớp nền cho chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và nền kinh tế dữ liệu. Một dự án năng lượng quy mô lớn ngoài tạo ra sản lượng điện năng, còn phải bảo đảm sự vận hành liên tục của sản xuất và đời sống.

Tương tự, những doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và phát triển có thể góp phần hình thành đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học và chuyên gia mà cả ngành cùng được hưởng lợi. Một tập đoàn FDI thực hiện chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung cấp trong nước và đặt hoạt động R&D tại Việt Nam cũng có thể giúp nền kinh tế tiến lên những nấc thang có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đó là những đóng góp không phải lúc nào cũng được nhìn thấy ngay trên thị trường tiêu dùng. Nhiều kết quả cần hàng năm, thậm chí hàng thập kỷ mới thể hiện hết giá trị. Nhưng chính các nền tảng ấy quyết định một quốc gia có thể đi nhanh đến đâu, tự chủ đến mức nào và đứng ở vị trí nào trong một thế giới liên tục thay đổi. Nation Builders Awards vì vậy không đặt câu hỏi doanh nghiệp lớn đến đâu, mà đi sâu hơn: doanh nghiệp đã tạo ra năng lực mới nào cho đất nước, giải quyết bài toán dài hạn nào và tác động đó có khả năng tiếp tục lan tỏa trong bao lâu? Đó chính là kiến tạo quốc gia.

Mỗi hạng mục của Nation Builders Awards đại diện cho một con đường kiến quốc khác nhau. Có doanh nghiệp xây dựng những "đường ray" số cho nền kinh tế. Có doanh nghiệp bảo đảm nguồn năng lượng thiết yếu. Có đơn vị mở rộng cơ hội tiếp cận vốn, nâng chuẩn y tế, giáo dục và dịch vụ dân sinh. Cũng có những doanh nghiệp âm thầm đầu tư vào nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực và mở đường cho các ngành công nghiệp tương lai. Điểm chung giữa họ không nằm ở quy mô tuyệt đối, mà ở khả năng biến hoạt động kinh doanh thành giá trị có sức lan tỏa đối với xã hội.

Đổi mới doanh nghiệp góp phần nâng tầm vị thế quốc gia

Góc nhìn đó cũng tạo nên mối liên hệ giữa Nation Builders Awards và chủ đề xuyên suốt của Better Choice Awards 2026: "Innovation Beyond Borders - Đổi mới Vượt Biên giới". "Biên giới" trước hết có thể là ranh giới địa lý, khi thương hiệu và sản phẩm Việt Nam tiến ra thị trường quốc tế. Nhưng ở tầng nghĩa rộng hơn, đó còn là giới hạn giữa nghiên cứu với thương mại hóa, giữa một ngành với nhiều ngành khác, giữa năng lực của doanh nghiệp với năng lực của cả nền kinh tế. Và xa hơn nữa, đó còn là bước tiến của một doanh nghiệp bắt đầu góp phần thay đổi vị thế của một quốc gia trên trường thế giới.

Nation Builders Awards đặt doanh nghiệp vào trong chính chuyển động ấy. Trục giải ghi nhận những tổ chức đã vượt qua giới hạn của một kết quả kinh doanh riêng lẻ để tạo ra hạ tầng, tri thức, chuẩn mực, cơ hội và niềm tin cho một hành trình phát triển lớn hơn. Đây cũng là lý do các đóng góp cần được chứng minh bằng kết quả thực chất. Tùy từng lĩnh vực, Hội đồng có thể xem xét quy mô và độ phủ hạ tầng, số lượng người dân và doanh nghiệp được phục vụ, năng lực làm chủ công nghệ, mức đầu tư cho R&D, kết quả giảm phát thải, tỷ lệ nội địa hóa, mức chuyển giao công nghệ hay sự cải thiện có thể đo lường đối với chất lượng sống.

Những tiêu chí này giúp phân biệt một tuyên bố lớn với một năng lực đã được xây dựng, một chiến dịch ngắn hạn với một cam kết dài hạn. Nation Builders Awards không tìm kiếm những câu chuyện truyền cảm hứng, mà tìm kiếm những thành quả đủ sức tạo nền móng cho tương lai của cả đất nước.

Ghi nhận tương xứng với tầm vóc

Và đó cũng là lý do để danh hiệu Nation Builders Awards cần phải được xem xét và đánh giá một cách chính xác và nghiêm cẩn trong suốt quá trình lựa chọn. Đóng góp ở cấp độ quốc gia là một đối tượng đánh giá phức tạp. Một dự án hạ tầng không thể được đo cùng hệ quy chiếu với một chương trình phát triển nhân lực. Một doanh nghiệp năng lượng cần được nhìn bằng những tiêu chí khác với doanh nghiệp công nghệ, y tế, giáo dục hay đầu tư số. Nhiều tác động còn đòi hỏi kiến thức chuyên ngành và dữ liệu dài hạn mới có thể thẩm định đầy đủ.

Vì vậy, mạch Doanh nghiệp Kiến tạo Đất nước được đánh giá 100% bởi Hội đồng mở rộng có sự tham gia của đại diện Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu và những người có kinh nghiệm quản lý, dẫn dắt trong từng lĩnh vực.

Thành phần đa lĩnh vực giúp mỗi đóng góp được đặt vào đúng hệ quy chiếu. Giá trị của một mạng lưới hạ tầng được nhìn từ quy mô, độ ổn định, khả năng làm chủ công nghệ và mức độ phục vụ nền kinh tế. Một dự án năng lượng xanh được xem xét qua công suất thực tế, mức giảm phát thải, đổi mới công nghệ và tiềm năng nhân rộng. Một doanh nghiệp vì chất lượng sống cộng đồng phải cho thấy quy mô người dân được thụ hưởng, mức cải thiện thực tế và tác động dài hạn đối với đời sống.

Theo thể lệ, thành viên Hội đồng cần có chuyên môn phù hợp với hạng mục phụ trách và bảo đảm độc lập với doanh nghiệp được xem xét. Nếu phát sinh xung đột lợi ích, thành viên phải khai báo và rút khỏi quá trình đánh giá hạng mục tương ứng. Uy tín của kết quả vì thế được xây dựng không phải từ danh tiếng của từng chuyên gia, mà là sự phù hợp về chuyên môn và tính độc lập trong cơ chế xét chọn.

Bên cạnh mạch Doanh nghiệp Kiến tạo Đất nước, Nation Builders Awards còn có mạch Bình chọn Kiêu hãnh Việt Nam gồm ba danh hiệu: Thương hiệu Việt vươn tầm thế giới, Thương hiệu được người Việt tin dùng và Thương hiệu Kiêu hãnh Việt Nam của năm. Việc tách thành hai mạch giúp mỗi dạng giá trị được ghi nhận bằng một phương thức phù hợp: đóng góp ở cấp độ kiến tạo đất nước cần chiều sâu thẩm định, còn niềm tin và niềm tự hào dành cho thương hiệu được phản ánh qua tiếng nói cộng đồng.

Một danh hiệu cho tầm nhìn dài hạn

Với các doanh nghiệp lớn, một danh hiệu tại Nation Builders Awards sẽ là một bổ sung mới mẻ vào bộ sưu tập thành tích. Tuy nhiên, giá trị sâu hơn của danh hiệu này nằm ở việc những nỗ lực bền bỉ, đôi khi diễn ra phía sau thị trường và chưa được công chúng nhìn thấy đầy đủ, được đặt vào một bức tranh phát triển quốc gia. Đó có thể là hàng chục năm xây dựng hạ tầng. Là quyết định đầu tư vào nghiên cứu khi kết quả chưa thể xuất hiện ngay. Là quá trình kiên trì nội địa hóa chuỗi cung ứng, đào tạo đội ngũ kỹ sư, nâng chuẩn sản xuất hoặc đưa một dịch vụ thiết yếu đến gần hơn với hàng triệu người dân.

Những lựa chọn như vậy phản ánh phẩm chất của doanh nghiệp dẫn dắt: có tầm nhìn vượt khỏi kết quả ngắn hạn, có năng lực biến khát vọng thành dự án thực tế và có trách nhiệm đặt sự phát triển của mình trong sự phát triển chung của đất nước. Bởi vậy, sự ghi nhận của Nation Builders Awards không dành riêng cho một khoảnh khắc thành công mà hướng đến cả một hành trình, nơi doanh nghiệp đã tích lũy đủ năng lực, bản lĩnh và sức bền để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa lâu dài.

Với cộng đồng doanh nghiệp, sự xuất hiện của trục giải cũng mở ra một lời mời nhìn lại chính mình bằng một hệ quy chiếu lớn hơn. Ngoài doanh thu và thị phần, doanh nghiệp đã góp phần nâng cao năng lực nào cho nền kinh tế? Đã tạo ra bao nhiêu cơ hội mới? Đã giúp Việt Nam làm chủ thêm công nghệ gì? Đã thay đổi chất lượng sống của người dân ra sao? Và điều gì sẽ còn ở lại, tiếp tục tạo giá trị sau nhiều năm? Khi được hệ thống hóa bằng dữ liệu và kết quả cụ thể, những câu trả lời ấy chính là câu chuyện được kể lại đầy đủ về vai trò của doanh nghiệp trong hành trình phát triển đất nước.

Khi doanh nghiệp là trung tâm của giai đoạn phát triển mới

Sự ra đời của Nation Builders Awards diễn ra trong bối cảnh vai trò của doanh nghiệp ngày càng được xác định rõ trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; đồng thời đặt người dân và doanh nghiệp vào vị trí trung tâm, chủ thể, nguồn lực và động lực chính của tiến trình này.

Tinh thần ấy đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ ứng dụng những thành tựu có sẵn. Những doanh nghiệp dẫn dắt còn cần tham gia xây dựng hạ tầng, phát triển nhân lực, đầu tư cho R&D, làm chủ công nghệ chiến lược và đưa năng lực Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nation Builders Awards có thể được xem như một cơ chế ghi nhận dành cho những doanh nghiệp đã biến yêu cầu đó thành hành động và kết quả thực tế.

Một nền kinh tế mạnh không chỉ cần nhiều doanh nghiệp tăng trưởng tốt. Đất nước còn cần những doanh nghiệp đủ tầm nhìn để dựng nền, đủ năng lực để mở đường và đủ bền bỉ để theo đuổi những mục tiêu vượt khỏi giới hạn của một chu kỳ kinh doanh.nKhi những doanh nghiệp như vậy được nhận diện và tôn vinh, giá trị của giải thưởng không dừng lại ở một danh hiệu. Nó góp phần lan tỏa một chuẩn mực mới về doanh nghiệp dẫn dắt, tiếp thêm niềm tin cho những hành trình đầu tư dài hạn và khuyến khích nhiều tổ chức đặt tham vọng của mình trong một tương lai lớn hơn của Việt Nam.

Thông tin về hệ thống danh hiệu, đối tượng xét chọn và các tiêu chí đánh giá của Nation Builders Awards được công bố tại website chính thức. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp nhìn lại những dấu ấn đã tạo ra, nhận diện lĩnh vực đóng góp nổi bật và chuẩn bị kể câu chuyện kiến quốc của mình bằng những thành quả đủ sức thuyết phục.