Nhà 650 m2 ở sa mạc không dùng đến thiết bị làm mát

Công trình tại ốc đảo dùng năng lượng mặt trời, nước giếng tại chỗ và các giải pháp thụ động để giảm phụ thuộc hạ tầng bên ngoài.

Căn nhà rộng 650 m2 được xây tại rìa hồ nước trong vùng khí hậu khô nóng của ốc đảo Siwa, Ai Cập. Công trình được thiết kế như một nơi nghỉ dưỡng độc lập giữa sa mạc.

Yêu cầu của gia chủ đặt ra cho nhóm thiết kế gồm khả năng tự vận hành, đảm bảo tiện nghi và giữ kết nối với cảnh quan xung quanh. Thách thức chính nằm ở việc tạo môi trường sống ổn định về nhiệt mà không dùng hệ thống làm mát cơ học.

Kiến trúc ngôi nhà kế thừa cách xây dựng bản địa, sau đó điều chỉnh theo nhu cầu sống đương đại. Tường nhà được xây dày, lớp trát thô và các ô mở có tỷ lệ vừa phải giúp giảm nhiệt từ bên ngoài.

Mặt bằng bên trong nhà tổ chức thành nhiều khối liên thông. Bếp, bàn ăn và phòng khách kết nối liền mạch, tạo không gian sinh hoạt chung rộng rãi và dễ sử dụng. Các khu vực nghỉ ngơi được bố trí lùi hơn, đảm bảo sự riêng tư nhưng vẫn nhận ánh sáng tự nhiên.

Khu bàn ăn đặt giữa không gian trần gỗ và các khung vòm lớn. Cửa kính mở ra hiên, bể bơi và mặt hồ, giúp khu vực dùng bữa nhận ánh sáng tự nhiên và thông gió trực tiếp. Bàn ghế gỗ, đèn mây treo và bảng màu đất tạo sự liền mạch với vật liệu của công trình.

Vật liệu trong nhà được chọn theo hướng bền, dễ thích nghi khí hậu địa phương. Đá được khai thác tại chỗ, gỗ tái sử dụng và lớp trát thủ công tạo bảng màu thống nhất. Nhờ khả năng tích nhiệt, các vật liệu này hấp thụ hơi nóng ban ngày và nhả nhiệt chậm vào ban đêm, giúp không gian bên trong ổn định hơn.

Nhà được thi công bởi thợ địa phương, nên các kỹ thuật truyền thống tiếp tục xuất hiện trong chi tiết hoàn thiện. Cách làm này giúp công trình giữ liên kết với văn hóa xây dựng bản địa, đồng thời giảm nhu cầu vận chuyển vật liệu từ xa.

Các ô cửa được đặt theo hướng đón gió chủ đạo và kiểm soát nắng trực tiếp. Phần hiên, mảng tường lùi và khoảng bóng râm quanh nhà giúp giảm bức xạ mặt trời. Thông gió chéo trở thành giải pháp chính thay cho điều hòa hoặc quạt.

Không gian sinh hoạt ngoài trời được che nắng bằng hệ mái lam gỗ, kết hợp tường đá dày và khung mở lớn hướng ra hồ nước. Khoảng hiên nối trực tiếp với bể bơi, đồng thời tạo vùng đệm thông gió cho công trình trong điều kiện khí hậu khô nóng.

Phòng ngủ sử dụng bảng màu trung tính, kết hợp tường đá, trần gỗ. Cửa kính lớn mở tầm nhìn ra mặt nước và đưa ánh sáng tự nhiên vào phòng.

Công trình cho thấy một hướng tiếp cận nhà ở vùng khô nóng, trong đó tiện nghi không phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị làm mát. Năng lượng mặt trời, nguồn nước giếng tại chỗ, tường dày, bóng râm và thông gió tự nhiên cùng tạo nên mô hình nhà ở tự chủ, phù hợp bối cảnh sa mạc.

Bích Phương (theo Archdaily)