Nhiều tồn tại, vi phạm trong công tác quản trị, tài chính và đầu tư tại Tập đoàn Công nghiệp cao su

Kết luận thanh tra chỉ rõ nhiều tồn tại, vi phạm trong công tác quản trị, tài chính và đầu tư tại tập đoàn và các đơn vị thành viên.

Theo đó, hội đồng quản trị và Tổng giám đốc tập đoàn bị xác định chậm ban hành hoặc không ban hành nghị quyết, văn bản định hướng về suất đầu tư tối đa đối với các dự án kiến thiết cơ bản do đơn vị thành viên làm chủ đầu tư theo quy định. Việc thiếu các văn bản quản lý quan trọng này làm giảm hiệu lực kiểm soát nội bộ, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý vốn đầu tư.

Thanh tra cũng chỉ ra công ty mẹ đã tạm ứng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên do tập đoàn sở hữu 100% vốn. Tính đến hết năm 2024, số tiền đang theo dõi trên tài khoản phải thu, phải trả hơn 2.304 tỉ đồng. Tuy nhiên, việc tạm ứng không có văn bản thỏa thuận cụ thể với các công ty thành viên, chưa phù hợp với quy chế quản lý tài chính của tập đoàn.

Liên quan đến việc trích lập và sử dụng quỹ đầu tư phát triển, một số đơn vị thực hiện chưa hiệu quả. Cụ thể, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao su Kon Tum và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao su Ea Hleo từ năm 2014 đã trích quỹ đầu tư phát triển nhưng chưa sử dụng.

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao su Bình Long trong giai đoạn 2018 - 2024 cũng trích quỹ nhưng chưa triển khai sử dụng, chưa bảo đảm tối ưu hóa nguồn lực theo quy định.

Tương tự, Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa đã trích lập quỹ đầu tư phát triển liên tục từ năm 2018 đến 2024.

Số dư quỹ ghi nhận trên báo cáo tài chính đến cuối năm 2024 là hơn 1.080 tỉ đồng và đến ngày 30-6-2025 tăng lên hơn 1.175 tỉ đồng. Tuy nhiên, nguồn quỹ này chưa được sử dụng tương xứng với yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư.

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, các công ty cổ phần phải thực hiện phân phối lợi nhuận sau thuế theo đúng quy định. Tuy nhiên, một số đơn vị như Công ty cổ phần VRG - Bảo Lộc, Công ty cổ phần Thủy điện Geruco Sông Côn, Công ty cổ phần VRG - Đắk Nông và Công ty cổ phần Cao su Đồng Phú chưa phối hợp sử dụng hết lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức cho cổ đông góp vốn theo quy định.

Cũng theo kết luận thanh tra, trong lĩnh vực quản lý đất đai, có 6 công ty được địa phương giao, cho thuê đất phục vụ sản xuất kinh doanh nhưng bị các tổ chức, cá nhân lấn chiếm với diện tích hơn 1.600 ha.

Đối với hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ đánh giá hiệu quả đầu tư của tập đoàn và các công ty thành viên chưa tương xứng với quy mô vốn bỏ ra. Một số công ty con hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc lỗ lũy kế nhiều năm, chưa bảo đảm yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm giá trị vốn đầu tư.

Ngoài ra, tính từ năm 2018 đến hết tháng 10-2025, các công ty thuộc tập đoàn còn phải nộp ngân sách nhà nước (tạm tính) hơn 894 tỉ đồng tiền thuê đất.