26 minutes ago
5
Năm 1965, khi mới 17 tuổi, bà Nguyễn Thị Hồng Chiến tham gia thanh niên xung phong, cùng đồng đội bảo vệ tuyến đường sắt huyết mạch phía nam từ cầu Lèn đến cầu Cun, khu vực ga Minh Khôi (Thanh Hóa), giáp ga Hoàng Mai (Nghệ An).
Bà Nguyễn Thị Hồng Chiến, nữ thanh niên xung phong từng bảo vệ tuyến đường sắt huyết mạch đoạn Thanh Hóa - Nghệ An
ẢNH: M.H
Người con gái lứa tuổi đôi mươi khi đó đã xung phong đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất, bám đường, giữ cầu, bảo đảm những chuyến tàu chở hàng hóa và nhân lực chi viện cho chiến trường miền Nam được thông suốt.
Sau 60 năm, nhắc lại những năm tháng tuổi trẻ gắn bó và hy sinh máu thịt giữ từng mét đường tàu luôn thông suốt, nữ cựu thanh niên xung phong Đại đội 87, Đội 873 vẫn không khỏi xúc động. Đó cũng là những năm tháng khó khăn nhất và cũng hào hùng nhất khi tuyến đường sắt Bắc - Nam thành trọng điểm bắn phá của địch.
Ngày 11.5.1967, tại núi Nấp (Thanh Hóa), sau khi đơn vị vừa hoàn thành việc hàn gắn đường ray bị bom phá, chuẩn bị cho tàu thông tuyến thì máy bay địch quay lại dội bom. 13 cô gái thanh niên xung phong và 4 công nhân đường sắt đã hy sinh.
Bà Chiến do trước đó được cử đi hội thao của Tổng cục Đường sắt, nên thoát khỏi trận bom ác liệt, khi trở về đơn vị thì những người đồng đội thân thiết đã không còn. Nhiều năm trôi qua, ở tuổi gần 80, ký ức đau thương ấy vẫn khiến bà không cầm được nước mắt.
Tại cuộc gặp gỡ tri ân những nhân chứng lịch sử ngành đường sắt ngày 21.8, tại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, những chứng nhân của một thời hào hùng ngành đường sắt như bà Chiến đã xúc động gặp lại nhau sau hàng chục năm.
Năm nay đã 80 tuổi, ông Trần Mạnh Trung không cầm được nước mắt khi nhắc lại cả tuổi trẻ dành cho ngành đường sắt. Năm 1972, bom Mỹ dội xuống, Nhà máy Xe lửa Gia Lâm bị san phẳng. Ban ngày, công nhân đi sơ tán, nhưng đêm đến, họ lại trở về xưởng, bám máy, sửa chữa đầu máy, toa xe dưới tiếng bom đạn. Mục tiêu khi ấy rất giản dị mà lớn lao: làm sao để đoàn tàu tiếp tục lăn bánh.
Vào ngành đường sắt từ năm 1954 khi còn rất trẻ, ông Trung được điều lên Đồng Đăng (Lạng Sơn) tham gia khôi phục đường sắt, rồi trở về Hà Nội, gắn bó với Nhà máy Xe lửa Gia Lâm. Cho đến khi nghỉ hưu cuối những năm 1990, cuộc đời ông gần như trọn vẹn gắn bó với đường sắt.
Người "cựu binh già" của ngành đường sắt rơi nước mắt vui mừng khi ngành đường sắt trong vài chục năm qua đã có lúc có những nốt trầm, nhưng giờ đây đang sống lại với rất nhiều kỳ vọng lớn.
Ông Trần Mạnh Trung, cựu cán bộ quản lý Nhà máy Xe lửa Gia Lâm
ẢNH: MAI HÀ
5 thế hệ một gia đình gắn bó với đường sắt
Ngành đường sắt có đặc thù khi rất nhiều gia đình có nhiều thế hệ gắn bó với ngành. Chị Nguyễn Thị Thanh Huyền, công nhân gác đường ngang trên tuyến Hà Nội - Hải Phòng, là thế hệ thứ 5 trong gia đình gắn bó với đường sắt.
Đặc biệt, cả 5 thế hệ trong gia đình chị, từ đời cụ kị đều làm việc trên một tuyến đường sắt duy nhất nối Gia Lâm - Hải Phòng. Bản thân chị Huyền cũng đã có 23 năm làm công việc gác chắn đường ngang tại Như Quỳnh.
Những ngày còn rất nhỏ, tình yêu đường sắt đến với chị rất tự nhiên từ những câu chuyện của ông nội và bố - những người từng làm công tác duy tu rồi gác ghi và đến chị là gác chắn. Dù cuộc sống còn bộn bề khó khăn, thu nhập cũng chưa cao, song người phụ nữ ấy vẫn giữ được lửa nghề và tình yêu truyền thống với ngành đường sắt của gia đình.
23 năm qua, mỗi ngày chị bắt đầu ca trực từ 6 giờ sáng và kết thúc lúc 6 giờ tối. Công việc gác đường ngang có những vất vả riêng, nhất là khi xảy ra sự cố phải trực tiếp xử lý, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện qua lại.
"Tôi vẫn rất yêu nghề và muốn tiếp tục gắn bó. Tôi cũng mong sau này có thể hướng cho con, cho cháu mình tiếp tục theo nghề, tiếp nối truyền thống của gia đình", chị Huyền chia sẻ.
Trong câu chuyện của ngành đường sắt với hơn 100 năm lịch sử, có người ông từng làm đường, giữ cầu trong những năm chiến tranh. Có người cha là lái tàu, gác ghi, tuần đường, thợ cầu, thợ máy... Có những người mẹ cả cuộc đời gắn với sân ga, toa tàu... Rồi đến các con, các cháu hôm nay tiếp tục làm việc ở nhà ga, cung đường, phân xưởng.
Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam (VNR), trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, những Tháp Chàm, Trường Thi, Dĩ An, Long Biên, Hàm Rồng, núi Gôi, Lưu Xá, Hoàng Mai… không chỉ là địa danh trên bản đồ, mà còn là nơi ghi dấu lòng quả cảm, sự hy sinh và ý chí kiên cường của người đường sắt.
"Những khẩu hiệu “địch phá, ta sửa ta đi; địch phá, ta cứ đi”; “gãy cầu như gãy xương, đứt đường như đứt ruột” hay “trái tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không thể tắc” chính là lời thề thiêng liêng, dù có phải hy sinh cũng quyết tâm giữ vững mạch máu giao thông", lãnh đạo đường sắt chia sẻ.
Trong cuộc chiến đấu bảo đảm giao thông đường sắt, 921 cán bộ, công nhân và thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh, gần 3.000 người để lại một phần xương máu nơi chiến trường. "Đó là khúc ca bi tráng viết nên những trang sử hào hùng của ngành đường sắt", Chủ tịch VNR chia sẻ.
