Những ông chồng coi phòng HPV là 'chuyện của vợ'

Khi được vợ rủ cùng đi nghe tư vấn về sức khỏe sinh sản, trong đó có HPV, anh Hoàng, 38 tuổi, ở Hà Nội, không đồng thuận.

Chị Linh, 33 tuổi, ở Hà Nội cho biết thời gian gần đây chị bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề sức khỏe dự phòng sau khi theo dõi thông tin về việc Bộ Y tế bổ sung dự phòng bệnh do HPV trong Chương trình tiêm chủng mở rộng, giai đoạn 2026-2028. Càng tìm hiểu, chị càng nhận ra những câu chuyện liên quan đến sức khỏe sinh sản hay các bệnh lý do HPV không chỉ là vấn đề của phụ nữ mà cần được cả gia đình quan tâm. Vì vậy, chị nhiều lần trao đổi với chồng về vấn đề sức khỏe liên quan đến HPV và các biện pháp dự phòng trong gia đình. Tuy nhiên chồng chị, anh Hoàng, 38 tuổi, không hào hứng.

"HPV liên quan ung thư cổ tử cung ở nữ cơ mà, còn anh khỏe, cần tìm hiểu làm gì?", chị Linh kể lại phản ứng của chồng.

Khi chị nói muốn tìm hiểu HPV để sau này hướng dẫn con gái đang tuổi dậy thì, anh cho rằng "con còn nhỏ, nói sớm làm gì".

"Tôi không muốn biến chuyện này thành nỗi sợ. Tôi chỉ nghĩ nếu bố mẹ còn mơ hồ, sau này con hỏi cũng không biết trả lời thế nào", chị nói.

Một trường hợp khác, chị Mai, 34 tuổi, Hải Phòng, từng được bác sĩ nhắc nên tìm hiểu thêm về HPV sau một lần khám phụ khoa định kỳ. Về nhà, chị chia sẻ với chồng nhưng nhận lại câu nói: "Em đừng đọc nhiều quá rồi lo". Lời nói này khiến chị thấy đang lo lắng một mình, trong khi câu chuyện sức khỏe lẽ ra cần sự đồng hành của cả hai.

Cặp đôi không đồng quan điểm về vấn đề sức khỏe, chăm sóc và bảo vệ gia đình. Ảnh minh họa: Vecteezy

Hiểu nhầm HPV chỉ liên quan đến nữ giới vẫn thường gặp, dù cho thông tin về nguy cơ sức khỏe liên quan đến vi rút này đã ngày càng phổ biến. Đa số trường hợp nhiễm không có triệu chứng và tự đào thải, tuy nhiên nhiễm dai dẳng có thể gây các bệnh lý, tiền ung thư và ung thư ở nam và nữ.

Lý do có thể là sự phân chia công việc trong gia đình. Người vợ thường là người đọc thông tin, đặt lịch khám, nhắc đến tầm soát ung thư, trong đó có ung thư cổ tử cung hoặc hỏi bác sĩ về các biện pháp dự phòng HPV cho các thành viên trong gia đình. Người chồng nếu không có biểu hiện bất thường, dễ đứng ngoài câu chuyện này, đồng thời xem nhẹ vai trò của mình trong chăm sóc sức khỏe cá nhân và gia đình.

Thực tế, nhiễm HPV cực kỳ phổ biến trên toàn thế giới. Hầu hết người trưởng thành có hoạt động tình dục đều bị nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong đời, mặc dù họ có thể không biết mình từng bị nhiễm. Người bị nhiễm HPV có thể lây cho người khác ngay cả khi họ không có dấu hiệu hoặc triệu chứng nào.

HPV ở nam giới thường không có triệu chứng. Theo kết quả của Khảo sát kiểm tra sức khỏe và dinh dưỡng quốc gia (NHANES) tại Mỹ giai đoạn 2013-2014 trên 1.868 nam giới ở nhiều nhóm tuổi từ 18 đến 59 tuổi, tỷ lệ nhiễm vi rút HPV sinh dục lên đến 45,2%, gần như 2 nam sẽ có 1 người nhiễm vi rút HPV sinh dục.

Cũng theo khảo sát trên, nam giới lớn tuổi hơn có khả năng bị nhiễm HPV sinh dục cao gấp khoảng 2 lần so với nam từ 18 đến 22 tuổi. Đặc biệt, nam giới từ 23-32 tuổi có khả năng nhiễm các týp HPV nguy cơ cao ở vùng sinh dục cao hơn rõ rệt. Trong khi đó, chưa có biện pháp tầm soát ung thư do HPV ở nam giới.

Như vậy, không có triệu chứng hoặc cảm thấy mình khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc nam giới có thể đứng ngoài câu chuyện này. Khi HPV đang được xã hội quan tâm nhiều hơn, điều quan trọng là cả vợ và chồng cùng chủ động tìm hiểu, thay vì mặc định đây là trách nhiệm của phụ nữ.

Bác sĩ tư vấn sức khỏe cho nam giới, tư vấn về các biện pháp dự phòng HPV. Ảnh minh họa: Vecteezy

HPV là vấn đề sức khỏe có liên quan đến cả hai giới. Trong quan hệ vợ chồng, người chồng không nên xem việc vợ quan tâm đến HPV là "lo xa" hoặc "đọc nhiều quá". Ngược lại, nam giới có thể cùng bạn đời tìm hiểu thông tin từ nguồn đáng tin cậy, hỏi bác sĩ khi cần và thống nhất cách chăm sóc sức khỏe phù hợp với gia đình.

Rộng hơn, nam giới nên tham gia nhiều hơn vào các cuộc trao đổi sức khỏe trong gia đình, thay vì coi sức khỏe sinh sản là chuyện riêng của phụ nữ. Với vai trò người chồng, cha hay anh, họ có thể tạo môi trường cởi mở để mọi người nói về cơ thể, giới tính, ranh giới cá nhân và việc đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Vai trò của người cha đặc biệt quan trọng khi con bước vào tuổi dậy thì. Nếu chỉ mẹ trò chuyện, trẻ dễ nghĩ đây là "chuyện của nữ giới", trong khi cả bé trai và bé gái đều cần thông tin đúng. Với con trai, cha có thể giúp con nhìn nhận chăm sóc sức khỏe sinh sản như một phần bình thường của trưởng thành.

Nam giới bắt đầu từ những việc đơn giản: hiểu HPV là gì. Như trường hợp của gia đình chị Linh, vợ chồng nên cùng nhau khám sức khỏe, nghe chuyên gia tư vấn để có thêm kiến thức. Còn gia đình chị Mai cần thời gian để người chồng thấy được tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe từ sớm.

Chị Linh tìm hiểu về HPV từ trang web uy tín. Ảnh: Văn Hà

Một ngày đầu tháng 6, chị Linh cho biết đã tìm ra cách để chồng tham gia tìm hiểu về sức khỏe. Chị cùng con trai tra cứu thông tin trước, sau đó kích thích chồng trả lời những câu hỏi của con. Kết quả, anh Hoàng giảm bớt các phản ứng tiêu cực mỗi khi vợ nhắc đến khám sức khỏe hay dự phòng HPV. Tuy nhiên, để chủ động hơn trong việc đi khám, trao đổi với bác sĩ hoặc cùng vợ, anh Hoàng vẫn cần thêm thời gian.

Chị Mai không ép chồng phải đọc tài liệu hay đi khám cùng, mà chọn cách chia sẻ nhiều hơn về bạn bè, những nỗi lo của họ và rủ anh tham gia các hội nhóm quan tâm đến sức khỏe. Anh chưa chủ động tìm hiểu hay nhắc vợ đi khám định kỳ, nhưng cũng không còn gạt đi mỗi khi chị nhắc đến HPV, chăm sóc sức khỏe gia đình.

Văn Hà