More forecasts: 30 day weather forecast Orlando

Sách hay: Tranh ngựa xuất thần của họa sư Hàn Cán

2 hours ago 1

Quảng Cáo
0943778078

Ngoài các loại tranh sơn thủy, hoa điểu, nhân vật…, khá nhiều họa sĩ dành thời lượng lớn tập trung cho sáng tác liên quan đến ngựa, con vật gắn liền với đời sống con người từ thời cổ đại; tuy nhiên để nói đến bậc thầy vẽ ngựa, những người đam mê mỹ thuật Trung Quốc đều không thể không nhắc đến Hàn Cán, họa sư thời thịnh Đường vào thế kỷ thứ 8.

"Con ngựa trong chuồng ngựa của bệ hạ chính là thầy của thần"

Trong cuốn Lịch sử Mỹ thuật Trung Hoa, Giáo sư Dương Kỳ cho biết: Hàn Cán, người Trường An, thuở nhỏ gia đình nghèo khó, được sự giúp đỡ của Vương Duy (nhà thơ, họa sĩ nổi tiếng được xem là ông tổ của tranh sơn thủy Nam tông) mới có thể chuyên tâm học vẽ. Sau khi vào cung, Đường Huyền Tông (trị vì từ năm 712 - 756) yêu cầu Hàn Cán bái Trần Hoằng làm thầy theo học vẽ ngựa. Tuy nhiên, nhìn những con ngựa do Hàn Cán vẽ không giống như Trần Hoằng vẽ, Đường Huyền Tông đã phê bình Hàn Cán: "Bảo ngươi học theo Trần Hoằng vẽ ngựa, tại sao ngươi vẽ không giống Trần Hoằng chút nào?", Hàn Cán đáp: "Thần có thầy". Đường Huyền Tông hỏi: "Thầy của ngươi là ai?", Hàn Cáp đáp: "Con ngựa trong chuồng ngựa của bệ hạ chính là thầy của thần".

Về bức tranh ngựa được xem là nổi tiếng nhất của Hàn Cán còn lại đến nay, bức Chiếu Dạ Bạch đồ, Giáo sư Dương Kỳ nhận định: "Hình tượng Chiếu Dạ Bạch (tên con ngựa của Đường Huyền Tông, có nghĩa là "soi sáng đêm", hàm ý bộ lông màu trắng của nó) trong bức tranh vô cùng sinh động, đầu ngẩng cao, bờm dựng đứng, tai đứng thẳng, mũi thở hổn hển, hướng lên trời hí vang, đôi mắt mở to, bốn vó như bay, thể hiện trạng thái bồn chồn bất an, như muốn vùng vẫy khỏi dây buộc, theo chủ nhân phi ra chiến trường, xung phong lâm trận".

Bức tranh hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan (New York, Mỹ). Phần tranh vẽ ngựa của Hàn Cán có chiều cao 30,8 cm và dài 34 cm nằm trong cuộn tranh - thư họa có chiều cao 35,4 cm và dài 11,4 m. Theo lời giới thiệu của bảo tàng thì Chiếu Dạ Bạch đồ đạt được cái thần thái của chiến mã Tây Vực "huyết rồng" (hay còn gọi là Hãn Huyết bảo mã) hung dữ, hoang dã, không chịu khuất phục dù đang bị cột trong chuồng. Với cặp mắt rực lửa, lỗ mũi phập phồng thở mạnh, bốn vó chực chờ tung nhảy, Chiếu Dạ Bạch toát lên vẻ huyền thoại về "thiên mã" vùng Trung Á - loài ngựa "mồ hôi máu" và thực chất là rồng hóa thân. Với thủ pháp "họa nhục" (vẽ thịt), tranh ngựa của Hàn Cán mang dáng vẻ tròn đầy nhưng chắc khỏe, dũng mãnh và căng tràn sức sống, khác với phong cách "họa cốt" (vẽ xương) của các họa gia trước thời Hàn Cán với nét bút thanh mảnh, chú trọng vào khung xương để tạo vẻ thanh thoát.

Ngoài Chiếu Dạ Bạch đồ, đến nay Hàn Cán (706 - 783) còn để lại một số ít tranh vẽ ngựa khác (cả bản gốc hoặc bản sao lại) như Mục Mã đồ, Thần Mã đồ… đều thể hiện phong cách vẽ ngựa đầy nội lực đặc trưng của ông. Sau Hàn Cán, nhiều họa sĩ cũng để lại dấu ấn đậm nét khi vẽ ngựa như Lý Công Lân (thời Tống), Triệu Mạnh Phủ (thời Nguyên) hay thời cận đại có Từ Bi Hồng (1895 - 1953) thành công với phong cách "Đông Tây hợp bích" khi đem một số kỹ thuật hội họa phương Tây về dung hợp với hội họa truyền thống Trung Quốc.

Truyền thống thẩm mỹ và di sản nghệ thuật qua 5.000 năm

Trong cuốn Lịch sử Mỹ thuật Trung Hoa (Nguyễn Tuệ Minh dịch, NXB Dân Trí và Omega+ ấn hành), tác giả Dương Kỳ, giáo sư khoa Lịch sử và Lý luận nghệ thuật, Học viện Nghệ thuật, Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc), đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về di sản nghệ thuật và thẩm mỹ của Trung Quốc qua 5.000 năm lịch sử. Cuốn sách trải dài từ những tranh vẽ trên đá thời tiền sử đến những bức nhân vật họa có khí vận sinh động của Ngô Đạo Tử, những tác phẩm công bút hoa điểu họa sống động như thật của Triệu Cát, những tranh tả ý hoa điểu họa thâm sâu của Bát Đại Sơn Nhân… cho đến sự kết hợp hội họa Đông Tây của Từ Bi Hồng và sự sáng tạo trong hội họa truyền thống của Tề Bạch Thạch thời cận đại…

Theo tác giả Dương Kỳ: "Đặc trưng nổi bật của hội họa Trung Quốc là sự gắn kết chặt chẽ với triết học. Triết học Trung Quốc ẩn trong nghệ thuật, nghệ thuật Trung Quốc là sự nối dài của triết học… Triết học Trung Quốc cũng ảnh hưởng đến hội họa Trung Quốc, đề cao tính biểu đạt, chất trữ tình và ý tứ cảm xúc, mục đích cuối cùng của hội họa Trung Quốc là dạy con người trở thành người tốt với tâm hồn trong sáng".

Qua những hình ảnh minh họa 300 tuyệt tác sống động, cùng tên tuổi của 50 nghệ sĩ bậc thầy, khi lật giở từng trang của Lịch sử Mỹ thuật Trung Hoa, người đọc sẽ được khám phá, thưởng ngoạn hành trình kiến tạo, phát triển của hội họa, điêu khắc, thư pháp và kiến trúc; đồng thời hiểu được bối cảnh văn hóa xã hội của từng thời kỳ đã định hình nên những tác phẩm vượt thời gian, các thủ pháp, tinh thần và mục đích của nền mỹ thuật Trung Quốc.