Quảng Cáo
0943778078
Nhiều người cận thị nên nhu cầu mổ khúc xạ tăng mạnh tại Bệnh viện Mắt TP HCM, công nghệ phẫu thuật ngày càng ít xâm lấn nên an toàn hơn.
ThS.BS.CK2 Lê Anh Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Mắt TP HCM, tại lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Khoa Khúc xạ và khánh thành Trung tâm phẫu thuật Khúc xạ kỹ thuật cao, cho biết đến nay nơi này đã phẫu thuật thành công khoảng 260.000 ca khúc xạ. Từ 1.600 ca phẫu thuật mỗi năm khi khoa mới thành lập, năm 2017 đạt đỉnh hơn 18.000 ca mổ khúc xạ. Sau giai đoạn sụt giảm do Covid-19, hiện duy trì khoảng 10.000-13.000 ca mổ mỗi năm.
"Thay đổi lớn nhất trong gần một thập niên qua là xu hướng chuyển từ phẫu thuật tạo vạt giác mạc như Lasik, Femto-Lasik sang phẫu thuật không vạt, điển hình là SMILE", bác sĩ Tuấn nói. Số ca mổ khúc xạ bằng phương pháp SMILE tại viện tăng từ 102 ca năm 2016 lên 5.484 ca năm 2025, trong khi mổ Lasik gần như biến mất sau 2022.
Lasik là phương pháp mổ cận phổ biến nhiều năm. Bác sĩ dùng laser tạo một lớp vạt mỏng trên giác mạc, lật vạt lên để chiếu laser tái định hình giác mạc rồi đặt vạt trở lại. Phương pháp này giúp cải thiện thị lực nhanh nhưng có thể gây khô mắt hoặc ảnh hưởng độ bền cơ học giác mạc ở một số người.
SMILE là kỹ thuật mới hơn, dùng laser femtosecond tạo một lõi mô nhỏ trong giác mạc rồi lấy ra qua đường rạch vài mm. Không cần tạo vạt giác mạc, SMILE ít xâm lấn hơn, bảo tồn mô tốt hơn và thường giảm khô mắt sau mổ, nhưng chi phí cao hơn Lasik.
Trong bối cảnh công nghệ điều trị ngày càng phát triển, gánh nặng tật khúc xạ tại Việt Nam cũng tăng nhanh, đặc biệt ở lứa tuổi học đường. Dữ liệu khám sức khỏe học sinh TP HCM năm học 2025-2026 ghi nhận hơn 60% trẻ mắc tật khúc xạ. Trước đó, tỷ lệ này là khoảng 54% giai đoạn 2023-2024 và khoảng 30% trước năm 2020.
Tổ chức Y tế thế giới dự báo đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc tật khúc xạ, trong đó Đông Á và Đông Nam Á chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Riêng Việt Nam, khoảng 2/3 dân số có thể bị cận thị.
BS.CK2 Phan Hồng Mai, Trưởng khoa Khúc xạ, Bệnh viện Mắt TP HCM, cho biết bản chất các kỹ thuật mổ cận hiện đại đều nhằm điều chỉnh công suất khúc xạ của mắt, song hiện có nhiều nền tảng công nghệ khác nhau, từ laser bề mặt, Femto-Lasik, SMILE đến đặt kính nội nhãn Phakic.
Theo bác sĩ Mai, không có phương pháp "tốt nhất" cho mọi bệnh nhân. Người có giác mạc mỏng, độ cận cao, loạn thị phức tạp hoặc giác mạc bất thường có thể cần lựa chọn kỹ thuật khác thay vì SMILE. Vì vậy, sàng lọc trước mổ là yếu tố quyết định độ an toàn. Các hệ thống chẩn đoán thế hệ mới có thể dựng bản đồ giác mạc, đo quang sai và phát hiện sớm bất thường rất nhỏ. AI hiện cũng hỗ trợ bác sĩ phân tích dữ liệu để cá thể hóa phương án điều trị.
Khám tư vấn điều trị tật khúc xạ tại Bệnh viện Mắt TP HCM. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
GS.TS Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, cho rằng sự gia tăng nhanh của cận thị học đường khiến phẫu thuật khúc xạ không chỉ là câu chuyện điều trị cá nhân mà ngày càng gắn với bài toán sức khỏe cộng đồng.
"Trước đây nhiều bệnh nhân phải ra nước ngoài để phẫu thuật khúc xạ, nhưng hiện nay Việt Nam đã làm chủ nhiều công nghệ hiện đại", bà nói, đồng thời nhấn mạnh đào tạo nhân lực và chuẩn hóa chuyên môn quan trọng không kém trang thiết bị.
Theo Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Anh Dũng, cùng với phát triển kỹ thuật chuyên sâu, ngành y tế cần đẩy mạnh truyền thông phòng ngừa cận thị học đường, tăng cường sàng lọc tại trường học và xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về tật khúc xạ. Ông cho rằng bệnh viện đầu ngành không chỉ điều trị ca phức tạp mà còn phải dẫn dắt công tác dự phòng, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho y tế cơ sở. Công nghệ cao cần đi cùng an toàn người bệnh và trách nhiệm cộng đồng.
Người đứng đầu Bệnh viện Mắt TP HCM cho biết trung tâm phẫu thuật khúc xạ kỹ thuật cao vừa đưa vào vận hành sở hữu đầy đủ hệ thống chẩn đoán, laser và phẫu thuật nội nhãn, tạo thành hệ sinh thái điều trị khúc xạ toàn diện. Bệnh viện đặt mục tiêu đến năm 2028 đạt mốc 300.000 ca phẫu thuật khúc xạ, đồng thời phát triển thành trung tâm nhãn khoa chuyên sâu của khu vực ASEAN.
Lê Phương








