10 hours ago
5
Quảng Cáo
0943778078
TP HCMAnh Liu, 48 tuổi, mắc bệnh thận đa nang giống 7 người khác trong gia đình, tiến triển suy thận giai đoạn cuối nên phải lọc máu định kỳ.
Bệnh thận đa nang là rối loạn di truyền khiến nhiều túi chứa đầy dịch (gọi là nang) phát triển trong thận. Những nang này nếu tăng sinh quá nhiều hoặc quá lớn khiến thận to lên dần làm hỏng các mô thận khỏe mạnh, dẫn đến suy thận. Gia đình anh Liu có 8 người được chẩn đoán mắc bệnh này, song chỉ anh và người anh trai tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối.
BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, giải thích gene bệnh xuất hiện từ khi sinh ra nhưng các nang thận ban đầu còn nhỏ nên chưa làm suy giảm đáng kể mức lọc cầu thận (GFR). Theo thời gian, đặc biệt ở độ tuổi 40-60, các nang tăng dần về kích thước và số lượng, chèn ép mô thận lành khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Những người có cùng gene bệnh nhưng lối sống khác nhau như ăn mặn, hút thuốc, uống rượu hay kiểm soát huyết áp kém có tốc độ tiến triển suy thận khác nhau. Trường hợp anh Liu bị tăng huyết áp nhưng kiểm soát chưa tốt nên thận tổn thương nhanh hơn những người khác trong gia đình.
Anh Liu có biểu hiện cao huyết áp từ hơn 20 năm trước, đi khám phát hiện thận đa nang. Lúc này, chức năng thận vẫn ổn định nên được hướng dẫn uống nhiều nước, ăn giảm muối và đạm nhằm bảo vệ thận.
Hai năm trước, khi đang làm việc tại TP HCM, anh có biểu hiện bụng to, đau hông và lưng, sốt, đau bụng, phù nhẹ nên đi khám tại một bệnh viện, được chẩn đoán suy thận giai đoạn 5, chỉ định lọc máu định kỳ.
Sau một năm, tình trạng sức khỏe không cải thiện, anh đến khám tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Lúc này, độ lọc cầu thận khoảng 5 mL/phút/1,73m2, tương đương suy thận giai đoạn 5. Hình ảnh siêu âm cho thấy thận bị lấp đầy bởi hàng trăm túi nang làm mất cấu trúc bình thường. Người bệnh còn bị tăng kali và phospho máu gây gánh nặng cho tim.
Người suy thận do thận đa nang có nguy cơ nhiễm trùng rất cao nên bác sĩ Hằng chỉ định lọc máu cho người bệnh 3 lần/tuần xen kẽ phương pháp thẩm tách máu (HD) với thẩm tách máu siêu lọc trực tuyến (HDF online), nhằm loại bỏ độc tố kích thước trung bình như microglobulin gây đau khớp, mệt mỏi, đồng thời giúp bù dịch trực tiếp, ổn định huyết áp cho người bệnh. Anh Liu được kê thêm thuốc hạ áp nhưng vẫn bảo vệ mạch máu và kiểm soát nồng độ kali.
Bác sĩ chỉ định tiêm thuốc định kỳ để kích thích tủy xương tạo hồng cầu, giúp anh có đủ sức khỏe để làm việc mà không bị hụt hơi do thiếu máu. Đồng thời anh được tầm soát rối loạn chuyển hóa canxi và phospho thường xuyên.
Bác sĩ Hằng khám cho anh Liu khi đang lọc máu HDF Online định kỳ. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Thận của anh Liu rất to và chứa nhiều nang nên cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất xơ để tránh táo bón, kiểm soát nguy cơ xuất huyết trong nang hoặc nhiễm trùng nang do các va chạm mạnh vào vùng bụng, hông, lưng.
Sau một năm điều trị, chỉ số kali, huyết sắc tố... của người bệnh duy trì ở mức ổn định, cân nặng và huyết áp được kiểm soát. Anh hết ngứa, mệt, hụt hơi, ăn ngủ tốt. Hiện anh có thể đi làm bình thường, lịch lọc máu định kỳ giảm xuống 2 lần/tuần. Anh cần ăn nhạt, kiểm soát lượng nước uống và kali trong máu. Anh tái khám, siêu âm định kỳ để theo dõi kích thước thận và chụp MRI mạch máu não kiểm tra túi phình mạch máu não - biến chứng nguy hiểm thường đi kèm với thận đa nang di truyền.
Thận đa nang là bệnh mạn tính, triệu chứng phổ biến có thể gặp như cao huyết áp, đau hông lưng, đi tiểu ra máu, sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu thường xuyên và bụng to ra. Bác sĩ Hằng khuyến cáo người có các dấu hiệu trên cần đi khám chuyên khoa để được điều trị phù hợp. Khi có người thân được chẩn đoán thận đa nang, các thành viên trong gia đình nên tầm soát bệnh sớm để có kế hoạch điều trị làm chậm sự phát triển của nang, ngăn suy thận đến sớm phải chạy thận.
Quá trình từ khi phát hiện bệnh đến khi suy thận giai đoạn cuối có thể kéo dài hàng chục năm. Bác sĩ chỉ định chạy thận khi bệnh tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, độ lọc cầu thận xuống dưới 15 mL/phút/1.73 m² khiến thận mất khả năng lọc chất thải và chất lỏng dư thừa ra khỏi máu. Hoặc khi chỉ số GFR chưa xuống thấp, người bệnh vẫn cần phải chạy thận khi có các biểu hiện như phù nề nặng, nôn mửa, chán ăn, ngứa, mệt mỏi, rối loạn điện giải...
Đình Lâm
