Trồng cây cảnh loại biểu tượng phong thủy về phúc lộc, dân một làng ở Tiền Giang, nay là tỉnh Đồng Tháp thu bạc tỷ

Từ vườn mai chiếu thủy u nần tưởng chừng xù xì, người dân xã Thạnh Nhựt (địa phận huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang cũ, nay là xã Vĩnh Bình, tỉnh Đồng Tháp) đã tạo nên một làng nghề trăm năm tuổi, nơi nhiều nông dân thu bạc tỷ mỗi năm nhờ cây mai nu mặt khỉ độc đáo.

Từ niềm đam mê với các cây mai nu thoạt nhìn "xấu lạ"

ông Huỳnh Văn Nghĩa đang tỉa tót 1 cây mai nu. Ảnh: T.Đ

Giữa vùng quê Gò Công yên bình, xã Thạnh Nhựt từ lâu được xem là cái nôi của nghề trồng mai nu mặt khỉ. Những gốc mai chiếu thủy với lớp da xám bạc, thân cây u nần kỳ dị, thoạt nhìn có vẻ thô ráp nhưng lại khiến giới chơi kiểng say mê bởi vẻ đẹp cổ kính và giá trị nghệ thuật hiếm có.

Gần nửa thế kỷ gắn bó với cây mai nu, ông Huỳnh Văn Nghĩa hiện sở hữu hơn 1.000 gốc mai nu có tổng giá trị lên đến hàng tỷ đồng, kể, cơ duyên đến với nghề đơn giản chỉ từ sự đam mê.

"Loại kiểng cổ u nần khắp thân, rêu phong có sức hút lạ thường", ông Nghĩa tâm sự.

Theo ông Nghĩa, điểm đặc biệt làm nên giá trị của mai nu chính là những khối u tự nhiên nổi lên khắp thân cây. Dân chơi kiểng ví những khối u ấy giống gương mặt loài khỉ nên gọi là mai nu mặt khỉ.

Thế nhưng, giá trị của mai nu không chỉ nằm ở những "mặt khỉ" kỳ lạ. Trong giới sinh vật cảnh, cây càng nhiều nu, nu càng tròn, càng nổi rõ thì càng quý. Một cặp mai nu được tạo hình hoàn chỉnh có thể bán từ 60-80 triệu đồng, thậm chí cao hơn nhiều nếu sở hữu dáng thế độc đáo.

Để tạo nên một tác phẩm như vậy, người trồng phải mất từ 8-10 năm chăm sóc, tạo hình và uốn nắn. Mỗi đường cong trên thân cây đều phải tuân thủ những nguyên tắc nghiêm ngặt của nghệ thuật kiểng cổ.

anh Lê Tấn Bỉnh (trái) trong vườn mai nu nhà. Ảnh: T.Đ

Trồng mai chiếu thủy, mai nu mặt khỉ đất Gò Công: "Nghề chơi trí tuệ" làm nên những tỷ phú làng quê

Nhắc đến làng mai nu Thạnh Nhựt, nhiều người nghĩ ngay đến anh Lê Tấn Bỉnh, hay còn gọi là Tám Bỉnh - người được bà con địa phương gọi vui là "tỷ phú mai nu".

Hiện anh sở hữu khoảng 10.000 cây mai nu trên diện tích 2,5ha, trong đó có hơn 800 cây thành phẩm. Mỗi năm, khu vườn mang về doanh thu từ vài trăm triệu đồng đến khoảng 1 tỷ đồng.

Điều làm nên tên tuổi của anh Tám Bỉnh là việc phát hiện và nhân giống thành công dòng mai nu đột biến. Dòng mai này có phần gốc lớn, ngọn nhỏ, nu mọc dày và đẹp hơn mai nu thông thường, thời gian tạo nu cũng nhanh hơn rất nhiều.

Những cành chiết mai nu đột biến của anh bán với giá khoảng vài chục ngàn đồng/cành, cao gấp nhiều lần giống thông thường. Các cặp mai nu đột biến dù chưa hoàn thiện cũng được khách trả 60-70 triệu đồng.

Theo anh Tám Bỉnh, trồng mai nu là "nghề chơi trí tuệ". Nghệ nhân không chỉ trồng cây mà còn gửi gắm vào từng tác phẩm những triết lý sống sâu sắc.

Các thế mai nổi tiếng như "Lá rụng về cội", "Tam cang ngũ thường", "Tam tòng tứ đức", "Siêu phong bán nguyệt"... đều mang những thông điệp về đạo hiếu, gia đình, cội nguồn và nhân cách con người.

Đặc biệt, thế "Lá rụng về cội" yêu cầu ngọn cây phải uốn cong, chĩa thẳng xuống tâm gốc cây, tượng trưng cho sự hướng về nguồn cội của mỗi con người.

Một mặt khỉ trên cây mai nu. Ảnh: T.Đ

Mai nu - biểu tượng phong thủy của sự trường tồn và phúc lộc

Không chỉ là cây cảnh nghệ thuật, mai nu còn được giới chơi kiểng xem là một loại cây mang nhiều ý nghĩa phong thủy.

Theo các nghệ nhân, những khối nu tự nhiên trên thân cây là dấu tích của thời gian, tượng trưng cho sự tích tụ sinh khí và năng lượng bền vững. Cây càng lâu năm, càng nhiều nu thì càng được xem là quý giá.

Trong quan niệm dân gian, mai nu tượng trưng cho sự trường thọ, bền bỉ, vượt qua nghịch cảnh. Dáng cây cổ kính, rắn rỏi thể hiện ý chí vươn lên và sự vững vàng của gia chủ.

Những bộ kiểng cổ như Tam cang, Ngũ thường còn mang ý nghĩa giáo dục đạo đức, đề cao nhân - nghĩa - lễ - trí - tín. Chính vì vậy, nhiều người sẵn sàng bỏ ra hàng trăm triệu đồng để sở hữu một cặp mai nu đẹp như một tác phẩm nghệ thuật sống.

Cây mai nu được trồng bạt ngàn ở Thạnh Nhụt. Ảnh: T.Đ

Năm 2021, nhãn hiệu "Mai chiếu thủy nu Gò Công" được cấp chứng nhận bảo hộ. Đến tháng 4/2025, làng nghề kiểng cổ mai nu Thạnh Nhựt chính thức được công nhận là làng nghề truyền thống.

Hiện toàn xã có khoảng 410 hộ trồng mai nu trên diện tích hơn 28ha, với gần 12.500 cặp mai thành phẩm và khoảng 120.000 gốc nguyên liệu. Lợi nhuận bình quân mỗi hộ đạt trên 400 triệu đồng mỗi năm.

Từ những gốc cây u nần tưởng như vô giá trị, người dân Thạnh Nhựt đã tạo nên một thương hiệu nổi tiếng khắp cả nước. Và ở vùng đất Gò Công ấy, cây mai nu không chỉ giúp nhiều nông dân đổi đời, trở thành tỷ phú chân đất, mà còn gìn giữ một di sản văn hóa đặc sắc của miền Tây Nam Bộ.

Đắt - Độc - Lạ Xem thêm