Vì sao giá USD hiện tại rẻ hơn thời điểm đầu năm?

Giảm giá so với đầu năm

Giá USD từ đầu tháng 8 đến nay liên tục giảm. Ngày 20.8, các ngân hàng thương mại giảm giá đô la Mỹ từ 30 - 40 đồng so với ngày trước đó, Vietcombank mua vào còn 25.930 - 25.960 đồng, bán ra còn 26.340 đồng. ACB mua vào 25.940 - 25.970 đồng, bán ra 26.330 đồng… So với cuối tháng 7, giá đồng bạc xanh đã giảm 150 đồng, tương đương 0,57%. Thậm chí, giá USD trong ngân hàng hiện còn thấp hơn mức giá đầu năm. Trong đó, giá mua USD giảm gần 120 đồng, tương ứng 0,5%; giá bán giảm gần 40 đồng, tương đương 0,14%. 

Lần đầu tiên trong hàng chục năm trở lại đây, giá USD trong gần 8 tháng đầu năm lại có xu hướng giảm. Thực tế nhiều tháng trở lại đây, giá đồng bạc xanh không chạm mức cao kịch trần, điều này cho thấy nhu cầu USD không mấy căng thẳng.

Giá USD liên tục giảm

ẢNH: NGỌC THẮNG

Ngược lại, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố duy trì đà tăng liên tục trong nhiều tháng trở lại đây. Ngày 20.8, tỷ giá trung tâm ở mức 25.590 đồng/USD. Kể từ đầu tháng 5 đến nay, tỷ giá trung tâm đã tăng 478 đồng, tương đương 1,9%. Đây cũng là mức tăng giá so với đầu năm nay.

Đáng nói, giá USD trượt giảm dù mức nhập siêu ngày càng tăng. Trong nửa đầu tháng 8, thâm hụt cán cân thương mại (nhập siêu) của Việt Nam ghi nhận thêm 1,5 tỉ USD, đưa mức thâm hụt lũy kế từ đầu năm lên gần 21,88 tỉ USD. Báo cáo kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính tháng 8 của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) nhận định "không quá lo lắng về nguy cơ mất cân bằng cung - cầu ngoại tệ do thâm hụt thương mại gây ra". Lý do nằm ở việc các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp (FDI) có thể đang sử dụng chính dòng vốn đầu tư trực tiếp vào Việt Nam để nhập khẩu máy móc, thiết bị và các sản phẩm đầu vào phục vụ sản xuất. Từ đó, việc FDI giải ngân tăng mạnh một phần giúp đỡ việc cán cân bị thâm hụt không tạo áp lực lên tỷ giá. 

Giải ngân FDI trong 7 tháng đầu năm tăng gần 12%, mức tăng mạnh nhất trong vòng 7 năm, tập trung nhiều dự án liên quan đến chip bán dẫn. Và về mặt logic, FDI đăng ký điều chỉnh sẽ có tốc độ giải ngân nhanh hơn FDI đăng ký mới nên thâm hụt thương mại trong năm nay chủ yếu do doanh nghiệp FDI. Ngoài ra, việc lãi suất chỉ giảm ở mức tương đối nhẹ cũng là tiền đề giúp tỷ giá duy trì ổn định trong năm nay.

Dự báo giá USD có thể xuống dưới 26.000 đồng

Ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc toàn quốc Khối Kinh doanh vốn, tiền tệ và thị trường chứng khoán, HSBC Việt Nam cho rằng điểm đáng chú ý của nửa đầu năm 2026 là cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng trưởng rất mạnh. Từ góc độ tăng trưởng, đây là tín hiệu tích cực. Thế nhưng, ở góc độ thị trường ngoại hối, diễn biến này cũng đồng nghĩa với việc cầu ngoại tệ trong nước tăng lên đáng kể. Khi doanh nghiệp nhập khẩu nhiều hơn, nhu cầu mua USD để thanh toán quốc tế sẽ tăng tương ứng. Trong khi đó, dù xuất khẩu vẫn tăng tốt, tốc độ nhập khẩu đang cao hơn, khiến cán cân thương mại hàng hóa và cán cân vãng lai không còn dồi dào như năm trước. Điều này làm cho bộ đệm ngoại tệ của nền kinh tế mỏng hơn tương đối, và tỷ giá vì vậy có thể trở nên nhạy cảm hơn với các biến động cả trong nước lẫn quốc tế.

Trong nửa cuối năm, áp lực này có thể rõ hơn do yếu tố mùa vụ. Quý 3/2026 thường là giai đoạn doanh nghiệp tăng nhập nguyên liệu cho chu kỳ sản xuất cuối năm, đồng thời cũng là thời điểm nhiều doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển lợi nhuận, thanh toán nội bộ hoặc cơ cấu lại dòng tiền. Vì thế, cung - cầu ngoại tệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở trạng thái căng hơn so với cùng kỳ một số năm trước. Dù vậy, kịch bản cơ sở vẫn là tỷ giá USD/VND biến động theo hướng tăng vừa phải. Việt Nam hiện vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ quan trọng như tăng trưởng GDP cao, FDI giải ngân tích cực, du lịch phục hồi mạnh và triển vọng xuất khẩu vẫn tương đối khả quan. Bên cạnh đó, định hướng điều hành mới tiếp tục nhấn mạnh việc phối hợp đồng bộ giữa tỷ giá, lãi suất, cung tiền, thanh khoản và tín dụng.

Từ góc độ thị trường tài chính, ông Ngô Đăng Khoa kỳ vọng đối với đồng VND đang chuyển theo hướng thực tế và chọn lọc hơn. Trước đây, khi cán cân bên ngoài thuận lợi hơn và nguồn cung ngoại tệ dồi dào, thị trường thường nhìn VND như một đồng tiền ổn định cao trong khu vực. Còn hiện nay, nhà đầu tư vẫn giữ niềm tin vào nền tảng của VND, nhưng đồng thời theo dõi sát hơn các yếu tố ngắn hạn như cầu ngoại tệ trong nước, diễn biến thương mại, dòng vốn FDI và xu hướng lãi suất toàn cầu. Một số tín hiệu cho thấy tâm lý thị trường đã thận trọng hơn, như tỷ giá phản ứng nhạy hơn với nhu cầu ngoại tệ nội địa, hay mặt bằng lãi suất VND ngắn hạn được duy trì ở mức phù hợp để hỗ trợ ổn định kỳ vọng. Tuy nhiên, đây là sự điều chỉnh theo hướng lành mạnh, chứ không phải sự suy giảm niềm tin. 

"Điểm tích cực là nền tảng hỗ trợ cho VND vẫn khá rõ. Tăng trưởng kinh tế duy trì tốt, FDI giải ngân tích cực, du lịch phục hồi mạnh và câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán tiếp tục là yếu tố hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư. Vì vậy, có thể nói thị trường hiện nay đang đánh giá đồng tiền này một cách thực tế hơn, cân bằng hơn và bám sát dữ liệu hơn", ông Ngô Đăng Khoa cho hay.

Theo Techcombank, xét các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá, điểm đầu tiên đến từ đánh giá lại khả năng cao Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay. Điều này giúp định hình lại vùng kỳ vọng đối với chỉ số USD-Index ở mức dưới 100, cụ thể khoảng 98 từ nay đến cuối năm. Việc chỉ số đô la Mỹ (DXY) không tạo ra áp lực lớn về mặt tâm lý là một điểm cộng đối với sự ổn định của tỷ giá trong phần còn lại của năm. Hơn nữa, trong kịch bản Fed không tăng lãi suất, trong khi lãi suất VND chỉ giảm nhẹ, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD vẫn có thể duy trì ở mức cao trên 3%. 

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp tỷ giá ổn định trong thời gian qua, khi góp phần thu hút nguồn cung USD từ bên ngoài, qua đó bù đắp một phần cho trạng thái thâm hụt thương mại. Áp lực này đồng thời cũng được giảm tải nhờ mức tăng trưởng kỷ lục của giải ngân FDI. Cộng thêm diễn biến gần đây của USD/VND, khi tỷ giá giảm mạnh về vùng 26.100 đồng/USD, Techcombank điều chỉnh dự báo theo hướng VND thậm chí có thể lên giá so với USD và USD/VND có khả năng xuống dưới mức 26.000 đồng/USD vào thời điểm cuối năm. Xét theo giá trị trung bình cả năm, VND vẫn được dự báo mất giá nhẹ khoảng 0,8%.