Xuất khẩu dệt may đón cơ hội mới

Ngày 26-2, Triển lãm quốc tế ngành dệt may và công nghệ dệt Việt Nam (VIATT) năm 2026 đã khai mạc tại TP HCM. Sự kiện này do Cục Xúc tiến thương mại - Bộ Công Thương phối hợp với Tập đoàn Messe Frankfurt (Đức) tổ chức, thu hút đông đảo doanh nghiệp (DN) trong nước và quốc tế tham gia.

Tăng trưởng trong khó khăn

Tại lễ khai mạc, ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, cho biết những năm qua, ngành dệt may Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ, ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc tăng trưởng kinh tế của đất nước. Trong cơ cấu các mặt hàng công nghiệp xuất khẩu, dệt may luôn thuộc nhóm dẫn đầu về kim ngạch và tốc độ tăng trưởng, chiếm khoảng 12% - 16% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Theo ông Hưng, 2025 được xem là một năm "vượt khó" của ngành dệt may. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, nhu cầu tiêu dùng sụt giảm tại nhiều thị trường lớn, xuất khẩu dệt may Việt Nam vẫn tăng khoảng 5% so với năm 2024, với kim ngạch ước đạt 46 tỉ USD. Trong đó, nhóm hàng may mặc tiếp tục giữ vai trò chủ lực, đóng góp trên 38 tỉ USD. Sản phẩm dệt may Việt Nam hiện đã có mặt tại 138 thị trường trên thế giới. Trong đó Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất; kim ngạch ước đạt hơn 18 tỉ USD - tăng khoảng 10% so với năm trước.

Ông Hưng nhấn mạnh kết quả này có được nhờ sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các bộ, ngành trong việc tháo gỡ khó khăn cho DN. Kết quả này cũng cho thấy sự nỗ lực không ngừng của cộng đồng DN trong việc đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), chuyển đổi sang sản xuất xanh, bền vững và đầu tư nâng cao năng lực công nghệ.

Tuy nhiên, đại diện Cục Xúc tiến thương mại cũng chỉ ra ngành dệt may đang đối mặt nhiều thách thức. Đó là những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu; yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc, cùng áp lực chuyển đổi số... Những yếu tố này buộc DN dệt may phải liên tục đổi mới để thích ứng và bứt phá.

Theo ông Hưng, ngành dệt may Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, từ gia công sang nâng cao giá trị gia tăng, từ sản xuất truyền thống sang sản xuất xanh và thông minh. Trong bối cảnh đó, DN trong nước cần tăng cường kết nối giao thương với các đối tác quốc tế, tham gia sâu hơn chuỗi sản xuất của các thương hiệu dệt may toàn cầu.

Các thương hiệu lớn trên thế giới cũng được khuyến khích chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý và tham gia quá trình phát triển nguồn cung ứng nguyên - phụ liệu nhằm hình thành chuỗi cung ứng dệt may trong nước.

Nhà máy sản xuất của Tổng Công ty CP May Việt Tiến

Tăng sức cạnh tranh

Trong bối cảnh chính quyền Mỹ áp dụng chính sách thuế quan mới tạm thời trên toàn cầu lên 10% trong vòng 150 ngày, các DN xuất khẩu của Việt Nam nhìn nhận sẽ có nhiều cơ hội để tìm kiếm đơn hàng mới tích cực hơn từ thị trường này.

Mức thuế mới sẽ tạo ra "cú hích" đáng kể cho xuất khẩu dệt may Việt Nam vào thị trường Mỹ. Bởi lẽ, thuế giảm đồng nghĩa giá hàng may mặc khi vào Mỹ sẽ cạnh tranh hơn, từ đó kích thích nhu cầu tiêu dùng và mở ra cơ hội gia tăng đơn hàng trong thời gian tới.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Hữu Phúc, chủ sở hữu Công ty TNHH Dệt may Como và Công ty CP Fadatech, cho rằng chính sách thuế mới của Mỹ nếu được áp dụng rõ ràng sẽ giúp DN dệt may Việt Nam thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thị trường này.

Ông Phúc cũng đánh giá cao vai trò của Chính phủ khi đã chủ động, nhạy bén trong đàm phán nhằm đạt được mức thuế suất phù hợp cho hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Nhờ đó, không chỉ riêng ngành dệt may mà nhiều nhóm hàng khác của Việt Nam cũng có thêm lợi thế cạnh tranh.

"Mỹ và châu Âu đều đang có xu hướng hạn chế nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, trong khi Trung Quốc cũng dần chuyển hướng sang các ngành công nghệ cao. Ngành dệt may là lĩnh vực họ "nhả" ra từ từ và đây chính là cơ hội cho Việt Nam" - ông Phúc nhận định.

Tuy nhiên, doanh nhân này cũng bày tỏ lo ngại khi Việt Nam có vị trí địa lý gần Trung Quốc, nguy cơ hàng hóa nước ngoài "đội lốt" xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ là hiện hữu. Vì vậy, DN trong nước cần hết sức cảnh giác, minh bạch về nguồn gốc xuất xứ. "Thế giới nói chung và Mỹ nói riêng hiện rất quan tâm đến việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Nếu không làm chặt chẽ, DN chúng ta sẽ đối mặt rủi ro lớn" - ông Phúc đánh giá.

Về tình hình đơn hàng, ông Phúc cho biết phần lớn các hợp đồng xuất khẩu hiện nay được ký từ cuối năm ngoái và tháng 1-2026, với mức tăng trưởng khoảng 20% so với cùng kỳ. Trong khi đó, các đơn hàng mới đang ở trạng thái chờ. "Khách hàng chưa vội ký kết mà đợi chính sách thuế mới của Mỹ được công bố rõ ràng. Thời gian qua, nhiều đối tác áp dụng chiến lược hạn chế hàng tồn kho, bán bao nhiêu nhập bấy nhiêu. Khi thuế giảm và sức mua phục hồi, khách hàng buộc phải tăng lượng đặt hàng trở lại" - ông nhận định.

Ở góc độ hiệp hội, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thêu đan TP HCM, cho biết kế hoạch sản xuất - kinh doanh của ngành dệt may trong quý I/2026 tương đối ổn định. Qua làm việc với khách hàng, DN nhận thấy chưa gặp trở ngại quá lớn và đang trong giai đoạn phục hồi. Cùng với triển vọng thuế suất của Mỹ giảm, xuất khẩu dệt may được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trở lại trong các quý tiếp theo.

Trong khi đó, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam Vũ Đức Giang cho rằng bối cảnh đã thay đổi, khi giá xuất khẩu không tăng, thậm chí giảm, trong khi chi phí sản xuất và nhân công liên tục leo thang. Do đó, ngành dệt may buộc phải đa dạng hóa sản phẩm, tìm kiếm thêm khách hàng, chủ động nguồn nguyên liệu trong nước và đẩy mạnh đầu tư công nghệ, tự động hóa để nâng cao năng suất, giảm giá thành và tăng sức cạnh tranh dài hạn.