'Con tôi 10 điểm Toán, 9 điểm tiếng Việt nhưng không đạt học sinh xuất sắc'

Bạn sẽ chọn những tờ giấy khen hay kỹ năng múa hát, vẽ tranh để bồi dưỡng đời sống tâm hồn thêm phong phú?

Vài năm gần đây, cứ mỗi mùa phượng nở, tôi lại thấy xuất hiện nhiều phụ huynh tiếc nuối vì con học giỏi đều các môn nhưng không đạt danh hiệu học sinh xuất sắc chỉ vì một vài môn như Thể dục, Âm nhạc hay Mỹ thuật chỉ được xếp mức "Hoàn thành" thay vì "Hoàn thành tốt".

Có em đạt toàn điểm 9, 10 ở các môn văn hóa, riêng Thể dục bị đánh giá H nên mất danh hiệu xuất sắc. Có em bảng điểm gần như 10 tròn trĩnh, chỉ môn Âm nhạc không đạt mức T là cả năm học trượt danh hiệu mà gia đình kỳ vọng. Và rồi, không ít phụ huynh bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu có quá khắt khe không khi một môn năng khiếu lại quyết định danh hiệu cuối năm?

Theo tôi, câu trả lời là không. Xuất sắc vốn không chỉ là học giỏi Toán hay Văn. Hai chữ "xuất sắc" tự thân đã mang ý nghĩa toàn diện. Một học sinh được gọi là xuất sắc thì không thể chỉ mạnh ở những môn được coi là môn chính, còn những lĩnh vực khác lại hời hợt, đối phó hoặc thiếu cố gắng.

Nhiều năm nay, xã hội vẫn tồn tại tư duy phân chia môn chính, môn phụ. Toán, Văn, Ngoại ngữ được đầu tư tối đa; còn Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật thường bị xem nhẹ.

Không ít phụ huynh sẵn sàng cho con học thêm kín lịch để nâng một điểm Toán, nhưng lại mặc định rằng vẽ xấu cũng được, hát dở cũng không sao, thể lực yếu cũng chẳng ảnh hưởng gì.

Chỉ đến khi danh hiệu cuối năm bị tác động, họ mới giật mình nhận ra những môn mình từng xem nhẹ thực ra vẫn là một phần của giáo dục.

Tôi vẫn luôn cho rằng một đứa trẻ cần được phát triển đồng đều về kiến thức, thể chất, cảm xúc và kỹ năng sống. Thể dục giúp học sinh rèn sức khỏe, tính kỷ luật và tinh thần vận động. Âm nhạc, Mỹ thuật nuôi dưỡng cảm xúc, khả năng sáng tạo và sự cảm thụ. Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ học cách giao tiếp, hợp tác và thích nghi với thực tế.

Nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển từ lâu đã coi trọng giáo dục thể chất, nghệ thuật và kỹ năng mềm ngang với kiến thức học thuật. Họ hiểu rằng thành công trong cuộc sống hay tìm niềm vui ngày thường không chỉ đến từ khả năng giải toán hay ghi nhớ công thức.

Một người có thể học rất giỏi nhưng thiếu kỹ năng giao tiếp, không biết làm việc nhóm, sức khỏe kém hoặc không có đời sống tinh thần phong phú thì vẫn khó phát triển bền vững.

Tôi nghĩ điều phụ huynh cần thay đổi không phải là cách xét danh hiệu, mà là cách nhìn về việc học của con trẻ. Không nên ép con trở thành học sinh xuất sắc bằng mọi giá, càng không nên biến danh hiệu thành thước đo duy nhất của năng lực.

Một đứa trẻ biết học, biết vận động, lớn lên biết cảm thụ nghệ thuật, để nuôi dưỡng đời sống tâm hồn phong phú, biết hợp tác và có tinh thần trách nhiệm sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với cả mớ giấy khen thời đi học, nhưng lớn lên lúng túng trong một buổi liên hoan văn nghệ với bè bạn vì không biết đàn cũng chẳng biết hát, lại càng không biết múa.

Phong Vân