Diễn đàn 'Người trẻ mong gì từ đại biểu?': Mong những chính sách chạm đến đời sống

Nỗi lo việc làm đã tăng áp lực cho người trẻ

ẢNH: AN VY

Cơ hội việc làm, đừng để người trẻ "mắc kẹt" ở vạch xuất phát

Tôi là người trẻ gia nhập thị trường lao động được vài năm nên đã từng là người trong cuộc. Nỗi lo lớn nhất của nhiều người trẻ hiện nay chính là việc làm. Tốt nghiệp đại học không đồng nghĩa với có việc làm phù hợp. Nhiều doanh nghiệp yêu cầu kinh nghiệm, trong khi sinh viên mới ra trường lại thiếu môi trường để tích lũy kinh nghiệm. Vòng luẩn quẩn ấy từng khiến bản thân tôi và nhiều bạn bè đồng trang lứa, cũng như không ít người trẻ rơi vào tâm lý hoang mang, thậm chí chấp nhận làm trái ngành, làm tạm bợ để duy trì cuộc sống.

Tôi mong các đại biểu quan tâm thúc đẩy những chính sách kết nối chặt chẽ hơn giữa nhà trường và doanh nghiệp. Cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên thực tập có trả lương, coi đó như một phần trách nhiệm xã hội. Các trung tâm hỗ trợ việc làm cho thanh niên nên được đầu tư mạnh hơn, không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu việc làm, mà còn đào tạo kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng làm việc và định hướng nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ đào tạo lại, nâng cao kỹ năng cho người trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số. Khi công nghệ thay đổi nhanh chóng, nếu không được cập nhật kiến thức, người trẻ rất dễ bị tụt lại phía sau.

Đối với nhiều người trẻ làm việc tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội… tiền thuê nhà chiếm phần lớn thu nhập. Giá phòng trọ tăng theo từng năm, trong khi mức lương khởi điểm không phải lúc nào cũng tăng tương xứng. Việc tích lũy để mua nhà gần như là giấc mơ xa vời với không ít người.

Tôi mong các đại biểu quan tâm hơn đến chính sách nhà ở xã hội dành cho người trẻ, đặc biệt là những người mới đi làm. Những gói vay ưu đãi, thủ tục minh bạch và điều kiện tiếp cận hợp lý sẽ giúp người trẻ có thêm động lực phấn đấu lâu dài. Đồng thời, cần kiểm soát tốt thị trường cho thuê nhà, đảm bảo an toàn và chất lượng sống tối thiểu cho người thuê trọ.

Tôi nghĩ rằng một xã hội muốn phát triển bền vững không thể để thế hệ lao động trẻ của mình phải sống trong tâm thế tạm bợ và thiếu an tâm.

Trước khi gia nhập thị trường lao động, bản thân tôi đã từng có thời gian khởi nghiệp. Và tôi nhận ra nhiều người trẻ thời nay mang trong mình ý tưởng táo bạo và tinh thần dấn thân. Tuy nhiên, từ ý tưởng đến thực tế là một khoảng cách lớn. Thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm quản trị, thiếu thông tin pháp lý… là những rào cản khiến nhiều dự án sớm dừng lại.

Tôi kỳ vọng đại biểu sẽ thúc đẩy các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp dành riêng cho thanh niên, với quy trình xét duyệt minh bạch và tư vấn đi kèm. Bên cạnh hỗ trợ tài chính, người trẻ cần được đào tạo về quản trị doanh nghiệp, pháp luật, thuế và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Những không gian làm việc chung giá rẻ hoặc miễn phí do địa phương hỗ trợ cũng sẽ là cú hích lớn cho cộng đồng khởi nghiệp.

Chúng tôi không sợ thất bại, nhưng chúng tôi cần một môi trường khuyến khích thử sức thay vì quá nhiều rào cản thủ tục.

Nguyễn Thị Ánh Thư (email: moonthu1998@gmail.com)

Bảo vệ người lao động trước kỷ nguyên công nghệ

Thật không quá lời khi nhận định chỉ 5 đến 10 năm nữa, một kỷ nguyên mang tên tự động hóa sẽ tấn công mạnh mẽ hơn vào thị trường lao động đa dạng của nước nhà và có thể thay thế hoàn toàn vị trí của hàng chục triệu lao động trong nước.

Trước thực trạng khắc nghiệt đó, tôi tha thiết kiến nghị các đại biểu dân cử cần mang vấn đề thực tế của thị trường lao động số vào nghị trường và đề xuất những quyết sách mang tính bước ngoặt. Nhà nước không thể đứng ngoài cuộc, mà cần đóng vai trò nhạc trưởng thông qua các giải pháp cụ thể sau.

Thứ nhất, triển khai chiến lược đào tạo kỹ năng số miễn phí trên quy mô toàn quốc. Nhà nước cần tổ chức các khóa học chiến lược, hoàn toàn miễn phí cho mọi thành phần lao động quan tâm. Những khóa học này không dừng lại ở tin học căn bản, mà phải tập trung vào "kỹ năng chuyển đổi thời AI": từ cách cộng tác, "sống chung" để tạo ra giá trị với công cụ AI, tư duy phản biện, cho đến các kỹ năng sáng tạo kết hợp. Đây phải được coi là một loại chính sách đào tạo "bình dân học vụ số" chuyên sâu và cập nhật liên tục để mọi người dân đều có quyền tiếp cận và nâng cấp bản thân.

Thứ hai, thiết lập Quỹ tái đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp. Cần có một cơ chế tài chính đặc thù, phối hợp giữa ngân sách nhà nước và đóng góp từ các doanh nghiệp công nghệ trong nước. Quỹ này sẽ trực tiếp chi trả chi phí đào tạo, học nghề mới cho những lao động là nạn nhân của tự động hóa, giúp họ thay đổi loại hình lao động để hòa nhập thay vì để mặc họ bám víu vào những công việc tự do bấp bênh.

Thứ ba, cải cách tư duy giáo dục từ gốc. Giáo dục phải lấy tư duy giải quyết vấn đề và đào tạo người học có năng lực thích nghi, làm chủ công nghệ để tạo ra giá trị. Đại biểu cần đề xuất, thúc đẩy các bộ ngành sớm chuẩn hóa khung năng lực số quốc gia để làm kim chỉ nam cho hệ sinh thái các cơ sở đào tạo trong toàn quốc, đảm bảo sinh viên ra trường không bị ngơ ngác với thời thế ngay khi vừa nhận bằng.

Thứ tư, nghiên cứu hành lang pháp lý về "Thuế công nghệ" và an sinh số. Để công bằng cho con người, cần cân nhắc việc thu thuế từ các doanh nghiệp sử dụng robot thay thế nhân lực quy mô lớn. Nguồn lực này sẽ được tái đầu tư vào hệ thống phúc lợi, đảm bảo rằng sự phát triển của công nghệ phải phục vụ hạnh phúc của con người chứ không phải để tạo ra sự bất bình đẳng xã hội sâu sắc.

Tạ Tư Vũ (email: vu.tatu@gmail.com)

Giáo dục nghề nghiệp là công cụ để giảm nghèo

Tạo điều kiện để công tác dạy nghề, đặc biệt là ở vùng nông thôn, đạt hiệu quả cao, đó là điều những người trẻ mong muốn ở các vị đại biểu HĐND và ngay cả Quốc hội.

Tiêu chí giáo dục nghề nghiệp là công cụ để giảm nghèo nên được lan tỏa để học sinh hướng đến suy nghĩ tích cực trong việc chọn nghề. Tài liệu tuyên truyền phải súc tích về nội dung, gắn bó với cuộc sống, trình bày bắt mắt để tạo động cơ học tập và làm cho học sinh hiểu rõ ý nghĩa và có nhu cầu phải tìm hiểu và chọn hướng đi phù hợp.

Khi đã có mục tiêu rõ ràng, chương trình cần phải được thiết kế với những hoạt động cụ thể, đặc biệt là phần thực hành với định lượng thời gian phù hợp. Liên kết với những doanh nghiệp trong địa bàn và những vùng lân cận để có số liệu thực tế minh chứng cho những hoạt động, hướng đến việc phát triển các kỹ năng một cách tự nhiên.

Chương trình đào tạo nghề phải khai thác sự tham gia của cộng đồng. Cung cấp những chỉ tiêu việc làm với những ngành nghề ở địa phương. Các cơ sở dạy nghề phải có cam kết đầu ra hay tư vấn giới thiệu việc làm cho những học viên tham gia học tập để phụ huynh học sinh có thể yên tâm khi cho con em học nghề. Ở một góc độ khác nữa là những cơ sở dạy nghề cần phải cập nhật kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ giáo viên đào tạo để từ đó lan tỏa đến người lao động trong giai đoạn hiện nay để không lạc hậu so với tiến bộ xã hội.

Rất mong những vị đại biểu của dân sẽ chú trọng đến vấn đề này để một trong những tâm tư nguyện vọng của người trẻ sẽ được đáp ứng để mang lại thông điệp tích cực cho xã hội.

Lê Tấn Thời (email: tanthoile76@gmail.com)