Giải mã 'đòn thế' của Tổng thống Trump với Iran

Hôm qua (27.2), Reuters đưa tin giá dầu thế giới cùng ngày đã tăng nhẹ.

Khả quan nhưng bất an

Theo đó, giá dầu thô Brent tăng thêm 1,13 USD, tương đương 1,6%, lên 71,88 USD/thùng. Giá dầu thô WTI thì tăng 1,1 USD, tương đương 1,7%, lên 66,31 USD/thùng. Nguyên nhân được cho là vì giới đầu tư lo ngại khả năng gián đoạn nguồn cung sau kết quả đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Tehran.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ford đã cập cảng ở căn cứ tại Vịnh Souda

Ảnh: AFP

Reuters dẫn lời nhà phân tích Tamas Varga, thuộc Công ty môi giới PVM, cho rằng: "Giới đầu tư đang lo lắng về sự không chắc chắn của kết quả đàm phán, điều này khiến giá dầu tăng cao. Thực tế này đến từ kết quả của các cuộc đàm phán hạt nhân của Tehran và hành động quân sự Mỹ có thể tiến hành nhằm vào Iran".

Dù cả hai đồng ý kéo dài các cuộc đàm phán, nhưng vòng đàm phán mới nhất giữa Mỹ và Iran đã không có được bước đột phá nào. CNBC dẫn lời Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi cho biết cuộc đàm phán gần nhất là lần "căng thẳng nhất cho đến nay".

"Cuộc đàm phán đã đạt được tiến bộ hơn nữa trong cam kết ngoại giao của chúng tôi với Mỹ", ông Araghchi nói thêm đồng thời tiết lộ cả hai bên đã lên kế hoạch một cách "chi tiết" hơn về các vấn đề quan trọng bao gồm việc chấm dứt các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Oman Badr Al Busaidi, người đóng vai trò trung gian đàm phán giữa Mỹ và Iran, thì khẳng định hai bên đã đạt được "tiến bộ đáng kể" tại cuộc đàm phán quan trọng ở Geneva (Thụy Sĩ) vừa qua và đồng ý gặp nhau vào tuần tới ở Vienna (Áo) để thảo luận về các chi tiết thỏa thuận.

Hồi đầu tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Iran muốn thực hiện một "thỏa thuận" nhiều hơn với Mỹ nhưng lại từ chối cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Vị chủ nhân Nhà Trắng cho rằng đó là điểm mấu chốt cản trở thỏa thuận giữa hai bên.

Cây gậy và củ cà rốt

Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng: "Mỹ một lần nữa dường như đã sẵn sàng cho hành động quân sự chống lại Iran. Cũng giống như mùa hè năm ngoái khi các quan chức Mỹ và Iran tổ chức 5 vòng đàm phán và rồi chỉ đạt thỏa thuận tạm thời. Khi vòng đàm phán mới đây diễn ra, Mỹ cũng chuẩn bị bằng các con đường phi ngoại giao. Cụ thể, nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai của Mỹ đang nhanh chóng tiếp cận khu vực Ả Rập, cho thấy trong toan tính của Washington thì nguy cơ xảy ra va chạm quân sự với Iran gần như không thể tránh khỏi".

Tổng thống Trump, người từng ra lệnh tấn công Iran vào năm ngoái, đã nhiều lần đe dọa Tehran bằng các cuộc tấn công quân sự nếu Iran không từ bỏ chương trình hạt nhân.

Thực tế, Washington đang không ngừng gia tăng áp lực quân sự nhằm vào Tehran. Ngày 24.2, AFP đưa tin nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ford đã cập cảng ở căn cứ tại Vịnh Souda (Hy Lạp). Đây là căn cứ chiến lược có liên kết với NATO. Vịnh Souda đóng vai trò là một địa điểm hoạt động tiền phương quan trọng cho các lực lượng Mỹ và đồng minh ở phía đông Địa Trung Hải. Vì thế, việc triển khai USS Ford đến đây được xem là nhằm tăng cường sự hiện diện của hải quân Mỹ ở Trung Đông giữa bối cảnh căng thẳng với Iran.

Hồi tháng trước, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln cũng đã đến Trung Đông. Như vậy, Mỹ hiện điều động 2 nhóm tác chiến tàu sân bay - cùng với nhiều tàu khu trục tên lửa dẫn đường, tàu tuần dương và tàu hỗ trợ - đến Trung Đông. Những diễn biến hiện tại ghi nhận đây là đợt tập trung sức mạnh hải quân lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông kể từ Chiến tranh Iraq vào năm 2003.

Không những vậy, cùng ngày 24.2, tờ The New York Times đưa tin Mỹ đã gửi một nhóm chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-22 Raptor đến Israel. Động thái này được giới phân tích quân sự đánh giá là mang thông điệp quan trọng về việc Mỹ sẵn sàng phối hợp với Israel để tấn công Iran. Đây có thể xem là một chọn lựa gần như chắc chắn xảy ra nếu Iran không đạt được thỏa thuận đột phá với Mỹ. Việc Nhà Trắng tăng cường răn đe quân sự và sẵn sàng tấn công là cách để gây sức ép với Tehran trên bàn đàm phán.