Hàng loạt chiêu trò lừa đảo nhắm vào thẻ ngân hàng

Vô tư đưa thẻ tín dụng cho người khác giữ và cái giá

Mới bước qua đầu năm, anh B.M.T, ngụ P.Cát Lái (TP.HCM) đã bị mất tiền vô cớ. Chuyện là anh T. đang ngồi uống cà phê với bạn thì có tin nhắn gửi tới điện thoại thông báo thẻ tín dụng của anh đã bị trừ tiền vì khoản thanh toán tại một siêu thị nào đó không phải ở TP.HCM. Anh B.M.T tá hỏa vì anh không sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán. Lục trí nhớ hồi lâu anh mới nhớ rằng thẻ của anh đã giao cho người khác để đáo hạn và họ giữ luôn từ hôm ấy đến giờ. Ngay lập tức anh T. gọi điện cho người giữ thẻ nhưng không liên lạc được.

Trường hợp giao thẻ tín dụng cho người khác giữ đang diễn ra khá phổ biến. PV Thanh Niên đã tiếp xúc với một phụ nữ tên Q., chị này khoe với chúng tôi một xấp thẻ tín dụng của người khác đưa giữ hộ với mục đích đáo hạn giúp. "Có những thẻ đã rút đến hết hạn mức, có thẻ vẫn còn hạn mức khá nhiều. Họ tin tưởng đưa cho tôi giữ, cứ tới ngày đáo hạn là tôi nạp tiền đáo hạn giùm, sau đó trừ phí", chị Q. cho biết. Theo một chuyên gia ngân hàng, hình thức đáo hạn thẻ tín dụng như vậy là vi phạm quy định của ngân hàng. Tuy nhiên, nguy hiểm hơn là thẻ có thể bị thất lạc và kẻ gian chiếm đoạt.

Không nên giao thẻ tín dụng cho người khác khi thanh toán

ẢNH: C.T.V

Mấy ngày gần đây, nhiều ngân hàng lớn trong nước đã gửi cảnh báo đến khách hàng khi ghi nhận những trường hợp thẻ vẫn nằm trong ví, không hề cho mượn hay lộ mã OTP, nhưng tài khoản vẫn bị trừ hàng chục, hàng trăm triệu đồng tại các điểm mua sắm trang sức hoặc điện tử. Đây không phải là trường hợp cá biệt mà thủ đoạn đánh tráo này đã xuất hiện nhiều nơi, nhiều nạn nhân đã trình báo.

Trả lời PV Thanh Niên, ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia an ninh mạng, Giám đốc dự án Chống lừa đảo (chongluadao.vn), cho biết trong lĩnh vực thẻ tín dụng, trước đây nhiều vụ việc lừa đảo đã bị phanh phui. Bên cạnh dịch vụ đáo hạn ngân hàng, các băng nhóm tội phạm còn lừa đảo người dùng thông qua hình thức chuyển đổi tiền từ tài khoản thẻ tín dụng sang thẻ ATM. Cụ thể, kẻ gian tự xưng là nhân viên ngân hàng, giới thiệu chương trình "rút 75% hạn mức thẻ tín dụng về tài khoản ATM, không mất phí, được trả góp". Nếu khách hàng đồng ý, họ yêu cầu cung cấp số thẻ, ngày hết hạn, mã CVV và số tài khoản nhận tiền. Các đối tượng lừa đảo sử dụng thông tin này tạo giao dịch thanh toán khống trên gian hàng trực tuyến đã đăng ký sẵn. Khi hệ thống ngân hàng gửi mã OTP xác thực đến điện thoại chủ thẻ, chúng tiếp tục gọi điện yêu cầu cung cấp mã với lý do "hoàn tất thủ tục giải ngân". Khi mã OTP được cung cấp, giao dịch được xác nhận, tiền lập tức bị trừ khỏi hạn mức thẻ tín dụng của khách và chuyển về tài khoản của các đối tượng tội phạm này.

Hiện nay, hình thức lừa đảo trên đã bị ngăn chặn, tuy nhiên lại xuất hiện hình thức khác. Ngay trước và sau kỳ nghỉ tết, hàng loạt ngân hàng đã cảnh báo thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán bằng thẻ vật lý tại nơi mua hàng, đối tượng tráo chip thật của thẻ bằng chip giả có hình dạng tương tự; sau đó sử dụng chip đánh cắp để thực hiện giao dịch gian lận.

Ông Ngô Minh Hiếu giải thích: Đây là một biến thể gian lận thẻ vật lý có yếu tố "can thiệp phần cứng". Đối tượng lợi dụng thời điểm khách hàng đưa thẻ cho nhân viên/POS hoặc khi thẻ rời khỏi tầm mắt để tráo chip thật bằng chip giả có hình dạng, kích thước tương tự. Chip giả này chỉ mang tính "ngụy trang", không có dữ liệu hoặc chứa dữ liệu đánh lạc hướng. Trong khi đó, chip thật bị đánh cắp sẽ được gắn vào phôi thẻ trắng hoặc thiết bị chuyên dụng để thực hiện giao dịch gian lận (card-present fraud). Thủ đoạn này thường đi kèm các mắt xích khác như nội gián tại điểm bán, POS bị kiểm soát, hoặc nhóm tội phạm chuyên xử lý - ghi dữ liệu chip. Vì vậy mấu chốt để phòng tránh chính là phải đích thân sử dụng thẻ, không giao cho người khác.

Những kịch bản lừa tiền tinh vi

Khi công nghệ ngày càng phát triển thì các đối tượng lừa đảo cũng nhanh chóng thích nghi và tạo dựng ra nhiều kịch bản khác nhau để dẫn dụ nạn nhân sập bẫy. Mới đây Công an tỉnh Đồng Tháp đã cảnh báo chiêu trò dàn dựng sự cố hết sức tinh vi: Các đối tượng thu thập số điện thoại, tên và số tài khoản của nạn nhân từ các bài đăng bán hàng, hình ảnh chuyển khoản công khai trên mạng. Sau đó chúng dùng số điện thoại của nạn nhân để đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng và cố tình nhập sai mật khẩu nhiều lần, khiến hệ thống tự động khóa tài khoản. Ngay khi nạn nhân phát hiện tài khoản bị khóa và đang trong trạng thái lo lắng, kẻ gian lập tức gọi điện giả danh nhân viên ngân hàng, thông báo rằng tài khoản đang bị tấn công và đã bị khóa để ngăn chặn rủi ro. Do sự cố là có thật, nhiều người dễ dàng tin tưởng và làm theo hướng dẫn. Lúc này, các đối tượng yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP hoặc gửi đường link cài đặt ứng dụng lạ chứa mã độc, từ đó chiếm quyền điều khiển điện thoại và rút sạch tiền trong tài khoản.

Thẻ tín dụng có thể bị kẻ gian đánh tráo chip giả sau đó sử dụng để chiếm đoạt

Một kịch bản nguy hiểm khác cũng khiến người dân rất dễ sập bẫy nếu thiếu cảnh giác. Mới đây, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết vào dịp Tết Nguyên đán, lợi dụng nhu cầu giao dịch tài chính tăng cao, tội phạm công nghệ cao đã triển khai nhiều kịch bản lừa đảo tinh vi liên quan đến việc chuyển nhầm tiền vào tài khoản.

Đầu tiên, các đối tượng chủ động chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản của nạn nhân, sau đó giả danh là người chuyển nhầm hoặc nhân viên công ty thu hồi nợ để liên tục thúc ép, đe dọa, yêu cầu nạn nhân phải chuyển trả vào một tài khoản khác do chúng chỉ định. Dù đã làm theo yêu cầu nhưng nạn nhân vẫn tiếp tục bị các đối tượng này hăm dọa và thao túng, khiến họ rơi vào tâm trạng hoang mang, lo lắng.

Cơ quan công an khuyến cáo, đối với người chuyển nhầm tiền thật sự phải lưu trữ bằng chứng giao dịch (ảnh màn hình, mã tra soát) và thông báo ngay cho ngân hàng để yêu cầu lệnh tra soát. Tuyệt đối không tự ý liên hệ đe dọa người nhận hoặc thực hiện theo yêu cầu chuyển phí của người lạ trên mạng. Đối với người nhận được tiền chuyển nhầm, tuyệt đối không rút tiền hoặc chuyển sang tài khoản khác để sử dụng. Người dân cần thông báo cho ngân hàng và chỉ thực hiện hoàn trả thông qua hệ thống chính thống hoặc có sự chứng kiến của cơ quan nhà nước như lực lượng công an.