1 hour ago
3
Quảng Cáo
0943778078
Giá lương thực tăng tới 150% và đồng tiền mất giá một nửa, buộc hàng triệu gia đình Iran phải cắt giảm tối đa chi tiêu cho hàng hóa thiết yếu.
Ahmad Karimi, 52 tuổi, tài xế taxi có hai con, cho biết dành 15 tiếng mỗi ngày để kiếm sống nhưng vẫn phải thắt chặt hầu bao. "Chúng tôi cắt giảm trái cây, thịt, từ bỏ thời gian giải trí, thậm chí làm việc cả cuối tuần", anh kể.
Gần 6 tháng từ khi xung đột với Mỹ nổ ra, các cửa hàng tạp hóa ở Tehran vẫn đầy ắp hàng hóa. Tuy nhiên, giá gạo đã tăng 60% và thịt bò đắt thêm 150% so với trước chiến sự. Giá cả leo thang khiến nhiều gia đình như Ahmad Karimi gặp khó trong cân đối thu nhập và chi tiêu.
Khi giá cả ở các cửa hàng thực phẩm tăng cao và đồng rial mất nửa giá trị, nhiều người đổ đến khu chợ Grand Bazaar rộng lớn ở thủ đô với hy vọng tìm được hàng thiết yếu giá rẻ hơn.
Một bà mẹ hai con ở miền bắc Iran tuần này đăng lên mạng xã hội X bức ảnh sau khi mua sữa, trứng, giấy vệ sinh và vài món khác, nhưng không có thịt, đã tốn 89 triệu rial (khoảng 65 USD). "Mua nhu yếu phẩm cơ bản giờ đã trở thành ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, còn giỏ hàng thì ngày càng nhỏ và hạn chế hơn", người phụ nữ 41 tuổi cho biết. Chị nói kiệt sức mỗi lần phải đắn đo, từ chối yêu cầu mua sắm của các con.
Không chỉ thực phẩm, thuốc men, gần như mọi hàng hóa khác đều trở nên đắt đỏ, trừ xăng nhờ trợ giá của chính phủ. Tuần trước, một trợ lý của Tổng thống Iran cho biết lượng xăng tiêu thụ mỗi ngày của đất nước đang nhiều hơn sản xuất, nên không loại trừ khả năng phải tăng giá.
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), lạm phát tại Iran được dự báo lên gần 70% vào cuối năm nay. Trong khi đó, GDP nước này có thể giảm hơn 5% sau một thập kỷ chịu trừng phạt.
Số liệu chính thức của chính phủ cho biết tỷ lệ thất nghiệp là 9,1%, dù đánh giá thực tế có thể cao hơn nhiều lần. Tính đến cuối tháng 5 - ba tháng sau khi chiến sự nổ ra - hơn một triệu việc làm đã biến mất, theo đại diện Bộ Lao động Iran.
Nhưng bất chấp khó khăn và gian khổ, người dân thể hiện sự kiên nhẫn trước những áp lực kinh tế phát sinh, theo Hassan Golmoradi, một nhà kinh tế tại Tehran.
Hôm 19/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động "chiến tranh kinh tế" với Iran. Ông Trump và đội ngũ cố vấn tin rằng áp lực kinh tế sẽ buộc nước này chấp nhận điều kiện do Mỹ đưa ra để chấm dứt xung đột.
Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn hoài nghi về khả năng áp lực kinh tế ngày càng lớn có buộc Iran phải nhượng bộ hay không. Bởi nước này vốn đã chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây nhiều năm và ngày càng thành thạo trong việc né tránh.
Theo đó, họ đã mở rộng sản xuất nội địa, sử dụng các mạng lưới thương mại phi chính thức xuyên biên giới, mua hàng hóa bị hạn chế thông qua nước thứ ba và vận chuyển dầu bằng "đội tàu bóng tối".
"Năng lực chống chịu của Iran giúp nước này tránh sụp đổ, ngăn khó khăn kinh tế chuyển hóa thành sức ép chính trị và những thay đổi mà Mỹ kỳ vọng", Hadi Kahalzadeh, chuyên gia kinh tế Iran tại Đại học Brandeis nói.
Người mua sắm tại khu chợ Grand Bazaar ở Tehran ngày 8/8. Ảnh: AP
Ông Mohammad Farzanegan, Giáo sư kinh tế Trung Đông tại Đại học Marburg, (Đức) cho rằng người tiêu dùng Iran thực sự khó khăn, nhưng không có ý định tham gia biểu tình vì thấy chẳng có lợi gì cho bản thân và gia đình.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhận thức được tình hình kinh tế khó khăn, bày tỏ ủng hộ một giải pháp đàm phán. "Điều khiến chúng tôi quan tâm là sinh kế của người dân và làm mọi thứ có thể để giải quyết", ông nói tuần trước.
Tuy nhiên, lực lượng có ảnh hưởng lớn nhất tại Iran vẫn là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Tháng này, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei đã bổ nhiệm một cựu chỉ huy IRGC để đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, động thái cho thấy ông nghiêng về đường lối cứng rắn. Theo AP, phe cứng rắn tin rằng Tehran có thể chịu đựng sức ép kinh tế lâu hơn các đối thủ.
Trong lúc này, tài xế taxi Karimi mong giới lãnh đạo Iran sớm có hành động để giảm áp lực tài chính mà ông và nhiều người đang gánh chịu. "Người dân không thể tiếp tục sống thế này. Chúng tôi chỉ đơn giản là thở, tồn tại và cố gắng gượng qua ngày", ông nói.
Phiên An (theo AP)
