Người Việt đầu tiên vào đội cứu hỏa tình nguyện Toyama

Nhật BảnHuỳnh Hữu Qui là người nước ngoài đầu tiên của Đội cứu hỏa tình nguyện thành phố Toyama, hỗ trợ bảo vệ khu dân cư và thay đổi góc nhìn về cộng đồng người Việt.

17h30 một ngày đầu tháng 8, sau giờ làm việc tại công ty, kỹ sư xây dựng Huỳnh Hữu Qui đi thẳng đến phòng trực ban cứu hỏa phân khu Yamamuro, thành phố Toyama. Anh cùng ba đồng nghiệp người Nhật lên xe tuần tra các tuyến đường dân sinh, nhắc nhở người dân và giám sát những nguy cơ phát sinh hỏa hoạn. Mỗi tháng, anh có hai chuyến tuần tra như thế này.

"Dù thường xuyên tăng ca, tôi luôn ưu tiên lịch tuần tra để góp phần giữ an toàn cho khu phố", nam kỹ sư 38 tuổi quê Quảng Ngãi nói.

Anh Huỳnh Hữu Qui, 38 tuổi, kỹ sư xây dựng tại Nhật Bản, hiện là thành viên người nước ngoài đầu tiên tham gia Đội cứu hỏa tình nguyện thành phố Toyama. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Sang Nhật Bản từ năm 2012, anh Qui từng chứng kiến những lần thành phố chịu tổn thất nặng nề do thiên tai. Anh lập đội cứu hộ người Việt để cùng lực lượng chức năng dọn dẹp nhà cửa.

Năm 2023, gia đình anh mua nhà và định cư tại khu Yamamuro. Dù nhận thấy lực lượng an ninh địa phương giảm, anh chưa thể đăng ký tham gia vì chưa nắm rõ quy định. Thay vào đó, anh chủ động dọn rác và tham gia các chiến dịch vệ sinh môi trường.

Đầu năm 2026, một người hàng xóm hướng dẫn anh quy định và mời gia nhập đội tình nguyện. Được Sở cứu hỏa thành phố Toyama phê duyệt, anh nộp đơn đăng ký. Chị Nguyễn Thị Thu Hiền, vợ anh, ban đầu lo lắng vì công việc rủi ro. "Nhưng chính quyết tâm muốn đóng góp cho địa phương của chồng đã thuyết phục tôi", chị nói.

Tháng 4/2026, anh Qui trở thành người ngoại quốc đầu tiên trong 21 thành viên của đội cứu hỏa phân khu Yamamuro. Ở Nhật Bản, các khu dân cư đều có đội cứu hỏa tình nguyện (shobodan) hoạt động song song với lực lượng chính quy. Tuy nhiên, luật cấm người nước ngoài cầm vòi phun hoặc lái xe cứu hỏa tại hiện trường, chỉ cho phép hỗ trợ hướng dẫn sơ tán và cứu trợ khi có thiên tai.

Vừa nhập đội, nam kỹ sư được chọn thi đấu nghiệp vụ cứu hỏa cấp thành phố. Do hoạt động cứu hộ đòi hỏi tốc độ và sự phối hợp, những ngày đầu anh lóng ngóng khi tháo dỡ thiết bị. Suốt một tháng đầu, ngày nào anh cũng thức dậy từ 4h30 để tập luyện, về nhà lúc 6h20 và chuẩn bị đi làm đến 19h.

"Quy định cấm tiến lên tuyến đầu mang lại đôi chút nuối tiếc, song tôi sẽ hỗ trợ mọi người từ phía sau", anh Qui nói và cho biết luôn sẵn sàng có mặt khi lực lượng chính quy cần.

Anh Huỳnh Hữu Qui (cầm vòi xịt nước) tập luyện kỹ năng chữa cháy cùng các thành viên thuộc Đội cứu hỏa tình nguyện thành phố Toyama, phân khu Yamamuro, hồi tháng 5/2025. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ông Kanayama Yasushi, Đội trưởng cứu hỏa tình nguyện khu vực Yamamuro, cho biết anh Qui hòa nhập nhanh, nỗ lực cống hiến và tạo ra tác động tích cực đến cộng đồng ngoại kiều.

"Qui sẽ đóng góp sức lực giúp khu vực Yamamuro an toàn hơn, đồng thời trở thành chỗ dựa giúp những người nước ngoài khác yên tâm sinh sống tại đây", ông Kanayama nói với VnExpress.

Cũng theo người đội trưởng, sự tham gia của anh Qui mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh địa phương đang thiếu hụt nhân sự nghiêm trọng. Ngày 4/8, đài truyền hình BBT Toyama dẫn số liệu từ Sở Cứu hỏa cho biết lực lượng tình nguyện toàn thành phố có 8.139 thành viên, giảm hơn 1.300 người trong 10 năm qua và chỉ đạt 80% chỉ tiêu. Hơn một nửa thành viên đã trên 50 tuổi. "Việc tiếp nhận người ngoại quốc giúp địa phương giải bài toán nhân lực, đồng thời thúc đẩy mối quan hệ giao lưu văn hóa bền chặt", bản tin của đài BBT Toyama nói.

Từ khi xuất hiện trên báo chí Nhật, anh Qui nhận nhiều lời chúc mừng từ đồng nghiệp, hàng xóm và gia đình tại Việt Nam. Hành động của anh cũng khích lệ nhiều người Việt tại Nhật Bản chủ động nhắn tin, tìm hiểu cách thức tham gia các đội tình nguyện.

Song song với công tác tuần tra cứu hộ, anh Qui dự định cùng hàng xóm người bản địa mở lớp tiếng Nhật miễn phí cho đồng hương mới sang. Xa hơn, anh mong muốn mở lớp dạy tiếng Việt cho trẻ em thế hệ thứ hai tại Toyama, giúp các em giữ gìn cội nguồn.

"Dù sống ở đâu, tôi luôn muốn cống hiến sức mình cho nơi đang sống và hướng về quê hương", anh Qui nói.

Quỳnh Nguyễn