Nhiệt độ mặt biển tiến sát mức cao kỷ lục

Nhiệt độ mặt biển trên toàn bộ đại dương ngoài cực (từ 60 độ vĩ Nam đến 60 độ vĩ Bắc) tháng 4 đạt 21 độ C, mức cao thứ hai lịch sử, chỉ sau tháng 4/2024, vốn đạt 21,04 độ C.

Theo AFP, Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) hôm 8/5 thông báo nhiệt độ mặt biển những ngày qua chỉ thấp hơn đôi chút so với ngưỡng cao nhất mọi thời đại của năm 2024. Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược về khí hậu tại ECMWF, nhận định rằng nhiều khả năng mức nhiệt trong tháng 5 sẽ phá kỷ lục.

Theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus do ECMWF giám sát, sự gia tăng nhiệt độ đại dương trong tháng 3 và tháng 4 phản ánh quá trình chuyển đổi từ điều kiện trung tính sang El Nino, vốn là pha ấm của El Nino - Dao động Nam (ENSO), chu kỳ khí hậu tự nhiên được thúc đẩy bởi sự biến động nhiệt độ đại dương và áp suất khí quyển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. ENSO gây ra tác động dây chuyền lan khắp toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi thứ như lượng mưa, hạn hán, bão, sóng nhiệt. Ngoài El Nino, chu kỳ còn gồm La Nina (pha lạnh) và pha trung tính.

Copernicus cho biết, nhiệt độ mặt biển tháng 4 là mức cao thứ hai từng ghi nhận, với các đợt sóng nhiệt dữ dội ở vùng biển giữa Thái Bình Dương nhiệt đới và Mỹ. Băng biển Bắc Cực vẫn ở gần mức thấp kỷ lục, trong khi châu Âu trải qua điều kiện thời tiết đa dạng, tạo tiền đề cho mùa hè nóng và khô hơn, tiềm ẩn nguy cơ hạn hán, cháy rừng.

Tháng trước, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết El Nino có thể phát triển sớm nhất từ tháng 5 đến tháng 7. Đợt El Nino gần nhất đã góp phần khiến 2023 và 2024 lần lượt trở thành năm nóng thứ hai và thứ nhất lịch sử. Một số cơ quan khí tượng dự báo hiện tượng sắp tới sẽ còn mạnh hơn, có thể sánh ngang với siêu El Nino ba thập kỷ trước.

Zeke Hausfather, nhà khoa học từ tổ chức nghiên cứu khí hậu độc lập Berkeley Earth, tuần trước cho biết, một đợt El Nino mạnh có thể làm tăng đáng kể khả năng 2027 trở thành năm nóng nhất từng ghi nhận.

Burgess cho rằng còn quá sớm để dự đoán chính xác cường độ của El Nino năm nay, nhưng hiện tượng này vẫn rất đáng chú ý. "2027 có thể vượt qua 2024 để trở thành năm nóng nhất lịch sử", bà nói, đồng thời giải thích rằng tác động của El Nino đến nhiệt độ toàn cầu thường rõ rệt nhất vào năm sau khi hiện tượng đạt đỉnh.

Nhà khoa học chụp ảnh bình minh trên biển năm 2018. Ảnh: NOAA

El Nino không phải nguyên nhân duy nhất khiến đại dương ấm lên bất thường hay gây ra những hệ quả như tẩy trắng san hô và sóng nhiệt đại dương. Theo giới khoa học, hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh toàn cầu ấm lên dài hạn, chủ yếu do phát thải khí nhà kính, và đại dương hấp thụ khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa từ hoạt động của con người.

Thu Thảo