Rừng thiêng độc đáo trong lòng phố ở Đà Nẵng: Khi nào được công nhận di tích?

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng vừa trả lời cử tri phường Liên Chiểu (Đà Nẵng) về đề nghị thành phố quan tâm sớm công nhận di tích rừng Trung Sơn, vì bà con đã ý kiến nhiều lần.

Theo sở này, rừng Trung Sơn là khu rừng có từ lâu đời tại thôn Trung Sơn, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang cũ (nay thuộc phường Liên Chiểu, Đà Nẵng).

Khu rừng được nhân dân thôn Trung Sơn bảo vệ, gìn giữ nguyên vẹn từ khi lập làng (năm 1670) đến nay.

Bên trong và ven bìa rừng hiện còn lưu giữ nhiều di tích, gồm: mộ của gần 200 nghĩa sĩ, đình Trung Sơn, giếng cổ, bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, miếu Âm linh và miếu Bà Ngũ Hành.

Trên cơ sở những giá trị lịch sử, văn hóa của rừng Trung Sơn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thiện hồ sơ xếp hạng di tích cấp thành phố đối với địa điểm này. Đồng thời tham mưu UBND TP đưa rừng Trung Sơn vào danh mục kiểm kê di tích theo quyết định ngày 29-12-2023 của UBND TP.

Tuy nhiên tại thời điểm lập hồ sơ khoa học, đồi Trung Sơn được UBND huyện Hòa Vang (cũ) tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư và các sở, ban, ngành liên quan để đề xuất thành phố xem xét, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết.

Năm 2021, UBND huyện Hòa Vang đã ban hành quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 khu di tích đồi Trung Sơn.

Sau khi quy hoạch điều chỉnh được phê duyệt, đến nay công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, thu hồi và giao đất đối với các hộ dân thuộc dự án vẫn chưa được triển khai.

Do đó Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chưa có đủ cơ sở để xác định hiện trạng sử dụng đất, phục vụ công tác xây dựng phương án khoanh vùng bảo vệ di tích.

"Để bảo đảm tính pháp lý theo quy định, sở đề xuất UBND phường Liên Chiểu sớm hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, cũng như các thủ tục thu hồi, giao đất đối với các hộ dân thuộc dự án.

Đây là cơ sở quan trọng để triển khai các bước tiếp theo trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích rừng Trung Sơn" - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cho biết.

Đi trên con đường Nguyễn Tất Thành nối dài sẽ bắt gặp một màu xanh mát lành của cánh rừng thiêng Trung Sơn. Dù trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, bao thế hệ dân làng Trung Sơn vẫn bảo vệ toàn vẹn cánh rừng quý hiếm này.

Theo các bậc cao niên trong làng, từ xưa đến nay, Trung Sơn được coi là "rừng cấm", không ai được chặt cây, đốn củi ở rừng (chỉ được lấy cây khô, hốt lá rụng); không ai được lấy cát trắng để làm nhà…