Ukraine giữa thế giằng co và bài toán nguồn lực Mỹ

Giằng co trên chiến trường

Theo phân tích của Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ) ngày 5.3, quân đội Nga đang trải qua giai đoạn tiến quân chậm nhất trong gần 2 năm qua. Lực lượng Ukraine ghi nhận một số đột phá cục bộ, đặc biệt ở khu vực phía nam, đồng thời đẩy lùi quân Nga tại vùng Dnipropetrovsk. Trong tháng 2, Ukraine giành lại diện tích đáng kể, gồm khoảng 61 km² vào ngày 15.2 và hơn 50 km² trong các ngày 21 và 23.2. 

Tuy vậy, cục diện chung chưa thay đổi đáng kể. Nga vẫn tiếp tục tiến sâu ở miền đông Ukraine, áp sát các trung tâm chiến lược Kramatorsk và Sloviansk tại vùng Donetsk. Hiện Nga vẫn kiểm soát hơn 19% lãnh thổ Ukraine và tiếp tục gây sức ép lớn trên chiến trường.

Tổng thống Zelensky bên hệ thống tên lửa phòng không Patriot

ẢNH: REUTERS

Giới chức Ukraine ngày 5.3 cáo buộc UAV Nga đã làm hư hại một tàu chở hàng treo cờ Panama khi con tàu rời cảng Chornomorsk (vùng Odessa) để hướng tới eo biển Bosphorus, theo The Kyiv Independent. Các cảng ở Odessa đóng vai trò sống còn đối với nền kinh tế thời chiến của Ukraine, khi khoảng 90% hàng hóa xuất khẩu của nước này đi qua đường biển. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng khiến chi phí vận chuyển tăng cao, buộc nhiều doanh nghiệp Ukraine phải giảm giá hàng hóa để duy trì khả năng cạnh tranh.

Thế khó của Ukraine

Trong lúc đó, Ukraine đang phải đối mặt những thách thức mới liên quan sự hỗ trợ từ Mỹ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tối 4.3 cho biết tiến trình đàm phán hòa bình ba bên giữa Ukraine, Nga và Mỹ đang chững lại, trong bối cảnh Washington phải tập trung đối phó xung đột leo thang với Iran. Theo The Kyiv Independent dẫn lời ông Zelensky, vòng đàm phán dự kiến vào ngày 5 - 6.3 vẫn chưa bị hủy, nhưng đến nay chưa có tín hiệu cụ thể từ phía Mỹ về việc tổ chức cuộc gặp.

Việc Mỹ và Israel tiếp tục cuộc chiến với Iran làm dấy lên lo ngại sự chú ý chiến lược của Mỹ sẽ bị phân tán sang Trung Đông, qua đó ảnh hưởng đến nguồn cung vũ khí cho Ukraine. Theo Reuters ngày 5.3, phi đội tiêm kích F-16 của Ukraine hiện chỉ còn số lượng rất hạn chế tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder do Mỹ sản xuất. Giới quan sát cho rằng Ukraine gần như không có đủ vũ khí để trang bị cho các máy bay này trong gần một tháng, làm suy giảm đáng kể năng lực phòng thủ trong bối cảnh Nga vẫn duy trì các chiến dịch tấn công.

Bên cạnh đó, các chuyên gia nhận định tên lửa đánh chặn PAC-3, vốn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng và các mục tiêu quân sự của Ukraine do Tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) sản xuất mỗi năm khó có thể đáp ứng đồng thời nhu cầu của Mỹ, các đồng minh tại Trung Đông và Ukraine. Ông Emil Kastehelmi, chuyên gia tình báo nguồn mở của Tập đoàn Black Bird (Phần Lan), cảnh báo nếu lá chắn phòng không của Ukraine suy giảm nghiêm trọng, quân đội nước này sẽ buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về mục tiêu cần bảo vệ.